Ngày 21/10, tại Hà Nội, BHXH Việt Nam phối hợp với Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ- ASEAN (USABC) tổ chức Hội thảo quốc tế đánh giá công nghệ y tế trong lĩnh vực trang thiết bị, vật tư y tế và định hướng tiếp cận dịch vụ y tế - vật tư y tế BHYT bền vững.
Phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Đức Hòa và ông Vũ Tú Thành- Phó Giám đốc Điều hành Khu vực ASEAN Hội đồng USABC chủ trì hội thảo. Hội thảo có sự tham dự của các đơn vị nghiệp vụ của BHXH Việt Nam, các công ty thành viên của Hội đồng USABC cùng các chuyên gia Viện chiến lược và chính sách y tế thuộc Bộ Y tế, các cơ sở y tế...
Theo ông Nguyễn Đức Hoà - Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam, hiện nay, quyền lợi khám chữa bệnh của người bệnh BHYT ngày càng được mở rộng với nhiều loại thuốc mới, DVKT mới và VTYT chất lượng, đem lại nhiều cơ hội trong khám, điều trị của người bệnh BHYT.
Quyền lợi khám chữa bệnh của người bệnh BHYT ngày càng được mở rộng
Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam- Nguyễn Đức Hòa khẳng định: "Đánh giá công nghệ y tế và đánh giá tác động ngân sách trong lĩnh vực thuốc, vật tư y tế, dịch vụ y tế (VTYT, DVKT) có vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin để xây dựng chính sách BHYT trong việc xác định danh mục, cơ chế thanh toán phù hợp, và hiệu quả; bước đầu đã được ứng dụng trong xây dựng danh mục thuốc BHYT theo Thông tư số 30/2018/TT-BYT; ứng dụng trong đàm phán giá thuốc trong năm 2021-2022".
Theo Phó Tổng Giám đốc Nguyễn Đức Hoà, hiện nay, quyền lợi khám chữa bệnh của người bệnh BHYT ngày càng được mở rộng với nhiều loại thuốc mới, DVKT mới và VTYT chất lượng, đem lại nhiều cơ hội trong khám, điều trị của người bệnh BHYT. Bên cạnh đó, với sự phát triển của Công nghệ y tế, các trang thiết bị, thuốc, VTYT ngày càng được nghiên cứu, phát minh và cải tiến với chất lượng cao nhưng giá thành chi phí cũng rất cao, tạo thách thức không nhỏ cho quỹ BHYT trong việc đảm bảo khả năng chi trả, trong khi nguồn lực chi cho y tế luôn có giới hạn, nguồn quỹ BHYT có giới hạn.
Ví dụ các loại khớp gối có giá dao động từ 35,182 triệu đồng tới 400 triệu đồng; Khớp háng bán phần có giá dao động từ 30 triệu đồng tới 119 triệu đồng,…; nhiều loại thuốc chi phí điều trị cao, giá thành vài chục triệu/đơn vị hoặc chi phí điều trị cho một người bệnh lên tới hàng trăm triệu đồng...
Chia sẻ tác động chung của tổng chi phí khám chữa bệnh BHYT lên quỹ BHYT ngày càng "căng", Phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam- Nguyễn Đức hòa khẳng định: "Để đảm bảo chính sách BHYT phát triển bền vững, cần phải xác định danh mục, phạm vi thanh toán thuốc, VTYT, DVKT hiệu quả, an toàn, đảm bảo chất lượng trong điều trị, phù hợp với khả năng chi trả của quỹ BHYT; việc mua sắm hiệu quả và lựa chọn sử dụng cho người bệnh hợp lý, hiệu quả cần được quan tâm"
Đồng quan điểm với Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam, Phó Giám đốc Điều hành Khu vực ASEAN Hội đồng USABC Vũ Tú Thành nhấn mạnh: Y tế hiện là một trong 3 nội dung ưu tiên chính sách mà USABC đang hỗ trợ Chính phủ Việt Nam, và cũng là lĩnh vực mà Việt Nam có nhu cầu cấp bách đổi mới, có các cách tiếp cận mới, tạo ra đột phá... "Rất mừng là một trong các đối tác của chúng tôi là BHXH Việt Nam thời gian qua đã luôn đi theo hướng này, có những cải cách cởi mở với tinh thần cầu thị cao, sẵn sàng học tập kinh nghiệm quốc tế và khu vực...", ông Vũ Tú Thành đánh giá.
Đại diện Hội đồng USABC cũng chia sẻ, hội thảo này là sự kiện đầu tiên đánh triển khai Kế hoạch hành động giai đoạn 2022-2024 giữa BHXH Việt Nam và Hội đồng USABC, sẽ còn nhiều hoạt động hợp tác giữa hai bên liên quan đến các nội dung về phát triển hệ thống y tế, chính sách BHYT, chính sách về quản lý dược phẩm, ứng dụng CNTT và chuyển đổi số... tạo bước đột phát trong thực hiện chính sách BHYT tại Việt Nam.
Phải xây dựng được danh mục thuốc, VTYT BHYT thông minh
Chia sẻ về thực trạng chi trả thuốc, VTYT theo chế độ BHYT, Phó Trưởng ban Thực hiện chính sách BHYT (BHXH Việt Nam) bà Nguyễn Thị Hồng Vân cho biết: từ năm 2016, quỹ BHYT bắt đầu xuất hiện dấu hiệu "âm" cục bộ trong năm, khi số chi khám chữa bệnh BHYT cao hơn hơn số thu. Trong 2 năm 2020- 2021, số thu BHYT cao hơn số chi, nhưng lại được đặt trong bối cảnh ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 khiến người dân chỉ đến cơ sở y tế khi thật sự cần thiết.
Tuy nhiên, sang năm 2022 khi dịch COVID-19 cơ bản được khống chế, Việt Nam đang đối diện với tình trạng chi phí khám chữa bệnh BHYT trở lại quỹ đạo trước đây... Đáng chú ý, trong cơ cấu chi phí KCB, tiền thuốc từng chiếm trên 60% tổng chi, chỉ sau khi thực hiện lộ trình tính đúng, tính đủ chi phí KCB, chi phí thuốc đã giảm về tỷ lệ trong cơ cấu chi phí, nhưng vẫn chiếm tỷ lệ cao nhất. Năm 2020- 2021 tiền thuốc chiếm 34.8% trong tổng chi phí khám chữa bệnh, trong những tháng đầu năm 2022 chiếm 34,2%...
Phó Giám đốc Điều hành Khu vực ASEAN Hội đồng USABC Vũ Tú Thành phát biểu tại Hội thảo
Theo đánh giá của BHXH Việt Nam, thách thức đặt ra trong quản lý quỹ BHYT tại Việt Nam hiện nay là sự mất cân đối quỹ BHYT ngày càng tăng khi nguồn thu quỹ BHYT hạn chế (mức đóng vẫn chưa thể điều chỉnh phù hợp với thực tế), trong khi gánh nặng lên quỹ BHYT ngày càng gia tăng bởi nhiều yếu tố.
Đó là tình trạng già hóa dân số, mô hình bệnh tật thay đổi, nhu cầu khám chữa bệnh tăng, gia tăng bệnh nặng chi phí cao; xuất hiện nhiều thuốc và VTYT, phương pháp điều trị mới vớichi phí cao; giá thuốc, VTYT biến động, chênh lệch và sự lựa chọn sử dụng của cơ sỏ y tế. Bài toán đang đặt ra cho quản lý chi BHYT là chi thuốc, VTYT, DVKT phải đảm bảo đúng, hợp lý và hiệu quả.
"Định hướng tiếp cận thuốc, VTYT và DVYT hiện nay là phải xây dựng được danh mục thuốc, VTYT BHYT thông minh, mua sắm hiệu quả và lựa chọn sử dụng hiệu quả cho người bệnh", bà Vân nhấn mạnh. Cụ thể là các danh mục và mua sắm có hiệu quả, an toàn và phù hợp với khả năng chi trả của quỹ BHYT thông qua sử dụng công cụ HTA và đánh giá tác động ngân sách...
