Hội Thiên văn Hà Nội (HAS) cho biết, đêm 9/10, người yêu thiên văn sẽ được quan sát hiện tượng mưa sao băng Draconids. Điều đặc biệt là năm nay gần như không có ánh trăng cản trở. Trăng mới xảy ra vào ngày 10/10, đồng nghĩa bầu trời trong đêm cực đại sẽ trở nên tối hơn rất nhiều, mở ra cơ hội tuyệt vời để săn những vệt sáng vụt qua từ chòm sao Draco (nghĩa tiếng Việt là Thiên Long, một số người gọi là rồng trời).
Đây là một trận mưa sao băng loại nhỏ với mật độ thấp - thường chỉ 10 tới 15 sao băng mỗi giờ vào lúc cực điểm. Mặc dù vậy, nó cũng thường được chú ý bởi lý do chính là vì khu vực trung tâm của nó là chòm sao Draco - một chòm sao nằm gần thiệc cực Bắc. Vì vị trí của chòm sao này, mưa sao băng Draconids có thể quan sát được gần như cả đêm, mặc dù sau nửa đêm vào thời gian này thì chòm sao đã lặn xuống phía dưới chân trời.
Cơ hội quan sát mưa sao băng 'rồng trời thức giấc' vào tối 9/10. Ảnh minh họa Chat GPT
HAS nhận định, Draconids thường chỉ mang đến một màn trình diễn khá khiêm tốn. Thế nhưng, đây lại chính là một trong những trận mưa sao băng khó đoán nhất. Trong quá khứ, nó từng bất ngờ bùng nổ thành những cơn bão sao băng, với hàng nghìn vệt sáng xuất hiện mỗi giờ vào các năm 1933 và 1946.
Nguồn gốc của trận mưa sao băng này là sao chổi 21P/Giacobini–Zinner, một thiên thể chỉ rộng khoảng 2 km nhưng cứ sau mỗi 6,6 năm lại quay trở lại gần Mặt Trời. Trên hành trình đó, sao chổi để lại phía sau vô số mảnh vụn. Khi Trái Đất xuyên qua dòng vật chất này, chúng lao vào khí quyển với tốc độ cực lớn, nóng lên và bốc cháy - tạo thành những vệt sao băng Draconids mà chúng ta nhìn thấy.
Muốn quan sát mưa sao băng, không cần kính thiên văn hay ống nhòm. Hãy tìm một nơi càng tối càng tốt, tránh xa ánh đèn thành phố, nằm ngửa thật thoải mái và hướng mắt về bầu trời phía Bắc. Sau khoảng 20 - 30 phút, mắt bạn sẽ thích nghi với bóng tối và bắt đầu nhận ra nhiều vệt sáng hơn.
Đặc biệt, Draconids khác với nhiều trận mưa sao băng khác. Thời điểm lý tưởng để quan sát lại là ngay từ đầu buổi tối, khi chòm Draco đã lên cao trên bầu trời. Có thể năm nay, Draconids chỉ mang đến vài vệt sao băng nhưng cũng có thể bầu trời bất ngờ rực sáng khó đoán.
Hãy chọn nơi có góc nhìn rộng, ít ô nhiễm và không có ánh đèn chiếu thẳng vào mắt (chẳng hạn nếu phía trên đầu bạn là một cột đèn thì khi ngẩng đầu lên bạn sẽ chỉ thấy ánh sáng của nó và không thấy sao nào cả. Ánh sáng mạnh từ các nhà cao tầng hay công trình xây dựng cũng vậy).
Bạn cần đặc biệt theo dõi thời tiết trước khi quan sát bởi nếu có mây thì bạn sẽ không có cơ hội quan sát được sao băng. Để tự kiểm tra, ngoài việc xem dự báo thời tiết, vào đêm cực điểm bạn có thể tự kiểm tra bằng cách xác định hai chòm sao như hướng dẫn trên. Hãy nhìn lên bầu trời và tập trung quan sát khoảng 5 đến 10 phút để mắt của bạn quan với bóng tối. Khi đó nếu bạn thấy được chòm có chứa trận mưa sao băng (ở đây là Draco và Orion) thì tức là bạn có cơ hội thấy được sao băng, nếu không thì khả năng có thể quan sát sao băng của bạn khá thấp. Ngoài ra, nếu bạn thấy rõ mây che phủ thì tốt nhất nên từ bỏ ý định đợi sao băng.
Hiện tượng này có thể quan sát tại bất cứ đâu trên thế giới, không riêng tại Việt Nam hay bất cứ tỉnh thành nào. Bạn không cần bất cứ dụng cụ hỗ trợ nào mà chỉ cần một góc nhìn tốt và nếu có thể nên chuẩn bị một chiếc ghế dài để ngả lưng - như vậy bạn có thể luôn hướng mắt lên bầu trời, vì quan sát mưa sao băng đòi hỏi một chút kiên nhẫn. Cuối cùng, đừng quên chú ý bảo vệ sức khỏe và an toàn cá nhân của bạn khi ở ngoài trời vào ban đêm.
