 TS. Trương Quốc Cường. |
PV: Theo ông, đâu là những khó khăn trong công tác quản lý giá thuốc hiện nay?
TS. Trương Quốc Cường: Trước hết phải khẳng định rằng, bằng nhiều biện pháp quản lý nhà nước của cơ quan chức năng nên thị trường dược phẩm Việt Nam luôn được duy trì bình ổn, không có tình trạng tăng giá đột biến, bất thường. Tuy nhiên do thuốc là một hàng hóa tiêu dùng nên giá thuốc cũng tuân thủ theo các quy luật cung cầu như các hàng hóa khác trên thị trường, khi thị trường biến động tăng, giảm thì giá thuốc cũng trực tiếp hoặc gián tiếp bị ảnh hưởng. Trong khi đó hiện nay nguồn nguyên liệu sản xuất thuốc của chúng ta vẫn phải nhập khẩu khá nhiều từ nước ngoài, rồi khoảng gần một nửa số thuốc sử dụng phải nhập khẩu. Các yếu tố này lại bị tác động bởi sự biến động của giá xăng dầu, tỷ giá ngoại tệ... Do đó, việc bình ổn giá thuốc không phải cứ lúc nào cũng sử dụng các biện pháp hành chính là giá thuốc giữ yên mà phải đảm bảo sự bình ổn chung, đảm bảo đủ thuốc đáp ứng điều trị, không để tình trạng tăng giá đột biến, bất hợp lý và tăng giá đồng loạt...
PV: Tuy nhiên, quy định về thặng số bán buôn, thặng số bán lẻ thuốc đã có nhưng hiện vẫn chưa thực hiện được?
TS. Trương Quốc Cường: Để tìm ra một thặng số chung cho cả thuốc nội và thuốc ngoại là rất khó. Vì thế ngành y tế đang tính đến phương án chỉ đặt ra thặng số đối với những nhóm thuốc có giá bất hợp lý, dự kiến khoảng 100-200 hoạt chất được sử dụng nhiều và danh sách này sẽ xem xét và thay đổi hàng năm. Quản lý thặng số sẽ quản lý giá thuốc đến tận khâu bán lẻ và đấy là cơ sở để việc thanh kiểm tra xử phạt. Hệ thống phân phối thuốc lòng vòng sẽ tự triệt tiêu và giá thuốc sẽ không bị đẩy giá.
PV: Vậy theo ông, đâu là giải pháp cần thiết nhất để công tác quản lý giá thuốc có hiệu quả hơn nữa?
TS. Trương Quốc Cường: Theo quy định của Pháp lệnh giá, Luật Dược hiện hành... các cơ sở sản xuất, nhập khẩu thuốc phải kê khai giá thuốc trước khi lưu hành trên thị trường, khi thay đổi giá phải kê khai lại với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền. Nhưng trên thực tế quy định này đang có nhiều kẽ hở để các doanh nghiệp “lách”. Ví như hiện nay khi các doanh nghiệp nhập khẩu thuốc chỉ khai báo giá CIF với cơ quan hải quan rồi đưa ra thị trường bán. Cơ quan quản lý giá thuốc chỉ tiến hành hậu kiểm, do số đăng ký thuốc kéo dài trong năm năm nên khi phát hiện sai phạm thì đã có trường hợp số đăng ký mặt hàng thuốc đó cũng hết thời hạn! Ngoài ra giá CIF mà doanh nghiệp khai báo cũng không được kiểm chứng, trở thành kẽ hở để doanh nghiệp hợp lý hóa giá thuốc ở mức cao. Do đó, một phần mềm liên thông giữa ngành y tế và hải quan để kiểm soát giá thuốc vào Việt Nam và giá thuốc tại các nước ngay trước khi khai báo tại hải quan đang được Cục Quản lý Dược xây dựng.
 Giá thuốc sẽ được quản lý đến tận quầy bán lẻ. Ảnh: TM |
Tuy nhiên, để công tác quản lý giá thuốc được hiệu quả hơn nữa, đầu năm nay Bộ Y tế bắt đầu xây dựng phần mềm kiểm tra tên thuốc, tên hoạt chất, tên nước sản xuất, giá bán thuốc, nồng độ, hàm lượng. Với phần mềm này cơ quan quản lý có thể phát hiện và ngăn chặn tình trạng có thể kê đơn mặt hàng thuốc cùng hoạt chất, giá bán rẻ hơn nhưng thầy thuốc lại kê loại thuốc giá cao. Bên cạnh đó, cũng cần xem xét sửa đổi, điều chỉnh các văn bản hiện hành, trong đó có một số nội dung của Luật Dược.
PV: Ông vừa nói đến đề xuất xem xét sửa đổi một số nội dung của Luật Dược, vì lý do gì thưa ông?
TS. Trương Quốc Cường: Ở thời điểm bàn thảo xây dựng Luật Dược 5 năm trước đây, một số vấn đề như tình trạng độc quyền ở một số sản phẩm tân dược, biệt dược cũng như tình trạng mua bán lòng vòng, chiết khấu... dẫn đến tăng giá đều đã đặt lên bàn Quốc hội. Tuy nhiên, vào thời điểm đó vấn đề đủ thuốc để đáp ứng cho điều trị được quan tâm hàng đầu, do vậy các vấn đề trên chưa được nói đến nhiều. Hiện nay thực tế đã có nhiều thay đổi, công tác quản lý của cơ quan chức năng về vấn đề này đã tốt hơn nhiều... do vậy việc sửa đổi một số quy định trong Luật Dược sẽ ngăn chặn được những hiện tượng đó. Ngoài ra, khi sửa đổi Luật Dược, chúng tôi sẽ kiến nghị mời cơ quan bảo hiểm xã hội tham gia hội đồng xét thầu thuốc của các cơ sở khám chữa bệnh. Bên cạnh đó, chúng tôi đã đề xuất sửa Nghị định 45/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực y tế theo hướng tăng nặng trong xử lý các hành vi như tăng giá thuốc bất hợp lý, giá thuốc trong bệnh viện cao hơn thị trường, đưa-nhận hoa hồng...
PV: Trân trọng cảm ơn ông!
Thái Bình (thực hiện)