Quản lý giá thuốc, thiết bị y tế theo hướng chặt chẽ, minh bạch

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026 diễn ra trưa 3/10, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà thông tin về cơ chế kiểm soát giá thuốc, thiết bị y tế và các giải pháp tăng cường quản lý.

Quản lý thông qua pháp luật về giá, đấu thầu...

Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, đối với hoạt động nhập khẩu thuốc, thiết bị y tế, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm khai báo và chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của giá trị khai báo. Việc kiểm tra, xác định trị giá hải quan được thực hiện theo quy định của pháp luật về hải quan, thuế.

Trường hợp có hành vi tạo lập giao dịch trung gian ở nước ngoài, nâng giá trước khi hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam, việc phát hiện, xác minh và xử lý cần được xem xét theo pháp luật về hải quan, thuế, kế toán và các quy định liên quan. Đây là nội dung đòi hỏi sự phối hợp giữa Bộ Y tế, Bộ Tài chính, cơ quan Thuế, Hải quan và các bộ, ngành liên quan.

Đối với thiết bị y tế, hiện việc quản lý được thực hiện theo Nghị định 98/2021/NĐ-CP của Chính phủ, trên cơ sở phân loại theo 4 mức độ rủi ro A, B, C, D. Thiết bị loại A, B do doanh nghiệp tự công bố, trong khi loại C, D thuộc diện Bộ Y tế cấp số lưu hành.

Do chủng loại thiết bị y tế rất đa dạng, từ máy móc hiện đại đến các vật tư, dụng cụ thông thường, Nhà nước hiện không thực hiện định giá đối với toàn bộ mặt hàng mà quản lý thông qua pháp luật về giá, đấu thầu, hải quan, thuế và các quy định chuyên ngành.

Tăng cường quản lý theo vòng đời, hoàn thiện cơ sở dữ liệu

Đối với thuốc, giá được quản lý và giám sát trong suốt vòng đời, từ sản xuất, nhập khẩu, phân phối đến mua sắm và sử dụng tại các cơ sở y tế. Cơ sở sản xuất, nhập khẩu phải công bố giá bán buôn dự kiến đối với thuốc kê đơn; cơ sở bán buôn không được bán cao hơn mức giá đã công bố.

Bộ Y tế rà soát mức giá này với giá thuốc tương tự trên thị trường và giá trúng thầu của chính thuốc đó. Kết quả trúng thầu được công khai trên Cổng thông tin điện tử Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, cơ chế đàm phán giá và mua sắm tập trung cấp quốc gia đã giúp tiết kiệm khoảng 6.000 tỷ đồng.

Bộ Y tế sẽ tiếp tục hoàn thiện các cơ chế quản lý, trong đó tham mưu sửa đổi những quy định liên quan đến quản lý thiết bị y tế và dược. Đối với thiết bị y tế, định hướng là quản lý theo vòng đời sản phẩm, từ phân loại, nghiên cứu, sản xuất, thử nghiệm, lưu hành, kinh doanh, phân phối, quảng cáo đến sử dụng, thu hồi và hủy bỏ.

Bộ Y tế cũng sẽ hoàn thiện cơ sở dữ liệu về thiết bị y tế, chuẩn hóa thông tin từ số lưu hành, phân phối đến giá bán, giá niêm yết và kết quả mua sắm, trúng thầu. Việc cập nhật, công khai thông tin về giá kê khai và các cơ sở phân phối, kinh doanh trên một cổng thông tin sẽ giúp các cơ sở y tế có thêm thông tin phục vụ mua sắm.

Cùng với đó, Bộ tiếp tục nghiên cứu mở rộng mua sắm tập trung, đàm phán giá đối với các nhóm sản phẩm phù hợp, nhất là một số thiết bị y tế chỉ có một hãng cung cấp. Bộ cũng dự kiến trình Thủ tướng Đề án quản lý thiết bị y tế, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Với thuốc, các giải pháp tập trung vào tăng cường mua sắm tập trung cấp quốc gia, đàm phán giá, thúc đẩy sản xuất trong nước, chuyển giao công nghệ đối với thuốc biệt dược gốc, thuốc sinh học và hoàn thiện cơ sở dữ liệu về dược.

Theo Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà, mục tiêu là bảo đảm người dân được tiếp cận thuốc có chất lượng với giá hợp lý, đồng thời duy trì ổn định và không để đứt gãy chuỗi cung ứng.

Đề xuất thêm cơ chế quản lý chặt chẽ giá thuốc

SKĐS - Bộ Y tế đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, đề xuất bổ sung một số quy định nhằm tiếp tục quản lý giá thuốc chặt chẽ hơn, bảo đảm thuốc đến tay người dân với giá hợp lý.