 Nhạc sĩ Quang Long. |
Trong bối cảnh mới, nhất là khi lại được xác định là một mũi nhọn trong bảo tồn, phát huy quan họ, theo anh, chương trình giảng dạy cần cải tiến, bổ sung như thế nào?
Nhạc sĩ Quang Long: Cần xác định rõ ràng mục tiêu là đào tạo ra các nghệ sĩ chuyên nghiệp - không chỉ hát hay, kỹ thuật tốt mà còn phải nắm được những sinh hoạt văn hóa gắn liền với nó để làm những sứ giả, giới thiệu rõ nét nhất về những đặc sắc của quan họ mỗi lần biểu diễn. Khi mà giới trẻ ngày càng ít quan tâm đến việc học và hát quan họ nói riêng, nghệ thuật dân gian nói chung thì các em chính là người được truyền “lửa”, giữ “lửa” cho quan họ. Vì thế phải kết hợp hài hòa yếu tố cổ truyền và yếu tố mới, phải nắm vững hát không nhạc đệm, hát đối đáp… cùng lý thuyết về văn hóa quan họ.
Việc đưa quan họ vào trường phổ thông rất gần gũi với chủ trương “địa phương học” của ngành GDĐT trước đây. Theo anh, việc này có khả quan không?
Theo Văn bản 4105/VPCP – KGVX của Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đồng ý xây dựng Dự án bảo tồn và phát huy giá trị di sản Dân ca quan họ Bắc Ninh, nhưng việc xây dựng phải phù hợp với cam kết của Việt Nam và UNESCO, đồng thời cần thu hút thêm đối tượng tham gia ở các địa phương có di sản thuộc tỉnh Bắc Giang. UBND tỉnh Bắc Ninh chủ trì, phối hợp với Bộ VH,TT&DL, UBND tỉnh Bắc Giang chuẩn bị trình Thủ tướng Chính phủ về chủ trương xây dựng dự án trên trước ngày 15/7.
Điều quan trọng nhất là tình yêu, tinh thần trách nhiệm về việc gìn giữ và biết về những tấm gương điển hình. Các em cần thấy được quan họ dành cho tất cả mọi người.
Anh nhận thấy việc sưu tầm, thu, in đĩa và phát hành các ấn phẩm quan họ có ý nghĩa như thế nào?
Nhạc sĩ Quang Long: Điều này vô cùng quan trọng mà theo tôi phải là trách nhiệm chung của hai tỉnh và phải có một nguồn kinh phí nhất định cho công việc này. Bởi lẽ, một mặt rất cần phải lưu giữ lại hết những giọng hát, bài bản của các nghệ nhân, mặt khác đây là một cách tôn vinh nghệ nhân vốn không nhiều và ngày càng ít đi. Càng để lâu thì sẽ càng có thêm nhiều mất mát.
Nhưng việc này không dễ vì không mấy ai đầu tư cho in ấn và phát hành cổ nhạc!
Nhạc sĩ Quang Long: Phải xác định việc phát hành các ấn phẩm quan họ không thể đặt kinh tế lên hàng đầu mà mục đích là tôn vinh và đây là trách nhiệm chung, cho nên phải có nguồn kinh phí cụ thể. Thực tế có nhiều bản thu âm và đĩa hát ca trù của NSND Quách Thị Hồ và các nghệ sĩ khác do các hãng băng đĩa, nhà nghiên cứu trong và ngoài nước thu âm từ nhiều thập niên trước, khi chúng ta phục hồi thì những bản thu âm này đã trở thành một trong những yếu tố quan trọng về nghệ thuật.
Nếu không có những bản thu âm đó và các nghệ nhân kỳ cựu trở về với tổ tiên hết rồi thì việc phục hồi vốn đã khó lại càng chật vật!
Xin cảm ơn anh!
Dương Xuân (thực hiện)