Quan hệ Nga - NATO bước sang chương mới

Quốc tế
An ninh của các nước NATO và Nga liên quan chặt chẽ với nhau. Vấn đề các nước Bắc Đại Tây Dương và Nga đối phó với các nguy cơ thách thức hiện đại chỉ có thể giải quyết bằng sự hợp tác chặt chẽ với nhau.

An ninh của các nước NATO và Nga liên quan chặt chẽ với nhau. Vấn đề các nước Bắc Đại Tây Dương và Nga đối phó với các nguy cơ thách thức hiện đại chỉ có thể giải quyết bằng sự hợp tác chặt chẽ với nhau. Đó là kết luận mà các thành viên tham dự hội nghị Hội đồng Nga-NATO tại Lisbon vừa đưa ra.

Nga và NATO vừa quyết định tăng cường hợp tác song phương tại Afghanistan và trong chương trình lá chắn chống tên lửa. Hai bên khẳng định mở ra một chương mới sau một thời gian căng thẳng vì cuộc chiến Nga-Gruzia vào mùa hè 2008. Trước 29 lãnh đạo quốc tế trong đó có hai Tổng thống Mỹ và Nga, Tổng Thư ký NATO, ông Anders Fogh Rasmussen bảo đảm rằng “an ninh của chúng ta không thể tách rời nhau được”. Tổng thống Nga cũng nhận định, thời kỳ căng thẳng giữa NATO và Nga đã qua rồi. Ông xác nhận là Matxcơva sẽ cùng làm việc với NATO để thực hiện dự án hệ thống lá chắn chống tên lửa nhằm bảo vệ an toàn cho châu Âu. Nga cũng sẽ khởi động lại chương trình hợp tác bảo vệ cho các đơn vị quân đội đang hành quân chống lại nguy cơ bị tấn công bằng tên lửa. Trong khi đó, NATO thông báo còn đạt được thỏa thuận với Nga cải thiện hệ thống vận chuyển đường sắt cung ứng trang thiết bị cho quân đội phương Tây  đang hoạt động tại Afghanistan. Tuy nhiên, Tổng thống Nga tuyên bố với báo chí là việc hợp tác với NATO không phải là vô điều kiện. Theo ông thì tương lai tùy thuộc vào thái độ của Tây Âu. Nga muốn đóng góp ngang bằng với phương Tây  chứ không phải chỉ giữ vai trò phụ thuộc. Ông Medvedev cũng xác nhận với báo chí là Hội nghị Thượng đỉnh lần này làm ông lạc quan hơn so với các lần trước.

 Nga-NATO cần có chung quan điểm.

Như vậy, Hội nghị Nga-NATO tại thủ đô Bồ Đào Nha đã mở ra một giai đoạn mới trong quan hệ hợp tác giữa Brussel và Matxcơva. Điểm nổi bật của giai đoạn này là sự đối tác chiến lược thực sự giữa các bên, tuyên bố kết quả chung của hội nghị nêu rõ. 60 năm sau khi thành lập NATO, lần đầu tiên khối Bắc Đại Tây Dương nói về sự hợp tác với Matxcơva. Bây giờ, sự hợp tác với Nga đã thành một điều khoản trong khái niệm đối tác chiến lược của của khối, được Hội nghị Thượng đỉnh Lisbon vừa thông qua.

Bên cạnh đó, Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại Lisbon đã chấp thuận một chiến lược phòng thủ mới gồm trọng điểm là vũ khí hạt nhân phối hợp với hệ thống lá chắn tên lửa do Mỹ đề nghị. Hệ thống các dàn phi đạn đạo chống tên lửa này sẽ được Mỹ bố trí tại châu Âu qua 4 giai đoạn: đầu tiên là trên biển rồi trên đất liền trong 10 năm tới. Dự án của NATO mang nhiều tham vọng: bảo vệ các thành phố lớn và dân cư trên toàn châu Âu qua một hệ thống lá chắn chống tên lửa do Hoa Kỳ cung cấp phần lớn. Vấn đề này đã gây ra tranh luận sôi nổi tại Hội nghị Thượng đỉnh lần thứ 24 của Liên minh Bắc Đại Tây Dương tại thủ đô Bồ Đào Nha nhưng cuối cùng 28 thành viên đi đến đồng thuận. Văn kiện 11 trang thay thế sách lược 1999 khẳng định nội lực của hệ thống phòng thủ vẫn là vũ khí hạt nhân, theo đúng lập trường không khoan nhượng của Anh và Pháp. Hai cường quốc hạt nhân duy nhất tại Tây Âu cho rằng ngày nào còn tồn tại vũ khí hạt nhân trên thế giới thì chiến lược răn đe phải được duy trì. Tuy nhiên, điều thay đổi mới là văn kiện này xác định là từ nay lãnh thổ châu Âu và dân chúng sẽ được bảo vệ qua một hệ thống lá chắn chống tên lửa và được xem là "thành tố trung tâm của hệ thống phòng thủ chung". Liên bang Nga sẽ được đề nghị hợp tác.          
 

Các chuyên gia quân sự cho biết là trong 10 năm tới đây sẽ có ít nhất khoảng 50 nước trên thế giới chế tạo được tên lửa tầm ngắn và tầm trung. Nếu các tên lửa này mang đầu đạn nguyên tử thì NATO phải ứng phó ra sao? Viễn cảnh một chế độ thuộc loại độc tài "bất hảo" dùng tên lửa có đầu đạn hạt nhân bắt chẹt một cường quốc Tây phương đang làm Bộ Tổng tham mưu quân lực của 28 thành viên NATO phải đặc biệt quan tâm. Do vậy giới lãnh đạo chính trị trong Liên minh Bắc Đại Tây Dương, kể cả Pháp và Đức, hai đầu tàu của EU phải dung hòa ý kiến.

Về mặt tài chính, trị giá của hệ thống lá chắn mới của Tổng thống Mỹ Obama được thẩm định vào khoảng 200 triệu euro, ít tốn kém hơn kế hoạch của cựu Tổng thống Bush.

Hương Linh


Ý kiến của bạn