Do Berlin chủ trương tiết kiệm trong lúc Paris và London lại muốn chi không tính toán, nên Tổng thống Pháp dường như nhích lại gần hơn với Thủ tướng Anh và kém mặn mà với Thủ tướng Đức.
Giữa Paris và Berlin, không phải chỉ có sự đối lập về phong cách lãnh đạo giữa Tổng thống Pháp và Thủ tướng Đức, cụ thể sự hăng hái, bồng bột của ông Sarkozy làm cho bà Angela Merkel khó chịu. Theo các nhà phân tích, những trục trặc trong quan hệ song phương có nguyên nhân sâu xa hơn và trên nhiều vấn đề, như dự án sơ khởi về Liên hợp cho vùng Địa Trung Hải, đề nghị của Pháp tổ chức một hội nghị thượng đỉnh về an ninh với Nga, hay chính sách chấn hưng kinh tế của châu Âu...
 Tổng thống Pháp kém mặn mà với Thủ tướng Đức. Ảnh: Reuters |
Có thể nói, trong 6 tháng nước Pháp làm Chủ tịch luân phiên Liên minh châu Âu, không thiếu những thí dụ về sự bất đồng giữa hai nước mà Paris tìm mọi cách che đậy bằng những ngôn từ ngoại giao, còn Berlin thì không hề muốn tiếp tục tình trạng “bằng mặt mà không bằng lòng”.
Do vậy, trên Tạp chí ParisBerlin, ông Frank Louvier, cố vấn phụ trách truyền thông của Tổng thống Pháp cố gắng giải thích là ông Sarkozy và bà Merkel đã thiết lập một hình thức trao đổi thông tin trực tiếp hơn là so với những người tiền nhiệm. Theo ông, cặp Pháp - Đức ngày nay công khai hóa các bất đồng để có thể xử lý dễ dàng hơn, tránh làm cho những vấn đề này trở nên trầm trọng.
Vài ngày trước Hội nghị thượng đỉnh châu Âu, được tổ chức ngày 12/12 tại Bruxelles, nước Đức lại càng tỏ ra khó chịu về cách cư xử của Pháp. Hôm thứ hai đầu tuần, Tổng thống Pháp Sarkozy đã sang London họp với Thủ tướng Anh Gordon Brown và Chủ tịch Ủy ban châu Âu mà không mời bà Merkel tham dự.
Mục đích của Pháp rất rõ là tìm kiếm sự hậu thuẫn của Anh để thúc đẩy kế hoạch chấn hưng kinh tế đối phó với khủng hoảng, sau khi Đức đã công khai bóp chết từ trong trứng kế hoạch này, không chấp nhận thành lập một quỹ châu Âu để cứu nguy các ngân hàng.
Paris giải thích là lãnh đạo hai nước chỉ bất đồng về phương pháp. Chiến lược của bà Merkel là tiến từng bước nhỏ, tùy thuộc vào tình hình của các lĩnh vực kinh tế bị tác động, trong khi ông Sarkozy cho rằng một kế hoạch trên quy mô lớn sẽ gây ra một cú sốc, tạo lòng tin. Thế nhưng, ông Philippe Moreau - Defarges, chuyên gia thuộc Viện quan hệ quốc tế Pháp, IFRI, được Reuters trích dẫn, thì mối bất đồng này nghiêm trọng hơn nhiều.
Ông giải thích, Pháp và Đức hiện nay giống như trong chuyện con kiến và con ve trong ngụ ngôn La Fontaine. Berlin chủ trương tiết kiệm trong lúc Paris và London lại muốn chi không tính toán. Do vậy, khi các ông Sarkozy và Gordon Brown đề nghị bà Merkel chi tiền thì bà đã có phản ứng không hề muốn cho vay.
Để bảo vệ lợi ích của ngành công nghiệp xe hơi và dưới sức ép của công luận đòi từ bỏ năng lượng hạt nhân, Thủ tướng Đức tỏ ra không nhiệt tình như Tổng thống Pháp trong việc bảo vệ kế hoạch của châu Âu chống lại hiện tượng hâm nóng trái đất.
Vẫn theo chuyên gia Moreau-Defarges, căng thẳng trong những tháng vừa qua giữa Paris và Berlin có nguy cơ để lại dấu ấn, bởi vì “bà Angela Merkel là một phụ nữ khá cứng rắn và không hề quên điều gì”.
Về việc Tổng thống Pháp dường như nhích lại gần hơn với Thủ tướng Anh và kém mặn mà với Thủ tướng Đức, một số nhà phân tích nhấn mạnh là quan hệ Pháp - Đức là trụ cột cho sự phát triển của châu Âu, còn quan hệ hiện nay giữa Tổng thống Sarkozy và Thủ tướng Brown chỉ mang tính thời cuộc.
Ông Alain Lamassoure, cựu Bộ trưởng châu Âu nhận định, trong cuộc khủng hoảng tài chính hiện nay, Pháp và Anh có cùng mối quan tâm. Nhưng một khi khủng hoảng được giải quyết, người ta sẽ thấy rõ là trong nhiều lĩnh vực khác, Pháp và Đức dễ có được đồng thuận hơn.
Về phần mình, ông Moreau - Defarges khẳng định, không gì có thể thay thế được quan hệ Pháp - Đức để thúc đẩy sự hội nhập của châu Âu. Quan hệ giữa Pháp và Anh hiện nay, sự tâm đầu ý hợp giữa Tổng thống Nicolas Sarkozy và Thủ tướng Gordon Brown chỉ giống như một cuộc ngoại tình mà thôi. Còn quan hệ Pháp - Đức thì giống như một cuộc hôn nhân. Cho dù có thể là một cuộc hôn nhân không hạnh phúc nhưng nó vẫn vững chắc hơn một cuộc ngoại tình.
Một nhà ngoại giao làm việc tại Bruxelles đồng ý với nhận định trên đây và nhấn mạnh đến tầm quan trọng của quan hệ Pháp - Đức đối với công cuộc xây dựng châu Âu: “Lập trường của Pháp và Đức khác biệt nhau đến nỗi khi hai bên đạt được đồng thuận thì thỏa thuận này có giá trị đối với tất cả các nước khác”.
Đức Tâm (Theo RFI, Reuters)