Vì vậy, việc nhận biết sớm, điều trị đúng và chủ động phòng ngừa là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ đôi mắt.
Nguyên nhân thường gặp gây quặm mi
Quặm mi là tình trạng bờ mi cuộn vào phía trong khiến hàng lông mi cọ xát liên tục lên bề mặt giác mạc và kết mạc. Sự cọ xát này gây kích thích kéo dài, khiến mắt luôn trong tình trạng khó chịu, chảy nước mắt và dễ bị viêm nhiễm.
Bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi với nhiều nguyên nhân khác nhau. Nếu không được điều trị kịp thời, giác mạc sẽ bị tổn thương mạn tính, dẫn đến giảm thị lực, thậm chí mất thị lực ở những trường hợp nặng.
Quặm mi được chia thành nhiều nhóm nguyên nhân
Quặm mi bẩm sinh thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Nguyên nhân là do bất thường trong cấu trúc sụn mi, tăng sản cơ vòng mi hoặc lớp da mi mắt khiến bờ mi bị cuộn vào trong ngay từ khi sinh ra. Nếu không được theo dõi và điều trị đúng thời điểm, lông mi sẽ cọ sát liên tục vào giác mạc, gây viêm loét và để lại sẹo ảnh hưởng lâu dài đến thị lực.
Quặm mi do tuổi già là nguyên nhân phổ biến nhất ở người cao tuổi. Theo thời gian, các mô nâng đỡ mi mắt bị lão hóa, dây chằng và cơ giữ mi trở nên lỏng lẻo khiến bờ mi bị cuộn vào trong. Người bệnh thường có biểu hiện chảy nước mắt, đỏ mắt, ngứa và cộm kéo dài.
Nếu không được điều trị kịp thời, giác mạc sẽ bị tổn thương mạn tính, dẫn đến giảm thị lực.
Quặm mi do sẹo là biến chứng của nhiều bệnh lý tại mắt như đau mắt hột, hội chứng Stevens – Johnson, bỏng hóa chất, pemphigoid ở mắt hoặc các tổn thương gây sẹo kết mạc. Khi sẹo co kéo, sụn mi bị biến dạng và bờ mi bị kéo vào phía trong.
Dấu hiệu nhận biết quặm mi
Ở giai đoạn đầu, nhiều người chỉ cảm thấy hơi cộm hoặc ngứa mắt nên dễ bỏ qua. Khi bệnh tiến triển, các triệu chứng trở nên rõ ràng hơn.
Người bệnh thường xuyên chảy nước mắt, cảm giác như có hạt cát trong mắt, mắt đỏ, đau rát và rất nhạy cảm với ánh sáng. Mi mắt có thể tiết nhiều ghèn hoặc dịch nhầy, đặc biệt sau khi ngủ dậy. Nếu giác mạc bị tổn thương kéo dài, người bệnh sẽ xuất hiện nhìn mờ, giảm thị lực và đau nhức nhiều hơn.
Đối với trẻ nhỏ, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý khi thấy trẻ hay dụi mắt, chảy nước mắt liên tục, sợ ánh sáng hoặc quấy khóc không rõ nguyên nhân. Đây có thể là những dấu hiệu sớm của quặm mi bẩm sinh.
Điều trị theo từng nguyên nhân
Việc điều trị quặm mi phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, độ tuổi và mức độ tổn thương giác mạc.
Nếu là trẻ bị quặm mi bẩm sinh dưới 1 tuổi, đa số trường hợp sẽ được điều trị bảo tồn. Bác sĩ sẽ hướng dẫn cha mẹ tra thuốc theo chỉ định và vuốt nhẹ bờ mi để giúp lông mi hướng ra ngoài, hạn chế cọ sát vào giác mạc. Do lông mi của trẻ còn mềm nên thường chưa gây tổn thương nghiêm trọng. Khi trẻ lớn hơn, nếu quặm mi vẫn tồn tại hoặc có nguy cơ ảnh hưởng giác mạc, bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định phẫu thuật.
Đối với người lớn, điều trị chủ yếu nhằm giải quyết nguyên nhân gây quặm. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật rút ngắn mi, tạo lại chỗ bám của cơ kéo mi dưới hoặc chỉnh sửa các tổn thương do sẹo. Đây là phương pháp điều trị hiệu quả giúp đưa bờ mi trở về vị trí bình thường và bảo vệ giác mạc.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều có thể phẫu thuật ngay. Người đang mắc viêm kết mạc cấp, viêm loét giác mạc, viêm túi lệ mủ hoặc nhiễm khuẩn nặng ở mắt cần điều trị ổn định trước khi can thiệp. Những trường hợp có biến dạng mi mắt như hở mi hoặc hếch mi cũng cần được đánh giá kỹ để lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp.
Chủ động phòng ngừa để bảo vệ đôi mắt
Mặc dù không phải tất cả trường hợp quặm mi đều có thể phòng tránh, nhưng nhiều nguyên nhân mắc phải hoàn toàn có thể được hạn chế bằng việc chăm sóc mắt đúng cách. Mỗi người nên vệ sinh mắt hằng ngày bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý, sử dụng khăn mặt riêng và tránh dùng chung với người khác để hạn chế nguy cơ lây nhiễm các bệnh về mắt.
Khi ra ngoài hoặc làm việc trong môi trường nhiều bụi, cát hoặc hóa chất, cần đeo kính bảo hộ để bảo vệ mắt khỏi các tác nhân gây kích ứng và chấn thương. Đặc biệt, cần điều trị triệt để các bệnh lý mắt có nguy cơ gây sẹo như đau mắt hột hoặc viêm kết mạc kéo dài. Việc khám mắt định kỳ, nhất là ở người cao tuổi, sẽ giúp phát hiện sớm những thay đổi của mi mắt và điều trị kịp thời trước khi xuất hiện biến chứng.
Không nên tự ý nhổ lông mi quặm tại nhà hoặc sử dụng các phương pháp dân gian khi chưa có chỉ định của bác sĩ, bởi việc xử trí không đúng có thể làm tổn thương giác mạc hoặc khiến tình trạng quặm nặng hơn.
Khi xuất hiện các biểu hiện như chảy nước mắt kéo dài, cộm xốn, đỏ mắt, đau khi nhìn ánh sáng hoặc giảm thị lực, người bệnh nên đến cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám. Phát hiện và điều trị sớm không chỉ giúp cải thiện triệu chứng mà còn góp phần bảo vệ thị lực lâu dài.
