Sau cuộc khủng hoảng ở Gruzia, bất phân sai, đúng; bất phân lý, tình, nhiều nước phương Tây đã lôi kéo nhau đứng hẳn về phe Gruzia. Họ ra sức phê phán, chỉ trích Nga, thậm chí không trừ cả việc vu khống để bôi nhọ, khiêu khích, gây sức ép và hạ bệ Nga. Ba Lan còn kêu gọi "Phải dạy cho Nga một bài học". Cuối cùng EU tuyên bố "không thể tiếp tục các cuộc đàm phán với Nga". Mỹ dùng hẳn vài tàu Hạm đội III đến biển Đen "chở hàng viện trợ cho Gruzia" và tập trận luôn ở đó.
Thế nhưng chỉ ít ngày sau phương Tây lại tự động xuống thang với Nga. Nhà Trắng đổi ý tuyên bố: "Vấn đề biên giới ở Bắc cực là công việc nội bộ của Nga. Nga hoàn toàn có quyền...". Cũng vẫn chính là câu chuyện biên giới ở Bắc cực này, cách đây 2 tháng Mỹ đã gây cản trở và ra điều kiện với Nga, còn bây giờ việc nhẹ tựa lông hồng. Tiếp sau đó Thủ tướng Italy S.Berlusconi tuyên bố một câu xanh rờn: "Nga sẽ được mời tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G8 năm 2009 ở Italy, bất chấp vấn đề mới đây ở Gruzia". Mặc dù trước đó ít ngày phương Tây còn đòi xem lại tư cách G8 của Nga, muốn khai trừ Nga ra khỏi tổ chức này. Ngày 21/9, Thủ tướng Pháp Francois Fillon đã hào hứng, nhiệt thành tuyên bố ở Sochi: "Không có lý do gì để EU không hợp tác với Nga... Cần thiết phải đưa Nga vào hoạt động kinh tế, thương mại toàn cầu...". Toàn thể EU nhất trí chủ động nối lại các cuộc đàm phán vô điều kiện với Nga chỉ ngay trung tuần tháng 10 này chứ không như họ đã tự tuyên bố trước đây: phải đến 15/11 EU mới tiếp tục các cuộc đàm phán với Nga (song Nga phải đáp ứng yêu cầu của họ).
Giới quan sát nhận định: Mỹ đã tỏ ra nhún nhường Nga còn các nước EU đã xuống thang với Nga một cách nhanh chóng quá mức tưởng tượng. Tại sao lại có hiện tượng này. Mọi chuyện đều có nguyên do của nó!
Mỹ và EU vốn rất o bế Gruzia. Tổng thống Gruzia Saakashvili được thể luôn to tiếng rằng "Gruzia là nạn nhân... Nam Ossetia đã nổ súng vào Gruzia trước" trong khi Nam Ossetia lại cực lực bác bỏ và rằng: Gruzia xâm lược Nam Ossetia...
Trong khi dư luận đang đòi mở một cuộc điều tra xem bên nào đã gây chiến trước, Tổng thống Gruzia đang phấp phỏng nửa mừng nửa lo thì bỗng quả bom chính trị phát nổ: Ngày 14/9 cựu Bộ trưởng Quốc phòng Gruzia (2004 - 2006) đang lưu vong ở Pháp tiết lộ: Tổng thống Saakashvili từ lâu đã chủ trương giành lại Nam Ossetia và Abkhazia bằng vũ lực. Ông cựu Bộ trưởng Quốc phòng này từng là bạn của Saakashvili. Hai người từng bàn bạc lên kế hoạch. Tổng thống Saakashvili đã cầu cứu Mỹ và EU giúp đỡ về quân sự để chống lại Nga. Kế hoạch được chuẩn y song năm 2005 Mỹ có lần ngăn cản, Gruzia thực hiện kế hoạch này vì Mỹ đang khó khăn ở Afghanistan và Iraq nên không thể giúp Gruzia về quân sự để chống lại Nga.
Theo ông cựu Bộ trưởng Quốc phòng Gruzia thì: “Saakashvili đã thực hiện kế hoạch một cách quá tệ và Mỹ cũng phải chịu trách nhiệm một phần...". Bức màn bí mật mới chỉ được hé mở song nó như một gáo nước lạnh giội vào Gruzia, người bạn lớn Mỹ và EU. Các đối tượng này sẽ ăn nói ra sao trước Nga và trước dư luận thế giới? Đó là còn chưa kể khi tiến vào Gruzia Nga đã thu được 5 xe tăng của Mỹ. Thế rồi trong chuyến công du của Phó Tổng thống Mỹ D.Cheney tới Azerbaizan nhằm thuyết phục Azerbaizan chấp thuận một đường ống dẫn dầu và khí đốt từ nước này qua Gruzia, Thổ Nhĩ Kỳ để Mỹ và EU bớt phụ thuộc vào Nga về năng lượng. Song Tổng thống Azerbaizan chỉ nồng nhiệt chào đón chứ chẳng hứa hẹn thời điểm cụ thể nào nên còn lâu EU mới thoát khỏi sự phụ thuộc vào Nga về năng lượng. Chỉ bấy nhiêu nguyên nhân thôi cũng đủ khiến phương Tây không thể lên nước, lên gân lâu với Nga được. Hơn thế nữa phương Tây cứ tưởng sau khủng hoảng Gruzia, các nước láng giềng của Nga sẽ xa lánh, quay lưng lại với Nga. Song họ đã nhầm. Trừ các nước vùng Baltic, còn các nước láng giềng của Nga đều rút được bài học của Gruzia toan tính "bán láng giềng gần mua anh em xa". Họ nhận thức sâu sắc vai trò của Nga với an ninh của họ nên trong con mắt họ Tổng thống Gruzia Saakashvili chỉ là kẻ gây rối, chẳng có gì phải bảo vệ...
Yếu thế, đuối lý thì phương Tây lại xuống thang với Nga song xuống thang nhanh như vậy thì không khỏi khiến dư luận cho là chuyện khôi hài.
Thành Anh