Phương Tây thận trọng trước “bẫy” Ai Cập

Quốc tế
Bất chấp bài diễn văn của Tổng thống Mohamed Morsi trên đài truyền hình, hàng ngàn người dân Ai Cập đã tụ tập trước Dinh tổng thống, lên án vị Tổng thống Hồi giáo đầu tiên “nhấn chìm đất nước trong sự độc tài”.

(SKDS) - Bất chấp bài diễn văn của Tổng thống Mohamed Morsi trên đài truyền hình, hàng ngàn người dân Ai Cập đã tụ tập trước Dinh tổng thống, lên án vị Tổng thống Hồi giáo đầu tiên "nhấn chìm đất nước trong sự độc tài".

Dường như có "hai đất nước Ai Cập đang cùng tồn tại, một Ai Cập của Facebook và một của các thánh đường Hồi giáo, một Ai Cập của các phụ nữ tự do và một cho luật Hồi giáo charia". Tuy nhiên, hiện tại, hai mặt đối kháng đó cũng tồn tại chung được với nhau, dù có những khó khăn, những xung đột, nhưng vẫn tránh được một cuộc nội chiến. Các nhà quan sát nhận định, cơn thịnh nộ của những người chống Morsi phản ánh cảm giác bị phản bội của những người tham gia phong trào cách mạng "Mùa xuân Arập" trước đây, góp phần làm sụp đổ chế độ độc tài Hosni Moubarak. Họ e sợ sẽ lại phát sinh một chế độ độc tài và mang đậm tính tôn giáo của vị Tổng thống Hồi giáo Morsi.
 
Sau buổi cầu nguyện, những người ủng hộ phe Hồi giáo Huynh đệ "đã lên tiếng" và căng thẳng đã lên đến cao trào. Người ta đặt câu hỏi dưới chiêu bài "ổn định", phương Tây từ lâu hay ủng hộ các chế độ mà giờ đây họ cho là độc tài. Liệu giờ đây họ có đến củng cố cho phe Hồi giáo cực đoan hay để rồi mọi thứ thay đổi, nhưng thật ra chẳng có gì đổi thay? Ai Cập là quốc gia Arập đông dân nhất và vì đó là quốc gia đã mở ra ngay từ những năm 1970 con đường hòa bình với Israel. Đây quả thật là điều khó xử cho phương Tây.
Phương Tây thận trọng trước “bẫy” Ai Cập 1
 Phong trào phản đối ông Morsi lan rộng.

Trong khủng hoảng lần này, Hoa Kỳ đã giữ thái độ trung lập. Điều này được thể hiện rõ trong tất cả các lời bình luận công khai, vì Nhà Trắng luôn e ngại chuyện khơi dậy chủ nghĩa bài Mỹ nhất là ở những người thuộc phe Huynh đệ Hồi giáo. Sau khi tán dương Mohamed Morsi hết lời, nào là tỉ mỉ như một viên kỹ sư, có sáng kiến, trọng lời hứa… giờ đây chính quyền Washington có lẽ đang quay trở lại vị trí trung lập. Ông Obama đã quá vội vã mở rộng cánh tay với thế giới Hồi giáo trong suốt quá trình "Mùa xuân Arập", giờ đây một lần nữa Ai Cập lại đang đi ngược với ý muốn của Hoa Kỳ.

Câu hỏi đặt ra là liệu trong đợt khủng hoảng chính trị lần này tại Ai Cập, cũng có phần trách nhiệm của ông Obama, khi đã sai lầm tạo cho ông Morsi cảm giác rằng, sau những gì làm được trong vụ xung đột tại dải Gaza, ông ta có thể có được sự ủng hộ của Hoa Kỳ khi thực hiện bất cứ chuyện gì. Theo phân tích của ông Wayne White, cựu chuyên gia tình báo của Chính phủ, hiện là chuyên gia phân tích của Viện Trung Đông, nếu Tổng thống Ai Cập có suy nghĩ như thế quả thật ông đã nhầm lẫn. Ông nói: "Morsi có lẽ đã không nhận thấy rằng Hoa Kỳ không chút tin tưởng ở ông như là đối với Moubarak".

Giải thích cho thái độ trung lập của Hoa Kỳ lần này, ông William Quandt, cựu cố vấn của Nhà Trắng đưa ra giả thuyết "chúng ta đang dấn thân vào một cuộc chơi phức tạp. Ở đó, có khả năng quân đội đang đẩy ông Morsi đến chỗ thất bại, với hy vọng gậy ông đập lưng ông trong các kỳ bầu cử tiếp theo".

Cũng theo ông William Quandt, quân đội vẫn còn là thế lực ảnh hưởng chính của Mỹ tại Ai Cập. Nếu đối với các sự kiện chính trị đang diễn ra, Hoa Kỳ cảm nhận không có nhiều ảnh hưởng, thì đối với giới quân sự điều đó lại trái ngược hoàn toàn. Đây là một mối quan hệ mà cả hai bên đều muốn lưu giữ. Bởi một lẽ rất hiển nhiên là "giới quân sự Ai Cập hiểu rất rõ họ sẽ nhận được viện trợ trang thiết bị từ phía Hoa Kỳ".

Về điểm này, ông Wayne White còn nhấn mạnh thêm rằng giới quân sự Mỹ quan sát rất kỹ diễn biến tại Cairo. Bản thân họ cũng rất dè chừng ông Morsi. "Nếu như phong trào phản đối ông Morsi lan rộng hơn nữa, thì rất có thể họ cũng sẽ lật đổ ông ta như họ đã từng đối xử với ông Moubarak".
Song Minh (Theo Le Monde, Le Figaro)

Ý kiến của bạn