Phương Tây tấn công Libya: Bất đồng ý kiến!

Sau khi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thông qua Nghị quyết 1973, phương Tây đã ra tay can thiệp quân sự vào Libya để vô hiệu hóa quân đội của Gaddafi, bảo vệ thường dân ở nước này. Liệu chiến dịch này có thực hiện đúng sứ mạng như đã tuyên bố?

Về mặt quân sự thì rõ ràng là phương Tây chiếm ưu thế áp đảo. Liên minh do Pháp và Anh dẫn đầu, với sự yểm trợ của Hoa Kỳ và các nước Ả Rập, có thể huy động những phương tiện như chiến đấu cơ Mirage 2000 và Rafale của Pháp, Typhoon và Tornado của Anh. Trong khi đó, quân đội Libya được trang bị rất kém. Theo lời ông Douglas Barrie, một chuyên gia thuộc Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), lực lượng không quân của Gaddafi trên lý thuyết có hơn 200 chiến đấu cơ, nhưng trên thực tế mỗi lần chỉ có thể sử dụng khoảng 40 chiếc. Máy bay của liên quân tham gia tấn công vào Libya có thể xuất phát từ nhiều căn cứ ở Italy, Chypre, Gibraltar và ở miền Nam nước Pháp, cũng như ở đảo Corse. Thậm chí tên lửa có thể được bắn từ các chiến hạm của Hải quân Pháp ở vùng Địa Trung Hải. Theo lời ông Barak Seener, chuyên gia về Trung Đông tại Luân Đôn, trước một lực lượng hùng hậu như vậy, quân đội Libya không thể cầm cự quá một tháng.

Với những áp lực quân sự như vậy, một số chuyên gia nhận định sẽ xảy ra đảo chính lật đổ Gaddafi, hoặc chế độ này sẽ tan rã từ thượng tầng. Nhưng ông Richard Danton, cựu đại sứ Anh tại Tripoli, lại không tin vào những kịch bản đó, bởi vì theo ông,  dân Libya từ lâu vẫn chống lại mọi áp lực của ngoại bang và Gaddafi sẽ khai thác tinh thần này để siết chặt hàng ngũ. Một số nhà phân tích cho rằng, dù quốc tế mở các cuộc tấn công Gaddafi chắc là sẽ còn bám trụ một thời gian dài và như vậy, quốc gia này có nguy cơ sẽ bị phân thành hai vùng Đông và Tây.

Một nguy cơ nữa là nếu chiến dịch can thiệp quân sự vào Libya kéo dài hàng tháng, dư luận các nước Ả Rập sẽ quay sang phản đối phương Tây và phe đồng minh sẽ bị chia rẽ. Một số nhà phân tích cũng lưu ý là chiến dịch này nếu kéo dài sẽ rất tốn kém, trong khi nhiều nước phương Tây đang gặp khủng hoảng kinh tế hoặc đang phải thắt lưng buộc bụng.

Liên quân phương Tây đang tiến hành ném bom quy mô vào lãnh thổ Libya. Mỹ, Anh và Pháp thực hiện những đòn không kích và bắn tên lửa. Các tàu chiến của Hoa Kỳ và Anh đã phóng không dưới 110 tên lửa có cánh Tomahawk vào các cứ điểm quân sự của Libya. Pháp cho máy bay tấn công từ trên không. Ba phi cơ ném bom chiến lược của Mỹ oanh tạc sân bay chính ở Libya. Theo đài truyền hình quốc gia Libya Jamahiriya, các động thái quân sự của phương Tây đã gây nên cái chết của 64 người, hàng trăm người khác bị thương. Nhiều nhà đổ ở thủ đô Tripoli. Ðồng thời, các nước phương Tây tiến hành phong tỏa Libya trên biển. Tham gia cuộc bao vây là hơn 20 chiến hạm và tàu ngầm.

Vả lại, xét từ phương diện hình thức, động thái của liên minh quân sự chống Libya được tiến hành với sự chấp thuận của LHQ. “Nhưng trên thực tế, các cường quốc phương Tây đã vượt khỏi khuôn khổ cho phép”, -  chuyên viên của Nga về phương Đông Azhdar Kurtov nhận định. “Về nguyên tắc lệnh cấm bay có nghĩa không cho phép bất cứ máy bay nào của không quân Libya cất cánh và tấn công vào những mục tiêu trên mặt đất của các nghĩa quân. Khi nghị quyết được thông qua, có thể thấy ngay rằng một số điểm trong văn bản được trình bày không rõ ràng. Các thành viên cuộc biểu quyết đã lưu ý tới điều này. Trên thực tế, việc bắn phá không chỉ nhằm vào các đích trên không của quân đội Libya, mà cả các mục tiêu dưới mặt đất. Có thể nói, liên quân đã hỗ trợ cho một bên trong cuộc tranh giành quyền lực ở Libya”. Đây là điều không hợp pháp bởi chúng vi phạm một trong những nguyên tắc cơ sở của pháp luật quốc tế - không can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia có chủ quyền. Các chuyên gia đánh giá cách tiếp cận như vậy tạo nên tiền lệ rất nguy hiểm. Và không có gì đảm bảo rằng, trong tương lai sẽ không ai sử dụng biện pháp như vậy để chống lại một quốc gia khác.