Sự ra đời của các dòng thuốc hỗ trợ giảm cân thế hệ mới thuộc nhóm GLP-1 như semaglutide đã tạo ra bước ngoặt lớn trong điều trị bệnh béo phì, khi giúp hàng triệu người cải thiện vóc dáng. Dù vậy, phương pháp điều trị này vẫn tồn tại một tác dụng phụ khiến giới y khoa lẫn người tiêu dùng không khỏi lo lắng.
Đó là cùng với việc đốt cháy mỡ thừa, cơ thể người dùng cũng bị sụt giảm một lượng lớn khối lượng cơ nạc. Tình trạng mất cơ này không chỉ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe chuyển hóa cũng như khả năng vận động, mà còn khiến cân nặng dễ dàng sụt giảm rồi tăng trở lại dưới dạng mỡ ngay sau khi ngừng sử dụng thuốc.
Để giải quyết thách thức trên, các nhà nghiên cứu tại Đại học Northwestern thuộc bang Illinois (Mỹ) đã phát triển một phương pháp thử nghiệm mới nhằm duy trì khối cơ trong quá trình điều trị béo phì.
Trong công trình vừa được công bố trên tạp chí khoa học Proceedings of the National Academy of Sciences, nhóm tác giả khẳng định việc ứng dụng liệu pháp RNA thử nghiệm có thể kích hoạt cơ chế tự đốt cháy calo của cơ thể, mở ra hướng đi đầy hứa hẹn cho người bệnh.
Các dòng thuốc hỗ trợ giảm cân thế hệ mới thuộc nhóm GLP-1 vẫn tồn tại tác dụng phụ khiến người dùng bị sụt giảm một lượng lớn khối lượng cơ nạc. Ảnh minh họa: camacho9999/Getty Images Plus
Khác với các dòng thuốc GLP-1 vốn hoạt động theo cơ chế ức chế cảm giác thèm ăn nhằm giảm lượng calo nạp vào, liệu pháp RNA mới tập trung vào việc đẩy mạnh quá trình tiêu hao năng lượng thông qua cơ chế sinh nhiệt.
Cụ thể, các nhà khoa học đã ứng dụng một chuỗi RNA tổng hợp ngắn nhằm làm gián đoạn sự hoạt động của gen ZFP423. Đây vốn là loại gen đóng vai trò như một chiếc phanh sinh học, ngăn cản quá trình chuyển hóa mô mỡ trắng tích tụ năng lượng thành mô mỡ màu be có khả năng đốt cháy calo cực mạnh.
Bằng cách giải phóng chiếc phanh này, liệu pháp RNA giúp tái cấu trúc các tế bào mỡ thừa thành những cỗ máy tiêu thụ năng lượng.
Khi tiến hành thử nghiệm riêng lẻ liệu pháp RNA trên mô hình chuột thí nghiệm, nhóm nghiên cứu nhận thấy phương pháp này đã cải thiện đáng kể khả năng dung nạp đường và làm giảm mỡ thừa mà không gây ra bất kỳ sự sụt giảm nào về khối lượng cơ bắp.
Nhận thấy tín hiệu tích cực, các nhà khoa học tiếp tục kết hợp liệu pháp RNA với thuốc semaglutide và ghi nhận những kết quả ấn tượng. Những cá thể chuột được điều trị kết hợp chỉ bị mất khoảng 5,5% khối lượng cơ nạc, trong khi con số này ở nhóm chỉ dùng thuốc semaglutide lên tới khoảng 10%.
Bên cạnh đó, lượng mỡ thừa còn lại ở nhóm điều trị kết hợp chỉ khoảng 4 g, bằng một nửa so với mức gần 8 g ở nhóm đơn trị liệu.
"Chúng tôi tin rằng nguyên nhân chính giúp bảo tồn cơ bắp là do sự giảm cân và quan trọng hơn là sức khỏe chuyển hóa có được từ liệu pháp RNA xuất phát từ việc giải phóng năng lượng thay vì làm giảm lượng năng lượng nạp vào", Tiến sĩ Joseph Bass, Giám đốc Trung tâm Tiểu đường và Chuyển hóa thuộc Đại học Northwestern, chia sẻ.
"Nói cách khác, việc 'làm tan chảy' các mô mỡ có hại sẽ giúp khắc phục được những vấn đề phát sinh từ cơ chế giảm cân bằng cách chế ngự cảm giác thèm ăn", ông Bass nói thêm. "Lợi ích lâu dài có thể là hạn chế sự teo cơ ban đầu, và từ đó khắc phục được những thách thức lâu dài về việc duy trì cân nặng liên quan đến tình trạng teo cơ này, bao gồm khả năng vận động, rủi ro tim mạch chuyển hóa và độ nhạy insulin".
Thành công trên là kết quả của một quá trình nghiên cứu kéo dài nhiều năm, bắt đầu từ những phát hiện về nhịp sinh học và cơ chế chuyển hóa mỡ, trước khi nhóm tác giả hợp tác với công ty dược phẩm Ionis để chế tạo ra phân tử RNA thử nghiệm.
Hiện tại, Đại học Northwestern đã nộp đơn đăng ký bằng sáng chế cho liệu pháp này, đồng thời nhóm nghiên cứu đang bắt đầu thử nghiệm trên các tế bào của người.
Dù vẫn cần thêm thời gian để hoàn thiện các thử nghiệm lâm sàng trước khi ứng dụng rộng rãi trên người, phát minh này được kỳ vọng sẽ tạo ra một bước tiến mới, giúp quá trình giảm cân trở nên an toàn và bền vững hơn.