1. Vì sao phụ nữ tuổi 50 dễ mệt mỏi hơn?
Hội chứng tiền mãn kinh và mãn kinh gây ra nhiều triệu chứng khó chịu cho phụ nữ tuổi 50. Khi bước vào giai đoạn này, nồng độ estrogen trong cơ thể sụt giảm đáng kể. Đây là hormone không chỉ điều tiết chu kỳ kinh nguyệt mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động của hệ thần kinh tự chủ, mật độ xương, độ đàn hồi của mạch máu và cả giấc ngủ. Khi estrogen giảm, hệ thần kinh tự chủ mất ổn định, tuần hoàn máu suy giảm, từ đó sinh ra hàng loạt triệu chứng như mệt mỏi không rõ nguyên nhân, bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm, hồi hộp, chóng mặt, khó ngủ và dễ lo âu.
Song song với đó, quá trình lão hóa tự nhiên làm giảm khối lượng cơ bắp, gọi là sarcopenia. Cơ bắp là nơi tiêu thụ năng lượng lớn nhất của cơ thể, vì vậy khi cơ bắp giảm đi, quá trình chuyển hóa cơ bản cũng chậm lại, khiến cơ thể nhanh mệt hơn dù không hoạt động nhiều.
Ngoài ra, thiếu máu do thiếu sắt cũng là nguyên nhân phổ biến ở phụ nữ tuổi 50. Dù kinh nguyệt đã giảm hoặc ngừng, chế độ ăn không đủ sắt cùng với khả năng hấp thu kém dần theo tuổi tác vẫn có thể dẫn đến tình trạng hồng cầu không đủ, gây ra cảm giác mệt mỏi, hụt hơi và giảm tập trung.
Bước vào tuổi 50, nhiều phụ nữ nhận thấy dù không làm gì nặng nhọc, cơ thể vẫn cảm thấy mệt rã rời.
2. Những dưỡng chất cần ưu tiên bổ sung
Tùy theo nguyên nhân gây mệt mỏi, các dưỡng chất cần bổ sung cũng khác nhau. Với những người mệt mỏi chủ yếu do rối loạn nội tiết tố, isoflavone từ đậu nành là dưỡng chất được nhắc đến nhiều nhất. Isoflavone có cấu trúc tương tự estrogen, có thể gắn kết với các thụ thể estrogen trong cơ thể và tạo ra tác dụng tương tự nhưng nhẹ nhàng hơn, giúp giảm nhẹ các triệu chứng bốc hỏa, cáu gắt và rối loạn giấc ngủ.
Nhóm vitamin B, đặc biệt B1, B6 và B12, đóng vai trò thiết yếu trong chuyển hóa năng lượng và duy trì chức năng thần kinh. Khi thiếu nhóm vitamin này, cơ thể không thể chuyển đổi thức ăn thành năng lượng hiệu quả, khiến cảm giác mệt mỏi kéo dài dù ăn uống đầy đủ.
Magiê là khoáng chất tham gia vào nhiều phản ứng enzyme trong cơ thể, bao gồm điều tiết hệ thần kinh và giúp cơ bắp thư giãn sau co thắt. Thiếu magiê thường biểu hiện qua căng thẳng, chuột rút, khó ngủ và lo âu, những triệu chứng rất hay bị nhầm với dấu hiệu tiền mãn kinh.
Với những người mệt mỏi do suy giảm cơ bắp, protein và các axit amin thiết yếu là nền tảng không thể thiếu. Đặc biệt nhóm axit amin chuỗi nhánh gồm leucine, valine và isoleucine hỗ trợ tổng hợp protein cơ và phục hồi sau vận động.
Vitamin D đóng vai trò kép trong việc duy trì cả sức mạnh cơ bắp lẫn mật độ xương - hai chất cùng sụt giảm nhanh ở phụ nữ sau mãn kinh. Kết hợp canxi và vitamin D giúp xương và cơ được chăm sóc đồng thời, quan trọng hơn là giúp ngăn ngừa nguy cơ té ngã và gãy xương về sau.
Với những người mệt mỏi do thiếu máu, sắt dạng heme có trong thịt đỏ và nội tạng động vật được hấp thu tốt hơn nhiều so với sắt dạng non-heme từ thực vật. Nên uống hoặc ăn thực phẩm giàu sắt cùng với vitamin C/thực phẩm giàu vitamin C, sẽ tăng đáng kể tỷ lệ hấp thu sắt.
Axit folic và vitamin B12 cũng cần thiết cho quá trình tạo hồng cầu, thiếu một trong hai đều có thể gây thiếu máu dạng hồng cầu khổng lồ với triệu chứng mệt mỏi, hay quên và giảm tập trung.
3. Những điều cần lưu ý khi dùng thực phẩm chức năng
Không phải cứ bổ sung nhiều là tốt, vì thừa sẽ gây hại. Ví dụ: Thừa sắt có thể gây táo bón và oxy hóa tế bào; vitamin D liều cao dùng kéo dài có thể gây tích lũy canxi bất thường trong máu, còn magiê liều cao có thể gây tiêu chảy...
Khi chọn thực phẩm chức năng, ưu tiên những sản phẩm có công bố rõ ràng về hàm lượng hoạt chất, được sản xuất theo tiêu chuẩn và có căn cứ khoa học cho các tuyên bố công dụng.
Quan trọng hơn, thực phẩm chức năng chỉ phát huy tác dụng tốt nhất khi đi kèm với lối sống lành mạnh như: Ngủ đủ giấc từ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm, duy trì bữa ăn cân bằng đủ 3 nhóm chất chính và tập vận động nhẹ đều đặn ít nhất 3 lần mỗi tuần... là những yếu tố không thể thay thế bằng bất kỳ viên thực phẩm chức năng nào. Đi bộ buổi sáng, kéo giãn cơ nhẹ nhàng hay bơi lội không chỉ giúp duy trì cơ bắp mà còn cải thiện tâm trạng thông qua cơ chế giải phóng endorphin tự nhiên.
Hiểu đúng nguyên nhân gây mệt mỏi, bổ sung dưỡng chất phù hợp và duy trì lối sống lành mạnh là những yếu tố quan trọng giúp phụ nữ vượt qua giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh khỏe mạnh hơn. Tuy nhiên, nếu tình trạng mệt mỏi kéo dài, tái diễn thường xuyên hoặc đi kèm các triệu chứng bất thường, cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám, xác định nguyên nhân và tư vấn điều trị phù hợp, thay vì chỉ dựa vào thực phẩm chức năng.
Mời xem thêm video được quan tâm:
Mãn kinh là nỗi lo lớn của phụ nữ.
