Là một tỉnh nghèo, điều kiện đi lại khó khăn, người dân đa số là người dân tộc thiểu số, nhiều người tại một số địa phương vùng sâu còn không biết nói tiếng Kinh… Nhưng, vượt qua trở ngại, Bệnh viện Nội tiết (BVNT) tỉnh Lào Cai là một điển hình tiên tiến trong việc thực hiện Dự án quốc gia phòng chống bệnh đái tháo đường (ĐTĐ).
Cùng chính quyền vào cuộc
Đi dọc TP. Lào Cai mới nhận thấy, tại những nơi tập trung đông người như công viên, chợ, trung tâm mua sắm, nơi đông dân cư... đều treo pa-nô, áp-phích… tuyên truyền về bệnh ĐTĐ. Đây là một hình thức truyền thông sáng tạo được áp dụng vào Dự án phòng chống ĐTĐ quốc gia của BVNT tỉnh. Ngoài cách tuyên truyền trên, BVNT tỉnh đã thành lập được Hội Người bệnh ĐTĐ với 14 chi hội trực thuộc và có gần 1.000 hội viên, đưa Lào Cai là tỉnh duy nhất trên toàn quốc hiện nay thành lập được câu lạc bộ cho bệnh nhân ĐTĐ tới được tận từng phường, xã. Tại các câu lạc bộ này, hội viên sẽ được tư vấn về cách chăm sóc, chế độ ăn, luyện tập và việc dùng thuốc. BSCKI. Lục Hậu Giang - Giám đốc bệnh viện, cho biết: “Đây là một sân chơi rất bổ ích cho người bệnh, bởi ngoài các buổi giao lưu trực tiếp với cán bộ y tế, các hội viên còn thường xuyên gặp gỡ, chia sẻ thăm hỏi nhau những lúc ốm đau, hướng dẫn cho nhau cách tự chăm sóc bản thân và cách để giữ gìn sức khỏe…”.
Một buổi khám sàng lọc bệnh tại cộng đồng của Bệnh viện Nội tiết Lào Cai.
Về chuyên môn, BV đã tổ chức các lớp tập huấn công tác khám sàng lọc và các biện pháp dự phòng bệnh ĐTĐ cho các học viên. Vì thế, việc khám chữa bệnh được triển khai tốt, tổ chức thực hiện đúng quy định hiện hành, nhanh gọn và thuận lợi cho người bệnh. Trong năm 2015, có 4 sáng kiến cải tiến kỹ thuật được Sở Y tế công nhận và khen thưởng đồng thời đang triển khai đề tài nghiên cứu cấp tỉnh về Nghiên cứu thực trạng ĐTĐ thai kỳ và các yếu tố nguy cơ, đề xuất giải pháp để giảm thiểu các biến chứng của bệnh.
Lào Cai có 64 trạm y tế, mỗi trạm có 1 cán bộ chuyên trách thực hiện chức năng tuyên truyền vận động phòng chống bệnh ĐTĐ và các rối loạn do thiếu iod. Các trạm y tế này thường xuyên phối hợp với y tế tuyến huyện, tuyến tỉnh trong việc sàng lọc và khám phát hiện sớm bệnh nhân ĐTĐ để quản lý điều trị. Hiện tại, số người mắc tiền ĐTĐ đang được lập hồ sơ quản lý là 4.476 người.
Nhờ các hoạt động đó mà “người dân trước đây không biết bệnh ĐTĐ là gì thì nay đã biết và hiểu về các yếu tố nguy cơ gây nên bệnh”, BS. Giang cho biết.
Để đạt được điều này, BVNT Lào Cai đã nhận được sự hỗ trợ rất lớn từ sự quan tâm chỉ đạo trực tiếp của BVNT Trung ương. Ngoài ra, BV còn được sự hỗ trợ, đồng thuận của Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân tỉnh, UBND, đặc biệt là sự chỉ đạo trực tiếp của Sở Y tế trong suốt quá trình thực hiện các hoạt động của chương trình.
Vượt qua khó khăn
Lào Cai là tỉnh có vị trí địa lý hiểm trở, nhiều vùng xa xôi, đồng bào đa phần là thiểu số, ngôn ngữ bất đồng. Những người 40 tuổi trở lên ít được học nên không biết chữ, thậm chí không biết nói tiếng Kinh, nhưng nhờ sự ủng hộ và phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị y tế trong tỉnh, đội ngũ cán bộ viên chức của bệnh viện luôn đoàn kết, nhiệt tình và có trách nhiệm cao trong công tác, sáng tạo trong công việc, nên dù còn nhiều khó khăn, BVNT Lào Cai đã đạt được những thành tựu đáng kể.
Tư vấn tại CLB cho BN đái tháo đường.
“Khi nhận công tác 1816, tôi tâm nguyện là sẽ đem kinh nghiệm và kiến thức lên đó hướng dẫn cho đồng nghiệp. Điều đầu tiên tôi nhận thấy là hầu hết các anh chị ở trên này đều rất tâm huyết, yêu nghề và ham học hỏi…”, đó là chia sẻ của ThS. Phạm Thúy Hường - Trưởng khoa Khám bệnh theo yêu cầu BVNT Trung ương khi nói về các đồng nghiệp tại Bệnh viện BVNT tỉnh Lào Cai. Chính sự đam mê với nghề và ham học hỏi của các bác sĩ nơi đây nên cả 12 bác sĩ (trong đó đã có 2 thạc sĩ và 7 bác sĩ chuyên khoa I) đều có thể điều trị tốt các bệnh liên quan đến nội tiết như bệnh ĐTĐ, các rối loạn chuyển hóa do thiếu hụt iod…
Nhưng dù vậy thì nhân lực cho ngành nội tiết – ĐTĐ còn quá thiếu so với chức năng nhiệm vụ là vừa dự phòng vừa điều trị bệnh. Hơn nữa, từ năm 2012, kinh phí truyền thông bị cắt, do đó, các hoạt động tuyên truyền mới hầu như không thực hiện được.
BSCKI. Đàm Thị Liên - Phó Giám đốc Sở Y tế Lào Cai chia sẻ: Chúng tôi đã luôn cố gắng thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm như khám, điều trị và hướng dẫn cách phòng bệnh, nhưng khi kinh phí cho truyền thông bị cắt giảm, đồng nghĩa với việc tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông đại chúng bị hạn chế thì thành quả đạt được trong những năm qua khó mà bền vững. Trước mắt, ngành y tế Lào Cai vẫn tiếp tục đẩy mạnh, huy động các nguồn lực trong công tác khám sàng lọc để phát hiện người bệnh, người có nguy cơ để quản lý, theo dõi phòng biến chứng. Để duy trì được kết quả thì cần có kinh phí truyền thông thường xuyên, liên tục để tiếp tục tuyên truyền trực tiếp tại cộng đồng, dần dần tiến tới công tác khám sàng lọc chủ động.