Việc chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị kịp thời các bệnh hô hấp sẽ giúp hạn chế biến chứng nguy hiểm, đặc biệt trong thời điểm mưa bão kéo dài.
1. Nhận biết sớm các dấu hiệu bệnh hô hấp
Khi thời tiết chuyển sang mưa nhiều, độ ẩm không khí tăng cao khiến virus và vi khuẩn dễ sinh sôi, phát tán. Đồng thời, việc cơ thể thường xuyên tiếp xúc với mưa lạnh, quần áo ẩm ướt hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột cũng làm suy giảm sức đề kháng, tạo điều kiện cho các tác nhân gây bệnh xâm nhập.
Các bệnh hô hấp thường gặp trong mùa mưa gồm cảm lạnh, cảm cúm, viêm họng, viêm amidan, viêm xoang, viêm phế quản, viêm tiểu phế quản và viêm phổi. Đối với người có bệnh nền hoặc hệ miễn dịch suy giảm, các bệnh này có thể diễn tiến nặng, gây suy hô hấp nếu không được điều trị kịp thời. Triệu chứng của bệnh hô hấp thường xuất hiện từ từ nhưng cũng có thể diễn tiến nhanh, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người cao tuổi.
Nếu viêm đường hô hấp trên không được điều trị đúng cách, bệnh có thể lan xuống đường hô hấp dưới, gây viêm phế quản hoặc viêm phổi, khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn.
Dấu hiệu thường gặp nhất là đau họng khi nuốt, cảm giác rát họng, khô họng hoặc khàn tiếng. Người bệnh có thể kèm theo sốt, mệt mỏi, đau đầu, chảy nước mũi, nghẹt mũi và ho.
Ho là phản xạ bảo vệ tự nhiên của cơ thể nhằm tống xuất dịch tiết và các tác nhân gây bệnh khỏi đường hô hấp. Tuy nhiên, nếu cơn ho kéo dài, ho nhiều về đêm hoặc kèm theo đờm đặc, đờm đổi màu thì cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.
Một triệu chứng khác không nên bỏ qua là khó thở. Người bệnh có thể cảm thấy hụt hơi khi vận động, tức ngực hoặc phải gắng sức mới hít thở được. Mức độ khó thở tăng dần theo thời gian là dấu hiệu cảnh báo bệnh đang tiến triển nặng và cần được đánh giá sớm tại cơ sở y tế. Nếu viêm đường hô hấp trên không được điều trị đúng cách, bệnh có thể lan xuống đường hô hấp dưới, gây viêm phế quản hoặc viêm phổi, khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn.
2. Chủ động phòng bệnh trong mùa mưa
Để hạn chế nguy cơ mắc các bệnh hô hấp, mỗi người cần chủ động bảo vệ sức khỏe bằng những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả. Trước hết, cần giữ ấm cơ thể khi trời lạnh hoặc sau khi đi mưa. Nếu quần áo bị ướt, nên thay ngay và lau khô người để tránh hạ thân nhiệt.
Duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý với đầy đủ các nhóm chất, tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C và uống đủ nước sẽ giúp nâng cao sức đề kháng. Đồng thời, cần ngủ đủ giấc, tập luyện thể dục đều đặn và hạn chế thức khuya.
Giữ gìn vệ sinh cá nhân cũng là biện pháp quan trọng để phòng bệnh. Cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi tiếp xúc với các bề mặt công cộng. Khi ho hoặc hắt hơi nên che miệng bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay để hạn chế phát tán mầm bệnh.
Trong thời điểm dịch bệnh hô hấp gia tăng, nên hạn chế tiếp xúc gần với người đang có biểu hiện sốt, ho hoặc cảm cúm. Đối với người có bệnh nền, cần tuân thủ điều trị và tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ.
3. Khuyến cáo phòng bệnh sau mưa bão
Sau mưa bão, nguy cơ phát sinh nhiều loại dịch bệnh, trong đó có các bệnh đường hô hấp, thường tăng cao do môi trường ô nhiễm và điều kiện vệ sinh bị ảnh hưởng.
Để bảo vệ sức khỏe, cần lưu ý:
- Lựa chọn thực phẩm an toàn, đảm bảo vệ sinh; ăn chín, uống sôi và sử dụng nguồn nước sạch.
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng trước khi chế biến thực phẩm, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
- Vệ sinh cá nhân hằng ngày; rửa sạch chân, lau khô các kẽ ngón chân sau khi tiếp xúc với nước ngập hoặc nước bẩn.
- Thau rửa bể chứa nước, giếng nước và dụng cụ chứa nước sinh hoạt; khử khuẩn nguồn nước theo hướng dẫn của cơ quan y tế.
- Chủ động diệt loăng quăng, bọ gậy và muỗi bằng cách đậy kín các dụng cụ chứa nước, loại bỏ các vật dụng có thể đọng nước như chai lọ, lốp xe cũ hoặc các phế thải khác.
- Ngủ màn kể cả ban ngày để phòng bệnh do muỗi truyền.
- Thực hiện vệ sinh môi trường ngay sau khi nước rút; thu gom và xử lý rác thải, xác động vật đúng quy định nhằm hạn chế ô nhiễm và dịch bệnh.
4. Khi nào cần đến cơ sở y tế?
Không nên tự ý điều trị kéo dài nếu các triệu chứng không cải thiện hoặc có dấu hiệu nặng lên. Cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các biểu hiện như sốt cao kéo dài, khó thở, đau tức ngực, ho nhiều kèm đờm vàng xanh hoặc lẫn máu, tím tái môi đầu chi, mệt mỏi nhiều hoặc rối loạn ý thức.
Đối với trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc các bệnh mạn tính, việc thăm khám sớm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm phát hiện và điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ biến chứng.
Mùa mưa là thời điểm các bệnh đường hô hấp dễ bùng phát nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe, giữ gìn vệ sinh cá nhân, nâng cao sức đề kháng và đến cơ sở y tế ngay khi có những dấu hiệu bất thường. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách không chỉ giúp bệnh nhanh khỏi mà còn giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm, đặc biệt ở những nhóm đối tượng có nguy cơ cao.
