Đẩy nhanh lấy mẫu ADN gần 10.000 mộ liệt sĩ
Báo cáo tại hội nghị, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 TPHCM cho biết, thành phố luôn xác định công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện trách nhiệm và lòng tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.
Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, thời gian qua, TPHCM đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân cung cấp thông tin liên quan đến liệt sĩ và mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm hiện nay của TPHCM là triển khai thu thập mẫu sinh phẩm ADN đối với các mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn.
Hiện thành phố có 18 nghĩa trang liệt sĩ với 9.885 ngôi mộ chưa có thông tin cần lấy mẫu phục vụ công tác giám định ADN. Sau giai đoạn thí điểm và rút kinh nghiệm, TPHCM đã triển khai đồng loạt việc lấy mẫu trên toàn địa bàn.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: VGP
Đến nay, thành phố đã thu thập được 1.373 mẫu. Từ kinh nghiệm thực tiễn, TPHCM đặt mục tiêu hoàn thành việc lấy toàn bộ 9.885 mẫu vào khoảng tháng 11 hoặc đầu tháng 12 năm nay, sớm hơn tiến độ được giao.
Việc đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu ADN được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở quan trọng cho quá trình đối chiếu, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, từng bước trả lại tên tuổi cho những người đã hy sinh nhưng chưa được nhận diện đầy đủ.
Song song với công tác lấy mẫu ADN, TPHCM đang tích cực thu thập thông tin, khảo sát thực địa và xác minh các khu vực có khả năng còn tồn tại mộ tập thể liệt sĩ. Ban Chỉ đạo 515 TPHCM đã rà soát hồ sơ, tư liệu lưu trữ, đối chiếu thông tin từ nhân chứng lịch sử, các tổ chức, cá nhân liên quan nhằm từng bước làm rõ những địa điểm nghi vấn.
Huy động công nghệ hiện đại tìm kiếm mộ tập thể liệt sĩ
Trong số các khu vực trọng điểm đang được khảo sát có Công viên Lê Thị Riêng - nơi trước đây là nghĩa trang Đô Thành; khu vực Suối Bông Trang - Nhà Đỏ; cùng nhiều địa điểm gắn với các trận đánh lớn như Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 tại Tân Sơn Nhất, cầu Bình Lợi, ngã tư Bốn Xã và khu vực địa đạo Củ Chi.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 TPHCM Nguyễn Mạnh Cường.
Đáng chú ý, tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, TPHCM đã phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng cùng các nhà khoa học của Đại học Quốc gia TPHCM triển khai khảo sát bằng các phương tiện kỹ thuật hiện đại. Các thiết bị radar xuyên đất và công nghệ đánh giá địa chất bước đầu đã đáp ứng yêu cầu rà soát, giúp xác định những khu vực có khả năng tồn tại mộ liệt sĩ để tiếp tục nghiên cứu, tìm kiếm.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá cao sự chủ động, quyết liệt của TPHCM trong thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Phó Thủ tướng đề nghị thành phố tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Quân khu 7 và các cơ quan liên quan để triển khai các bước tiếp theo tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, đồng thời mở rộng rà soát các địa điểm liên quan đến những chiến dịch lớn trong kháng chiến.
Theo Phó Thủ tướng, các khu vực liên quan đến những chiến dịch lớn như Mậu Thân 1968, các trận đánh năm 1972 tại TPHCM cần tiếp tục được nghiên cứu, rà soát kỹ lưỡng để từng bước xác định vị trí các mộ tập thể liệt sĩ.
Nhấn mạnh đây là một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất hiện nay, Phó Thủ tướng cho rằng thách thức lớn nhất là nguồn thông tin và nhân chứng lịch sử ngày càng ít đi theo thời gian. Nếu không khẩn trương khai thác các nguồn tư liệu và ký ức của những nhân chứng còn sống, công tác tìm kiếm, xác minh sẽ gặp nhiều khó khăn hơn trong những năm tới.