Sứ mệnh không gian BepiColombo, dự án hợp tác trị giá 1,7 tỷ Euro giữa Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) và Cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA), vừa đạt được cột mốc quan trọng trong hành trình khám phá Sao Thủy.
Theo đó, phi thuyền của sứ mệnh trên đã hoàn thành việc tách module đẩy khỏi 2 vệ tinh nghiên cứu sau chuyến hành trình phức tạp kéo dài 8 năm ròng rã ngoài vũ trụ, với quãng đường lên tới 10 tỷ km.
Thao tác tự động này diễn ra ở khoảng cách hơn 200 triệu km so với Trái Đất, nơi mỗi tín hiệu truyền về mất khoảng nửa tiếng, khiến mọi sự can thiệp trực tiếp từ mặt đất theo thời gian thực là điều không thể. Tín hiệu xác nhận sự thành công gửi về trung tâm điều hành tại Đức trong niềm vỡ òa của đội ngũ kỹ sư.
Hình ảnh được chụp bởi phi thuyền thuộc sứ mệnh BepiColombo ngày 8/1/2025 khi phi thuyền bay ngang qua Sao Thủy để thực hiện lần hỗ trợ trọng lực thứ sáu và cũng là lần cuối cùng tại hành tinh này. Ảnh: ESA/BepiColombo/MTM
Để thực hiện thao tác tách module, hệ thống trên tàu đã tự cắt các trụ kết nối cơ học và kích hoạt cơ chế lò xo đẩy module ra xa với tốc độ 40 cm/giây. Việc tiếp cận Sao Thủy được mô tả là một trong những chuỗi vận hành thách thức nhất lịch sử thám hiểm vũ trụ của châu Âu.
Do khối lượng nhỏ và lực hấp dẫn cực yếu của Sao Thủy so với Mặt Trời, tàu rất dễ bị hút văng mất tích hoặc bị thiêu rụi bởi nhiệt độ khủng khiếp. Môi trường khắc nghiệt xung quanh hành tinh này thậm chí còn được so sánh với việc hoạt động ngay cạnh một lò nướng bánh pizza đang chạy hết công suất.
Do đó, suốt 8 năm qua, BepiColombo phải thực hiện 9 lần bay lướt qua các hành tinh để liên tục điều chỉnh tốc độ cùng quỹ đạo.
Sau khi trút bỏ phần module đẩy, 2 vệ tinh thăm dò vẫn gắn liền với nhau và sẽ tiếp tục di chuyển để tiến vào quỹ đạo Sao Thủy dự kiến vào ngày 21/11 tới. Đến tháng 12, 2 vệ tinh sẽ tách rời để đi vào các quỹ đạo hoạt động riêng biệt.
Dự kiến từ tháng 4 năm sau, các thiết bị khoa học mới bắt đầu quá trình thu thập dữ liệu chính thức. Trong đó, vệ tinh thăm dò của châu Âu sẽ tiếp cận ở khoảng cách chỉ 480 km so với bề mặt để quan sát địa hình và cấu trúc lõi.
Về phần mình, vệ tinh của Nhật Bản sẽ di chuyển trên quỹ đạo hình elip rộng hơn, lên tới 11.000 km, nhằm tập trung phân tích môi trường không gian và từ trường xung quanh.
Sao Thủy hiện là hành tinh ít được thám hiểm nhất ở khu vực vòng trong của Hệ Mặt Trời. Trước BepiColombo, nhân loại mới chỉ ghi nhận 2 sứ mệnh tìm hiểu hành tinh này của Cơ quan Hàng không & Vũ trụ Mỹ (NASA) là Mariner 10 vào năm 1974 và MESSENGER vào năm 2011.
Dù có kích thước chỉ nhỉnh hơn Mặt Trăng một chút, Sao Thủy lại ẩn chứa vô số bí ẩn lớn. Các nhà khoa học kỳ vọng 16 thiết bị tân tiến trên 2 vệ tinh sẽ giải mã được nguồn gốc hình thành của các hố sụt kỳ lạ, nguyên nhân tạo nên mật độ vật chất cao bất thường, cùng sự tồn tại của băng nước nằm sâu trong các hố va chạm vĩnh cửu ở hai cực trên hành tinh này.