Trong hai ngày 29 và 30/10, Bệnh viện Tim Hà Nội tổ chức chương trình sinh hoạt khoa học với chủ đề "Phẫu thuật tim ít xâm lấn: Vượt qua giới hạn", nhằm cập nhật kiến thức, trao đổi học thuật và chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn trong lĩnh vực phẫu thuật tim ít xâm lấn, đặc biệt là phẫu thuật van tim.
Chương trình quy tụ các chuyên gia, bác sĩ của Bệnh viện Tim Hà Nội cùng đại diện một số bệnh viện trong nước và các quốc gia châu Á như Thái Lan, Ấn Độ, Singapore, Indonesia, Philippines và Malaysia. Đây là diễn đàn chuyên sâu để các đại biểu trao đổi kinh nghiệm thực hành, ứng dụng kỹ thuật và cập nhật xu hướng phát triển của phẫu thuật tim ít xâm lấn.
Các chuyên gia tim mạch trong nước và quốc tế chia sẻ về phẫu thuật tim ít xâm lấn tại Bệnh viện Tim Hà Nội. Ảnh: Ngô Hùng
Phẫu thuật nội soi thay đồng thời hai van tim: Thách thức từ ca bệnh phức tạp
Nữ bệnh nhân 66 tuổi bị tổn thương van hai lá và van động mạch chủ do thấp khớp, dẫn đến hẹp, hở van tim và suy tim, có chỉ định phẫu thuật thay van.
Trước đây, người bệnh thường phải phẫu thuật mở xương ức, làm ngừng tim để thay van. Tuy nhiên, những năm gần đây, Bệnh viện Tim Hà Nội đã triển khai phẫu thuật nội soi toàn bộ để thay đồng thời hai van tim.
Theo PGS.TS Nguyễn Sinh Hiền, Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội, ca bệnh có những đặc điểm giải phẫu khiến quá trình phẫu thuật gặp khó khăn, trong đó vòng van động mạch chủ và gốc động mạch chủ không giãn. Dù vậy, ca mổ vẫn diễn ra thuận lợi theo dự kiến của ê-kíp.
Đáng chú ý, người bệnh có bất thường tại lỗ động mạch vành phải. Khi thực hiện phương pháp làm ngừng tim theo kế hoạch ban đầu, ê-kíp gặp khó khăn do động mạch vành phải có hai lỗ nhỏ, không thể đặt canuyn trực tiếp để đưa dung dịch liệt tim theo đường xuôi dòng.
Nhờ đã dự liệu tình huống này trước phẫu thuật, các bác sĩ nhanh chóng chuyển sang phương án thứ hai: mở nhĩ phải, đặt canuyn vào xoang vành để đưa dung dịch liệt tim theo đường ngược dòng. Phương án này đòi hỏi phải kiểm soát tĩnh mạch chủ trên và tĩnh mạch chủ dưới để bảo đảm điều kiện thực hiện kỹ thuật.
PGS.TS Nguyễn Sinh Hiền nhấn mạnh, dù đã khảo sát kỹ người bệnh bằng siêu âm, chụp cắt lớp và thăm khám lâm sàng, không phải mọi tình huống phát sinh đều có thể dự đoán hoàn toàn. Vì vậy, việc chuẩn bị sẵn phương án dự phòng có ý nghĩa quan trọng, giúp phẫu thuật viên chủ động xử trí, tránh lúng túng khi phương án ban đầu không thể triển khai.
PGS.TS Nguyễn Sinh Hiền, Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội phát biểu. Ảnh: Ngô Hùng
Theo ông, phẫu thuật nội soi ít xâm lấn thay đồng thời nhiều van tim là kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi phẫu thuật viên có kinh nghiệm lâu năm, khả năng đánh giá tình huống nhanh và đưa ra quyết định chính xác. Đặc biệt, việc lựa chọn đường tiếp cận phù hợp có ý nghĩa quyết định đến quá trình thao tác. Nếu đường vào không thuận lợi, thời gian phẫu thuật có thể kéo dài, làm tăng nguy cơ biến chứng, thậm chí đe dọa tính mạng người bệnh.
Bên cạnh kiến thức chuyên môn, bác sĩ cần có khả năng phân tích hình ảnh trước mổ, hình dung không gian giải phẫu và lựa chọn phương án tối ưu cho từng trường hợp. Đồng thời, cần đánh giá chính xác người bệnh nào phù hợp với phẫu thuật ít xâm lấn, trường hợp nào nên lựa chọn phương pháp phẫu thuật kinh điển nhằm bảo đảm an toàn.
Giảm xâm lấn, hỗ trợ người bệnh hồi phục nhanh
Những năm gần đây, phẫu thuật van tim ít xâm lấn ngày càng được ứng dụng trong điều trị các bệnh lý tim mạch. Thay vì mở rộng lồng ngực bằng cách cưa xương ức như phương pháp truyền thống, phẫu thuật viên tiếp cận tim qua đường mổ nhỏ ở vùng ngực, thường qua khoang liên sườn.
Phương pháp này giúp hạn chế tổn thương các cấu trúc thành ngực, giảm mức độ xâm lấn và đau sau mổ, đồng thời góp phần hạn chế nguy cơ biến chứng liên quan đến xương ức. Nhờ đó, người bệnh có thể vận động sớm hơn, rút ngắn thời gian nằm viện và nhanh chóng trở lại sinh hoạt thường ngày. Đường mổ nhỏ cũng mang lại lợi ích về thẩm mỹ.
Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Sinh Hiền, phẫu thuật ít xâm lấn không đồng nghĩa với việc giảm yêu cầu về chuyên môn. Ngược lại, kỹ thuật này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, khả năng kiểm soát thao tác và kinh nghiệm xử trí những tình huống phức tạp trong quá trình phẫu thuật.
Tại Việt Nam, Bệnh viện Tim Hà Nội và Bệnh viện E đã triển khai kỹ thuật phẫu thuật nội soi thay hoặc sửa đồng thời nhiều van tim. Việc phát triển các kỹ thuật chuyên sâu này góp phần mở rộng lựa chọn điều trị cho người bệnh, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục đào tạo, cập nhật kiến thức và nâng cao năng lực thực hành cho đội ngũ phẫu thuật viên.
Các chuyên gia phẫu thuật cho nữ bệnh nhân tại phòng mổ Bệnh viện Tim Hà Nội. Ảnh: PV
Phát triển kỹ thuật chuyên sâu, nâng cao chất lượng điều trị
Mỗi năm, Bệnh viện Tim Hà Nội thực hiện hơn 600.000 lượt khám, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe tim mạch của người dân Thủ đô và các tỉnh, thành trên cả nước. Bệnh viện chú trọng nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị và chăm sóc, lấy người bệnh làm trung tâm trong mọi hoạt động.
Năm 2025, Bệnh viện thực hiện gần 2.500 ca phẫu thuật, trong đó có gần 800 ca phẫu thuật nội soi và ít xâm lấn. Nhiều kỹ thuật phức tạp đã được triển khai, bao gồm phẫu thuật nội soi van động mạch chủ, van hai lá và thay nhiều van tim trong cùng một ca mổ.
Đáng chú ý, việc ứng dụng phẫu thuật ít xâm lấn trong điều trị một số bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em như thông liên thất, tứ chứng Fallot cũng mở ra thêm cơ hội điều trị cho nhiều bệnh nhi. Phương pháp này giúp giảm sang chấn phẫu thuật, hỗ trợ hồi phục sau mổ và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Với chủ đề "Phẫu thuật tim ít xâm lấn: Vượt qua giới hạn", chương trình sinh hoạt khoa học không chỉ tạo diễn đàn trao đổi kinh nghiệm thực tiễn mà còn góp phần thúc đẩy đổi mới trong thực hành lâm sàng. Thông qua hợp tác chuyên môn với các chuyên gia trong nước và quốc tế, Bệnh viện Tim Hà Nội hướng tới cập nhật tiến bộ y học, nâng cao năng lực thực hiện kỹ thuật chuyên sâu, từng bước phát triển phẫu thuật tim mạch hiện đại, an toàn và hiệu quả.
