Phát triển trợ lý AI hỗ trợ khám bệnh từ dữ liệu hàng nghìn bệnh nhân

Thu thập hơn 1.000 hồ sơ bệnh nhân để phát triển trợ lý AI

Tại hội nghị khoa học "Trí tuệ nhân tạo trong Y tế 2026: Từ tầm nhìn đến tác động thực tiễn" (AI4HEALTH 2026) do Trường Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức trong 2 ngày 23-24/10, PGS.TS. Nguyễn Lê Bảo Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội) - cơ sở Linh Đàm cho biết nhóm nghiên cứu đang triển khai đề tài phát triển trợ lý AI hỗ trợ khám, chẩn đoán và điều trị bệnh lý cột sống, hướng tới ứng dụng công nghệ trong quá trình hỗ trợ quyết định lâm sàng.

"Hiện tại bây giờ chúng tôi khám được hơn 1.000 trường hợp và có hồ sơ", PGS.TS. Nguyễn Lê Bảo Tiến cho biết.

Theo quy trình được nhóm nghiên cứu giới thiệu, người bệnh có thể cung cấp bệnh sử bằng lời nói hoặc nhập nội dung trên máy tính. Hệ thống trợ lý AI được thiết kế để hỏi bệnh theo bộ câu hỏi chuẩn hóa, thu thập các thông tin liên quan đến triệu chứng, tiền sử bệnh và những dấu hiệu cần được làm rõ.

Dữ liệu sau đó được tổng hợp, xử lý bằng mô hình ngôn ngữ lớn mã nguồn mở kết hợp đồ thị tri thức y khoa, nhằm đưa ra những gợi ý sơ bộ hỗ trợ bác sĩ trong quá trình khám và chẩn đoán.

PGS.TS. Nguyễn Lê Bảo Tiến cho biết, trong giai đoạn nghiên cứu, nhóm đang sử dụng bộ câu hỏi mẫu để phỏng vấn người bệnh qua điện thoại, ghi âm và xây dựng dữ liệu bệnh sử.

Đặc biệt, người bệnh còn được hướng dẫn tự quay video tại nhà để cung cấp thêm thông tin về tình trạng vận động và các biểu hiện lâm sàng. Những dữ liệu này được kỳ vọng có thể tích hợp với thông tin hỏi bệnh trong các phiên bản AI tiếp theo, góp phần hỗ trợ quá trình nhận định sơ bộ trước khi bác sĩ trực tiếp thăm khám.

Theo chuyên gia, yêu cầu quan trọng của trợ lý AI là phải hỗ trợ khai thác bệnh sử một cách toàn diện, thay vì chỉ tập trung vào triệu chứng mà người bệnh chủ động đề cập. 

Kỳ vọng hỗ trợ bác sĩ hạn chế nguy cơ bỏ sót các dấu hiệu liên quan đến bệnh lý cột sống

Trong chuyên ngành cột sống, có những trường hợp người bệnh đau thắt lưng, đau lan xuống chân nhưng tổn thương cần được ưu tiên xử trí lại nằm ở cột sống cổ. Nếu chỉ dựa vào vị trí đau hoặc một kết quả chẩn đoán hình ảnh đơn lẻ, bác sĩ có nguy cơ bỏ sót những bất thường quan trọng.

"Đôi khi cùng một triệu chứng đau cột sống thắt lưng hay đau lan chân, việc can thiệp lại không phải ở cột sống thắt lưng như bệnh nhân yêu cầu", PGS.TS. Nguyễn Lê Bảo Tiến chia sẻ.

Để minh họa, chuyên gia dẫn trường hợp bệnh nhân nữ 67 tuổi có biểu hiện đau thắt lưng lan xuống hai chân, kết quả chụp cộng hưởng từ ghi nhận hẹp ống sống thắt lưng. Tuy nhiên, sau khi thăm khám toàn diện, bác sĩ phát hiện thêm tổn thương tủy cổ và quyết định ưu tiên phẫu thuật cột sống cổ.

Từ thực tế này, hệ thống trợ lý AI đang nghiên cứu được thiết kế để ngay cả khi người bệnh đến khám vì đau thắt lưng, vẫn cần được hỏi thêm về các biểu hiện như đau cổ, tê tay hoặc rối loạn chức năng cơ tròn. Qua đó, AI được kỳ vọng hỗ trợ bác sĩ khai thác đầy đủ thông tin, hạn chế nguy cơ bỏ sót các dấu hiệu liên quan đến bệnh lý cột sống ở nhiều vị trí.

"Sau khi đã ra được cái phần mềm rồi, phần mềm này cần phải được triển khai và thử nghiệm chứ không phải ứng dụng một cách đại trà ngay được", PGS.TS. Nguyễn Lê Bảo Tiến nhấn mạnh.

Về lâu dài, nếu được chứng minh hiệu quả và tính an toàn, hệ thống có thể được nghiên cứu mở rộng sang các chuyên ngành khác, đồng thời kết hợp với hoạt động khám chữa bệnh từ xa để hỗ trợ các cơ sở y tế trong quá trình khai thác bệnh sử và định hướng chẩn đoán.