Phát triển hài hoà trí tuệ và thể chất của trẻ: Chìa khoá trong tay chúng ta

Y học 360
Trẻ thông minh, mạnh khoẻ, chiều cao và cân nặng hợp lý… là mong muốn của tất cả các bậc cha mẹ. Nhưng trong thực tế, nhiều người chỉ căn cứ vào chiều cao,

Trẻ thông minh, mạnh khoẻ, chiều cao và cân nặng hợp lý… là mong muốn của tất cả các bậc cha mẹ. Nhưng trong thực tế, nhiều người chỉ căn cứ vào chiều cao, cân nặng để đánh giá sự phát triển của trẻ mà quên mất rằng việc phát triển trí não trong những giai đoạn 3 năm đầu đời của trẻ là rất quan trọng cho tương lai. Chính vì thế, trong chế độ dinh dưỡng cần quan tâm hơn đến các dưỡng chất giúp trẻ phát triển một cách toàn diện cả thể chất lẫn trí não.

Cải thiện thể chất – không khó!

Sự phát triển chiều dài của trẻ bắt đầu từ những tuần đầu của bào thai và đạt mức cao nhất vào giai đoạn trước tuần thứ 15 của thai kỳ. Chiều dài của thai nhi có một ý nghĩa hết sức quan trọng đối với chiều cao đỉnh điểm có thể đạt tới lúc trưởng thành. Sau khi ra đời, trong năm đầu tiên, chiều cao của trẻ phát triển rất nhanh: Khi trẻ 1 tuổi, chiều cao gấp rưỡi lúc mới sinh, năm thứ hai tăng 10cm, sau đó cho đến khi 10 tuổi mỗi năm tăng 5cm.

Di truyền chỉ chiếm 20%, vì thế, việc cải thiện chiều cao cho trẻ hoàn toàn có thể thực hiện được nếu các bậc cha mẹ cần chú trọng đến 3 yếu tố chính giúp trẻ phát triển chiều cao và cân nặng hợp lý, đó là chế độ dinh dưỡng đầy đủ và khoa học, môi trường sống tốt và rèn luyện thân thể phù hợp với lứa tuổi. 3 yếu tố này cần được thực hiện đồng bộ từ khi trẻ ra đời, thời kỳ bú mẹ, tuổi nhà trẻ mẫu giáo, tuổi học sinh, tuổi vị thành niên.

Trong 3 yếu tố đó thì dinh dưỡng chiếm vai trò quan trọng nhất, ảnh hưởng tích cực nhất tới sự phát triển thể chất của trẻ. Ở những giai đoạn trọng điểm của phát triển chiều cao, đó là thời kỳ bào thai, năm đầu tiên của cuộc đời và thời kỳ tiền dậy thì, bữa ăn của trẻ phải có đầy đủ chất đạm, đặc biệt là các chất đạm động vật với đầy đủ các axit amin cần thiết; chất béo giúp cho sự phát triển các xương dài, tăng cường hấp thu các vitamin tan trong dầu giúp hệ xương phát triển tốt; canxi giúp trẻ cao lớn và có hệ xương vững chắc; các vi chất dinh dưỡng như vitamin A, D, chất kẽm, sắt, iốt… giúp phát triển chiều cao và giảm tình trạng suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ.

Hướng dẫn cộng tác viên dinh dưỡng thực hành dinh dưỡng cho trẻ em. Ảnh: PV

Chăm sóc trí não từ những năm đầu đời

Không thể phủ nhận một điều, bên cạnh các yếu tố như di truyền, môi trường sống, phương pháp giáo dục... những đứa trẻ thông minh đều được nuôi dưỡng với chế độ dinh dưỡng khoa học, hợp lý.

Các dưỡng chất giúp xây dựng nên cấu trúc và hoàn thiện chức năng của não bộ gồm có nhóm phát triển tế bào thần kinh và thị giác: Lutein (trẻ được bổ sung đầy đủ lutein sẽ tăng cường thị giác và khả năng học hỏi), omega-3 (như ALA, EPA, rất quan trọng đối với não và sức khỏe tinh thần suốt cuộc đời con người), DHA (cần thiết cho phát triển hoàn thiện chức năng nhìn của mắt, sự phát triển hoàn hảo hệ thần kinh, thiếu DHA trong quá trình phát triển, trẻ sẽ có chỉ số thông minh IQ thấp); nhóm xây dựng các mối liên kết giữa các tế bào não: AA, omega-6, choline, taurine (rất cần trong giai đoạn não và hệ thần kinh từ khi còn là phôi cho đến hết tuổi lên 3); nhóm tăng cường tốc độ dẫn truyền tế bào não: Phospholipid (trẻ được bổ sung đầy đủ phospholipid sẽ nhận biết tín hiệu nhanh và chính xác hơn), sắt, kẽm (trong não có chứa rất nhiều dung môi và kẽm là thành phần cấu tạo nên các dung môi này).

Ngoài ra, bữa ăn của trẻ không thể thiếu protein (đóng vai trò quan trọng trong việc hoạt động của não như: trí nhớ, ngôn ngữ, suy nghĩ, vận động, thần kinh dẫn truyền), carbonhydrate; vitamin B1, B2, B6, B12, canxi iod.

Các dưỡng chất cần cho sự phát triển trí tuệ và chiều cao của trẻ có rất nhiều trong ngũ cốc, sữa, thịt, cá, trứng, gan cá và gan động vật, tôm, cua, các loài nhuyễn thể, dầu ăn, rau có màu xanh thẫm, trái cây… Đặc biệt, các bà mẹ lưu ý nên sử dụng các loại sữa uy tín đã được chứng minh lâm sàng với những dưỡng chất cần thiết cho cấu trúc và hoạt động chức năng của não, thích hợp cho từng giai đoạn phát triển của trẻ. Các chất dinh dưỡng trong sữa công thức có tỷ lệ cân đối hợp lý, phù hợp với sự hấp thu và chuyển hóa ở trẻ, ít gây nên tình trạng rối loạn tiêu hóa. Vì thế, sữa là một trong những loại thực phẩm tốt nhất trong chế độ ăn uống hàng ngày, chứa đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển cũng như mọi hoạt động của cơ thể. Đối với trẻ từ 1 - 3 tuổi, ngoài chế độ ăn chính, hàng ngày bé vẫn cần ít nhất 400 - 500ml sữa/ngày để phát triển trí tuệ, thể lực và chiều cao tối ưu.
ThS.Lê  Anh


Ý kiến của bạn