Phát hiện xác tàu 4.700 năm tuổi ngoài khơi Thổ Nhĩ Kỳ

Theo thông báo của Bộ Văn hóa Thổ Nhĩ Kỳ, xác tàu nằm ở độ sâu khoảng 30 m dưới mặt nước. Những cuộc khai quật tại đây đã phát hiện nhiều bình gốm cổ, được gọi là amphora, có niên đại ước tính từ 4.400 đến 4.700 năm trước. Nếu niên đại này được xác nhận, con tàu có thể trở thành một trong những xác tàu cổ nhất từng được phát hiện, thậm chí lập kỷ lục thế giới.

Các bình gốm cung cấp thông tin về cách thủy thủ vận chuyển hàng hóa, sinh hoạt trên biển và duy trì những mối liên hệ thương mại từ hàng nghìn năm trước. Phần lớn những chiếc bình được cho là dùng để đựng dầu ô liu hoặc rượu vang. Tuy nhiên, một chiếc bình có hình dáng đặc biệt cùng hai lỗ trên thân đã khiến các nhà nghiên cứu chú ý, bởi nó có thể từng được sử dụng để chế biến hoặc bảo quản phô mai và bơ.

Nếu giả thuyết này chính xác, phát hiện còn gợi ý rằng thủy thủ trên tàu có thể đã mang theo dê và sử dụng sữa của chúng để làm các sản phẩm từ sữa trong những chuyến hải hành dài ngày.

Manh mối từ những chiếc bình gốm cổ

Hakan Oniz, giáo sư tại Đại học Akdeniz ở thành phố Antalya và là người dẫn đầu cuộc khai quật, cho biết xác tàu được phát hiện lần đầu cách đây khoảng bốn năm. Ban đầu, nhóm nghiên cứu cho rằng những chiếc bình gốm có niên đại muộn hơn đáng kể.

Nhận định này thay đổi sau khi Oniz đọc được một công trình nghiên cứu về những chiếc bình amphora được tìm thấy gần các kim tự tháp Giza ở Ai Cập. Một số hiện vật trong nghiên cứu đó được xác định có niên đại tương đương thời kỳ con tàu ngoài khơi Thổ Nhĩ Kỳ được cho là đã chìm.

"Chúng trông giống như những chiếc bình gốm trong xác tàu đắm của chúng tôi", Oniz cho biết, đồng thời nói rằng nhóm nghiên cứu đã tổ chức thêm một chuyến lặn khảo sát để kiểm tra địa điểm.

Các nhà khoa học sau đó mời Karin Sowada, nhà khảo cổ học người Australia chuyên nghiên cứu bình gốm cổ, đến trực tiếp xem xét những hiện vật được tìm thấy. Sau khi trao đổi và tiến hành phân tích bổ sung, nhóm nghiên cứu cho biết họ nhìn chung tin tưởng vào niên đại được đề xuất.

Theo Oniz, bằng chứng không chỉ nằm ở các bình gốm. Những chiếc neo và các hiện vật khác tại khu vực xác tàu cũng phù hợp với niên đại này, góp phần củng cố nhận định của nhóm

Việc xác định chính xác tuổi của một xác tàu cổ đòi hỏi phải đối chiếu nhiều loại bằng chứng khảo cổ. Niên đại của đồ gốm có thể giúp xác định khoảng thời gian con tàu hoạt động, nhưng cần được xem xét cùng các hiện vật và dữ liệu khác tại địa điểm khai quật.

Dấu vết thương mại nối liền Đông Địa Trung Hải

Mehmet Nuri Ersoy, Bộ trưởng Văn hóa và Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ, cho biết các bình gốm nhiều khả năng đã được vận chuyển qua nhiều khu vực thuộc Đông Địa Trung Hải.

Phân tích thành phần đất sét cho thấy chúng có thể được sản xuất tại các xưởng ở thung lũng Jordan. Những chiếc bình tương tự từng được tìm thấy tại Ai Cập, Troy và đảo Crete, cho thấy các cộng đồng cổ đại có thể đã duy trì những tuyến trao đổi hàng hóa bằng đường biển giữa các khu vực cách xa nhau.

Ersoy nhấn mạnh rằng việc đối chiếu các hiện vật từ nhiều địa điểm có ý nghĩa quan trọng trong việc tìm hiểu mạng lưới thương mại thời kỳ này. Qua đó, các nhà khảo cổ có thể lần theo hành trình của hàng hóa và tìm hiểu mối liên hệ giữa những cộng đồng ven biển.

Các nhà nghiên cứu cho rằng con tàu có thể đang di chuyển từ vùng duyên hải Levant đến Troy hoặc Crete khi gặp nạn. Levant là khu vực ven bờ phía đông Địa Trung Hải, kéo dài từ miền nam Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay xuống phía bắc Ai Cập.

Phát hiện hàng 100 chai rượu sâm panh còn nguyên dưới đáy biển

SKĐS - Ngày 26/7, tờ Independent đưa tin, các thợ lặn Ba Lan đã phát hiện một con tàu buồm thế kỷ 19 đắm ở biển Baltic, chứa đầy rượu sâm panh và nước khoáng còn nguyên vẹn.