Phát hiện cơ quan mới ẩn trong hộp sọ có khả năng phòng ngừa ung thư não

Suốt hàng thập kỷ, giới y học luôn tin rằng bộ não con người hoàn toàn tách biệt khỏi hệ thống miễn dịch của cơ thể. Tuy nhiên, một nghiên cứu đột phá vừa được công bố trên tạp chí khoa học Nature đã đập tan quan niệm này, khi phát hiện ra các cấu trúc miễn dịch đặc biệt nằm ngay trong tủy của xương sọ. 

Đội ngũ nghiên cứu tại Trường Y thuộc Đại học Washington cơ sở St. Louis (Mỹ) đã chứng minh rằng đây chính là "lực lượng phản ứng nhanh" giúp bảo vệ não bộ trước sự tấn công của khối u độc hại.

Trước đây, nhóm chuyên gia từng phát hiện các mạch bạch huyết và các vi kênh vật lý kết nối trực tiếp giữa mô não, màng cứng và tủy xương hộp sọ. Thông qua các kênh kết nối này, protein và chất thải tế bào từ não được dẫn thẳng tới tủy xương sọ. 

Tại đây, các nhà khoa học bất ngờ ghi nhận sự xuất hiện của các trung tâm miễn dịch tương tự hạch bạch huyết, nơi tế bào T hỗ trợ cùng tế bào B huấn luyện lẫn nhau để sản xuất lượng lớn kháng thể chống lại bệnh tật.

Sự hiện diện của "trạm an ninh" ngay cạnh bộ não giúp hệ miễn dịch nhận biết nguy cơ và khởi động phản ứng bảo vệ nhanh hơn rất nhiều so với các hạch bạch huyết xa xôi ở ngoại vi.

Khi thử nghiệm trên mô hình chuột mắc u nguyên bào thần kinh đệm, việc làm gián đoạn hoạt động của các trung tâm miễn dịch trong hộp sọ đã khiến khối u phát triển nhanh hơn và làm giảm đáng kể tỷ lệ sống sót. 

Điều này khẳng định bộ não phụ thuộc rất lớn vào lá chắn tại chỗ này để tự vệ trước các tế bào ác tính.

Không dừng lại ở việc phát hiện, nhóm nghiên cứu đã phát triển giải pháp điều trị đầy hứa hẹn bằng cách thoa một loại gel chứa hỗn hợp protein kích thích miễn dịch trực tiếp dưới da đầu của chuột thí nghiệm. 

Phương pháp này đã kích hoạt một làn sóng phản ứng miễn dịch mạnh mẽ ngay tại tủy xương sọ, giúp phòng ngừa khối u hiệu quả hơn và kéo dài thời gian sống cho chuột. Đây được xem là bước tiến lớn vì việc đưa gel dưới da đầu ít xâm lấn hơn nhiều so với các phẫu thuật mở hộp sọ nguy hiểm.

Dù các thử nghiệm trực tiếp mới dừng lại ở mô hình động vật, nhưng dữ liệu di truyền và phân tích tế bào cho thấy cấu trúc miễn dịch tương tự cũng tồn tại trong tủy xương sọ của con người.

Theo Giáo sư Jonathan Kipnis, tác giả chính của nghiên cứu, phát hiện này không chỉ mở ra hướng đi mới trong điều trị ung thư não, mà còn có thể áp dụng cho nhiều bệnh lý thần kinh khác như Alzheimer, Parkinson hay chứng sương mù não sau khi nhiễm Covid-19 kéo dài. 

Việc can thiệp trực tiếp vào trạm miễn dịch ở hộp sọ hứa hẹn mang lại hiệu quả cao mà không gây ra tác dụng phụ toàn thân nghiêm trọng.