Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục. Dự thảo đề xuất mức phạt cao nhất từ 30 đến 50 triệu đồng đối với hành vi tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường có thu tiền nhưng không đáp ứng quy định về đăng ký kinh doanh. Đối với giáo viên đang giảng dạy tại các cơ sở giáo dục, dự thảo đề xuất phạt tiền từ 10 đến 20 triệu đồng nếu dạy thêm có thu tiền đối với chính học sinh mà mình đang được phân công giảng dạy theo kế hoạch giáo dục của nhà trường.
Trao đổi về dự thảo này, thầy Nguyễn Văn Đường - giáo viên Trường THPT Phú Xuyên A (Hà Nội) cho rằng, việc ban hành các quy định xử phạt đi kèm cơ chế kiểm tra và chế tài đủ mạnh là hết sức cần thiết để bảo đảm tính nghiêm minh, hiệu lực thi hành.
Theo thầy Đường, hiện vẫn còn thực trạng một số giáo viên cố tình vi phạm quy định cấm dạy thêm có thu tiền đối với học sinh chính khóa. Đáng chú ý, nhiều trường hợp đã dùng các chiêu trò tinh vi để né tránh sự kiểm tra của cơ quan quản lý. "Có trường hợp thu học phí bằng tiền mặt, nhờ người khác thu hộ hoặc chuyển khoản qua tài khoản của người thân. Trong khi đó, trên danh sách lớp học thêm, những học sinh này lại được ghi nhận là đối tượng miễn học phí nhằm che giấu bản chất của việc thu tiền", thầy Đường chỉ rõ.
Bộ GD&ĐT đề xuất phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng đối với giáo viên dạy thêm có thu tiền học sinh chính khóa. Ảnh minh họa
Đánh giá mức phạt 10 - 20 triệu đồng trong dự thảo vẫn còn tương đối nhẹ, chưa đủ sức răn đe đối với những trường hợp cố tình vi phạm hoặc tái phạm nhiều lần, thầy Đường kiến nghị: "Bên cạnh chế tài hành chính, nên nghiên cứu bổ sung các hình thức xử lý kỷ luật theo quy định của pháp luật về viên chức và quy định của ngành giáo dục, từ khiển trách, cảnh cáo đến buộc thôi việc đối với những trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc cố ý vi phạm nhiều lần. Chỉ khi chế tài đủ nghiêm khắc thì mới bảo đảm tính công bằng giữa những giáo viên chấp hành đúng quy định với những người cố tình trục lợi từ việc vi phạm".
Đồng quan điểm về việc cần thiết phải có khung xử phạt để bảo đảm tính răn đe, tránh lách luật, TS. Nguyễn Tùng Lâm - Phó Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý Giáo dục Việt Nam cho rằng, mục tiêu lớn nhất của việc sửa đổi quy định phải là giảm tình trạng dạy thêm tràn lan, qua đó giảm áp lực học tập cho học sinh.
Tuy nhiên, vị chuyên gia nhấn mạnh giải pháp lâu dài vẫn phải là thay đổi cách dạy và cách học của cả giáo viên, học sinh và phụ huynh trong bối cảnh triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Chương trình mới tập trung kiểm tra khả năng vận dụng, giải quyết vấn đề thay vì ghi nhớ kiến thức, khiến việc học tủ, học vẹt trở nên lạc hậu và kém hiệu quả.
"Không nên trông chờ hoàn toàn vào học thêm, điều quan trọng là học sinh phải biết tự học, hình thành động lực phát triển bản thân. Học không phải chỉ vì điểm số hay bằng cấp mà là để phát triển năng lực bền vững", TS. Nguyễn Tùng Lâm nhấn mạnh.
Các ý kiến đều thống nhất cho rằng, điều quan trọng hiện nay không phải là cấm đoán cực đoan mà là xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch và dễ thực hiện. Khi có chế tài đủ mạnh, cơ quan chức năng sẽ có đầy đủ căn cứ xử lý nghiêm vi phạm, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của những giáo viên thực hiện đúng quy định, đưa hoạt động dạy thêm đi vào nền nếp.
