“Phao” nào cho người mất việc?

Theo số liệu thống kê, tính đến tháng 12/2008, trên cả nước đã có gần 30 nghìn lao động bị mất việc làm (chủ yếu là 3 tháng cuối năm 2008), dự báo của Bộ LĐ - TB&XH cho thấy con số này có thể lên tới gần 150 nghìn lao động bị mất việc làm trong năm 2009. Do đó, việc ra đời của Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) không chỉ góp phần đảm bảo an sinh xã hội mà còn góp phần tích cực trong việc hỗ trợ rủi ro đối với người lao động khi mất việc làm.

Hỗ trợ 60% mức bình quân lương tháng

Ông Phạm Đỗ Nhật Tân, Vụ Bảo hiểm xã hội, Bộ LĐ - TB&XH, BHTN ra đời đáp ứng nhu cầu phát triển xã hội đồng thời lại rất cần thiết đối với người lao động. Để được hỗ trợ, người lao động phải đáp ứng những điều kiện bắt buộc như đóng BHTN đủ 12 tháng trở lên trong vòng 24 tháng trước khi bị mất việc làm hoặc chấm dứt hợp đồng lao động (HĐLĐ); đã đăng ký với cơ quan lao động khi bị mất việc làm, chấm dứt HĐLĐ và chưa tìm được việc sau 15 ngày kể từ ngày đăng ký với cơ quan lao động. Các đơn vị có sử dụng từ 10 lao động trở lên, đáp ứng đủ 3 điều kiện nêu trên sẽ phải đóng BHTN. Đây là loại hình bảo hiểm bắt buộc với mức trợ cấp thất nghiệp hàng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương, tiền công tháng đóng BHTN của 6 tháng liền kề trước khi thất nghiệp. Ngoài ra, người lao động còn được hỗ trợ học nghề, tìm việc làm và được hưởng chế độ bảo hiểm y tế trong thời gian hưởng BHTN...

Bảo hiểm thất nghiệp sẽ hỗ trợ những rủi ro cho người lao động. Ảnh: CTV

TS. Nguyễn Lan Hương, Viện trưởng Viện Khoa học lao động cho biết thêm, BHTN còn là hình thức hỗ trợ doanh nghiệp rất nhiều, nhất là lúc doanh nghiệp gặp khó khăn. Thực tế nếu sa thải người lao động, doanh nghiệp còn phải trả nhiều chi phí hơn là đóng BHTN. Không chỉ vậy, đối với các doanh nghiệp, họ cũng được hỗ trợ một phần từ phía Nhà nước (với mức đóng góp 1% của người lao động, 1% từ phía Chính phủ), nếu như trước kia các doanh nghiệp thường phải dành từ 1 – 3% ngân sách cho quỹ phòng chống rủi ro để chi trả trợ cấp thôi việc và mất việc làm cho người lao động thì nay con số này chỉ là 1%. Do vậy, BHTN ngoài ý nghĩa an sinh xã hội còn góp phần giảm bớt gánh nặng cho doanh nghiệp.

Trốn đóng BHTN sẽ bị xử lý nghiêm

Theo ông Trịnh Huy Điều, Phó Ban chính sách kinh tế - xã hội, Tổng LĐLĐ Việt Nam cho biết: Mới đây công đoàn cơ sở các cấp đã kiểm tra, phát hiện ra nhiều doanh nghiệp nợ đọng, trốn đóng BHXH, đã tiến hành khởi kiện các doanh nghiệp đó. Do vậy, với loại hình BHTN lần này, công đoàn cương quyết sẽ thực hiện nghiêm khắc hơn.

Thực tế, Luật Bảo hiểm xã hội ban hành từ tháng 6/2006 nhưng chính sách về BHTN lại có hiệu lực ngày 1/1/2009, đúng thời điểm kinh tế gặp nhiều khó khăn, cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu tác động trực tiếp tới các doanh nghiệp. So với BHXH, mức đóng BHTN chỉ là 1% tiền lương, tuy không cao nhưng trong thời điểm khó khăn, quỹ lương chịu nhiều sức ép như hiện nay thì việc doanh nghiệp có thể tìm cách trốn đóng là điều phải lường trước. Do vậy, sẽ áp dụng những chế tài xử phạt nặng đối với các doanh nghiệp không thực hiện nghiêm túc BHTN, ông Hòa nhấn mạnh.

Anh Hoàng