Phân loại chất thải ngay tại nơi phát sinh là một trong những khâu quan trọng trong quản lý chất thải y tế. Từ khoa, phòng, buồng bệnh đến các khu vực chuyên môn, việc bỏ chất thải đúng nhóm, đúng dụng cụ giúp quá trình thu gom, vận chuyển, lưu giữ và xử lý được thực hiện an toàn, hạn chế nguy cơ phát tán mầm bệnh và ô nhiễm môi trường.
Phân loại chất thải ngay tại nơi phát sinh
Trong bệnh viện, chất thải phát sinh từ nhiều hoạt động khám bệnh, điều trị, xét nghiệm, chăm sóc người bệnh... Vì vậy, việc phân loại không chỉ được thực hiện tại khu vực tập kết mà cần bắt đầu ngay từ nơi chất thải phát sinh.
Theo các tiêu chí chất lượng bệnh viện của Bộ Y tế, bệnh viện phải thực hiện phân loại chất thải y tế; chất thải rắn y tế được phân thành các nhóm phù hợp, trong đó có chất thải y tế nguy hại và chất thải thông thường. Bệnh viện cũng phải bố trí túi, thùng, hộp thu gom phù hợp và có hướng dẫn phân loại tại nơi đặt dụng cụ chứa chất thải.
Thực tế tại các cơ sở y tế cho thấy, để việc phân loại trở thành hoạt động thường xuyên, các bệnh viện không chỉ bố trí đầy đủ dụng cụ thu gom mà còn tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát tại khoa, phòng.
Tại Bệnh viện Sản-Nhi Ninh Bình, chất thải y tế được nhân viên y tế phân loại ngay khi phát sinh, sau đó thu gom, xử lý theo quy định. Chất thải sau phân loại được tập kết tại khu chứa chất thải nguy hại riêng, bảo đảm khoảng cách an toàn với khu vực khám, chữa bệnh. Theo bệnh viện, trung bình mỗi ngày đơn vị tiếp nhận khoảng 600 lượt khám, điều trị nội trú khoảng 700 người, phát sinh khoảng 110-120kg chất thải y tế và 250-300m³ nước thải.
Việc phân loại từ đầu nguồn giúp chất thải được nhận diện và thu gom theo từng nhóm, thay vì để lẫn nhiều loại chất thải với nhau rồi mới xử lý ở khâu sau. Đây cũng là một trong những nội dung được gắn với công tác kiểm soát nhiễm khuẩn và xây dựng môi trường bệnh viện xanh, sạch, đẹp.
Phân loại chất thải ngay tại nơi phát sinh đang được các cơ sở y tế duy trì, góp phần bảo đảm an toàn và xây dựng môi trường bệnh viện xanh, sạch, đẹp. (Ảnh minh họa bằng AI)
Khi phân loại rác trở thành thói quen
Tại Bệnh viện Đa khoa Nam Thăng Long (Hà Nội), công tác quản lý chất thải được triển khai gắn với mô hình bệnh viện xanh - sạch - đẹp và 5S. Bệnh viện đầu tư cơ sở vật chất phục vụ phân loại chất thải từ đầu nguồn, khu vực lưu giữ; đồng thời tuyên truyền, quán triệt tới người lao động về công tác bảo vệ môi trường.
Không chỉ nhân viên y tế, người bệnh và người nhà người bệnh cũng là những người trực tiếp tham gia vào quá trình giữ gìn môi trường bệnh viện. Khi chất thải được bỏ đúng nơi, đúng nhóm ngay từ đầu, công việc của các khâu thu gom, vận chuyển và xử lý phía sau cũng thuận lợi hơn.
Đây cũng là cách để yêu cầu về quản lý chất thải y tế được cụ thể hóa thành những thao tác hằng ngày tại cơ sở khám, chữa bệnh. Từ một thùng rác được đặt đúng vị trí, một túi chứa chất thải được sử dụng đúng mục đích đến việc nhân viên thực hiện đúng quy trình, mỗi khâu đều góp phần tạo nên môi trường y tế an toàn, sạch sẽ.
Từ một thao tác nhỏ đến môi trường bệnh viện xanh, sạch, đẹp
Xây dựng cơ sở y tế xanh - sạch - đẹp không chỉ nằm ở cảnh quan hay việc trồng thêm cây xanh. Quản lý chất thải, giữ vệ sinh, kiểm soát nhiễm khuẩn và nâng cao ý thức của nhân viên y tế, người bệnh, người nhà người bệnh đều là những phần việc cần được duy trì thường xuyên.
Tại Bệnh viện Sản - Nhi Ninh Bình, bên cạnh phân loại và xử lý chất thải, bệnh viện còn tuyên truyền tới người bệnh, người nhà cùng tham gia giữ gìn môi trường. Bệnh viện cũng duy trì việc giảm thiểu chất thải nhựa thông qua cam kết tại các khoa, phòng và với các đơn vị cung cấp dịch vụ.
Những mô hình như vậy cho thấy phân loại chất thải tại nguồn không phải là một phần việc tách rời mà nằm trong tổng thể xây dựng môi trường cơ sở y tế an toàn, xanh, sạch và thân thiện. Khi được thực hiện đúng và duy trì thường xuyên, việc phân loại từ nơi phát sinh sẽ trở thành một thói quen trong hoạt động chuyên môn, góp phần giảm nguy cơ lây nhiễm và bảo vệ môi trường.