Quyết định được Quốc hội Phần Lan thông qua các sửa đổi đối với Luật Năng lượng Hạt nhân và Bộ luật Hình sự, chỉ hơn 3 năm sau khi Helsinki chính thức gia nhập NATO vào tháng 4/2023.
Máy bay chiến đấu F-35. (Nguồn: MW)
Chính phủ Phần Lan cho rằng động thái này sẽ góp phần tăng cường năng lực răn đe và bảo đảm an ninh quốc gia. Tuy nhiên, những người phản đối cảnh báo việc cho phép triển khai vũ khí hạt nhân có thể khiến Phần Lan trở thành mục tiêu trong trường hợp xảy ra xung đột hạt nhân.
Nga từ lâu đã phản đối khả năng Phần Lan cho phép triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ. Đầu năm 2026, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố động thái này có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng tại châu Âu.
Ông Peskov cho rằng nếu Phần Lan cho phép triển khai vũ khí hạt nhân và điều đó bị Moscow coi là mối đe dọa trực tiếp, Nga sẽ đưa ra các biện pháp đáp trả phù hợp.
F-35 có thể đóng vai trò trung tâm
Phần Lan từ lâu đã được xem là một trong những ứng viên tiềm năng cho các thỏa thuận chia sẻ hạt nhân của Mỹ trong NATO. Nhận định này càng được củng cố sau khi Helsinki quyết định mua 64 tiêm kích F-35A vào cuối năm 2021.
F-35A là phiên bản được thiết kế để có thể mang bom hạt nhân chiến thuật B61 của Mỹ. Hiện Washington đang duy trì các thỏa thuận chia sẻ hạt nhân với nhiều đồng minh NATO như Đức, Italia, Bỉ, Hà Lan và Thổ Nhĩ Kỳ. Năm 2025, Anh cũng được xác nhận đã tham gia cơ chế tương tự.
Theo mô hình này, các quốc gia đồng minh sẽ được huấn luyện để sử dụng vũ khí hạt nhân của Mỹ trong trường hợp xảy ra một cuộc xung đột quy mô lớn. Các đầu đạn vẫn thuộc quyền kiểm soát của Mỹ trong thời bình nhưng có thể được chuyển giao cho lực lượng sở tại khi cần thiết.
Ngày 1/4/2025, ông Dan Caine, ứng cử viên cho vị trí Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ cho biết, Washington sẵn sàng xem xét mở rộng các thỏa thuận chia sẻ hạt nhân với nhiều thành viên NATO khác. Trong số đó, Phần Lan và Ba Lan được đánh giá là những ứng viên hàng đầu.
Kịch bản hợp tác với Pháp
Bên cạnh Mỹ, một khả năng khác là Phần Lan có thể tham gia vào cơ chế răn đe hạt nhân do Pháp dẫn dắt. Đầu tháng 6, Thủ tướng Petteri Orpo đã để ngỏ khả năng tiếp nhận các tiêm kích Rafale mang vũ khí hạt nhân của Pháp trên lãnh thổ Phần Lan, phương án này vẫn còn nhiều trở ngại.
Hiện Pháp sở hữu khoảng 290 đầu đạn hạt nhân. Tổng thống Emmanuel Macron từng tuyên bố Paris có thể mở rộng năng lực răn đe và tăng cường hiện diện hạt nhân tại các quốc gia đồng minh ở châu Âu.
Tuy nhiên, việc triển khai lực lượng hạt nhân của Pháp sẽ mất nhiều thời gian hơn, trong khi các loại bom và tên lửa hạt nhân của nước này cũng không được thiết kế để tương thích với tiêm kích F-35.
NATO mở rộng hiện diện sát biên giới Nga
Việc dỡ bỏ lệnh cấm vũ khí hạt nhân được xem là một phần trong quá trình hội nhập sâu hơn của Phần Lan vào NATO. Kể từ khi Helsinki gia nhập liên minh, chiều dài đường biên giới trực tiếp giữa NATO và Nga tại châu Âu đã tăng thêm hơn 1.300 km, gần như gấp đôi so với trước đó.
Các phương tiện truyền thông Phần Lan từng tiết lộ từ năm 2023, Helsinki và Washington đã đàm phán về Thỏa thuận hợp tác quốc phòng, cho phép Mỹ mở rộng cơ sở hạ tầng quân sự và tăng cường hiện diện lực lượng trên lãnh thổ Phần Lan.
Điều này có thể tạo điều kiện cho việc triển khai thường trực các tiêm kích F-35 của Không quân Mỹ, qua đó nâng cao đáng kể năng lực tác chiến và răn đe của NATO tại khu vực Bắc Âu.
Vị trí địa lý của Phần Lan có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Quốc gia Bắc Âu này nằm gần nhiều trung tâm dân cư, công nghiệp và quân sự trọng yếu của Nga, đồng thời có vị trí thuận lợi để kiểm soát các hướng tiếp cận tại Bắc Cực. Khả năng xuất hiện các tiêm kích F-35 có năng lực mang vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ Phần Lan được xem là một diễn biến nhạy cảm đối với an ninh Nga.
