Sáng ngày 25.9, tại Hà Nội đã diễn ra phiên thảo luận về dự thảo đề xuất ngân sách tài khoá 2014-2015 của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khu vực Tây Thái Bình Dương do Bộ trưởng Bộ Y tế Việt Nam PGS. TS. Nguyễn Thị Kim Tiến và Giám đốc WHO khu vực Tây Thái Bình Dương TS. Shin Young-Soo đồng chủ trì.
Trên cương vị là Chủ tịch Hội nghị WHO khu vực TTBD lần thứ 63, PGS. TS. Nguyễn Thị Kim Tiến, Bộ trưởng Bộ Y tế Việt Nam phát biểu khai mạc tại phiên họp. Bộ trưởng cho biết Cải cách của WHO do Tổng Giám đốc WHO đề xướng rất rõ ràng cùng với tầm nhìn chung về sự phát triển bền vững và một tương lai khoẻ mạnh cho người dân toàn khu vực TTBD.
Bộ trưởng trên cương vị là Chủ tịch Hội nghị năm nay cũng thay mặt các quốc gia thành viên bày tỏ sự trân trọng những nỗ lực của WHO trong việc hỗ trợ nhằm đạt được những cam kết y tế toàn cầu của từng nước, xây dựng các hệ thống y tế để các nước có thể giải quyết hữu hiệu nhu cầu y tế của người dân. Tây Thái Bình Dương là một khu vực rất rộng lớn, do vậy mà cách giải quyết vấn đề ở mỗi nước sẽ khác nhau, đòi hỏi cách tiếp cận theo chiến lược cụ thể của từng nước.
Các quốc gia thành viên và WHO làm việc cùng nhau để giải quyết các vấn đề mang lại do sự phát triển quá nhanh, do quá trình đô thị hoá, bất ổn tài chính, hiểm hoạ sức khoẻ từ môi trường, các đe doạ về các bệnh truyền nhiễm mới nổi và các bệnh truyền nhiễm tái phát, và các hậu quả từ biến đổi khí hậu. Sự phức tạp trong y tế toàn cầu đòi hỏi giải quyết nhằm mang lại cho người dân một cuộc sống tốt hơn, với sức khoẻ được cải thiện và cơ hội tốt hơn cho tương lai. Do đó mà cần phải biến các cam kết thành hành động để tìm giải pháp cho các vấn đề y tế. Các quốc gia thành viên cùng nỗ lực tập hợp sẽ quyết định toàn khu vực có thể cam kết để mang lại sức khoẻ cho 1,8 tỷ người dân.
Tại phiên họp, WHO TTBD xem xét bản báo cáo thực hiện ngân quỹ chương trình năm 2011-2012 và xem xét đã sử dụng các nguồn lực như thế nào.
WHO khu vực TTBD cùng các quốc gia thành viên xem xét và đóng góp ý kiến cho Chương trình Làm việc Tổng thể thứ 12 (GPW 12) từ năm 2014 đến năm 2019 và Dự thảo Ngân sách Chương trình 2014-2015 của WHO. Các quốc gia thành viên tích cực tham gia quá trình dự thảo, chia sẻ quan điểm và góp ý cho các chương trình ưu tiên cho phân bổ ngân sách. Điều này rất quan trọng cho tới khi Ngân sách Chương trình và GPW 12 được thông qua. Đây là những công cụ cần thiết để đưa Cải cách của WHO tiến về phía trước.
Mục tiêu của Chương trình Làm việc Tổng thể thứ 12 (GPW 12) từ năm 2014 đến năm 2019 và Dự thảo Ngân sách Chương trình 2014-2015 khu vực TTBD là thiết lập ưu tiên mang tính hệ thống và minh bạch, các kết quả được tối giản hoá với các đầu ra rõ ràng, ngân sách mang tính hiện thực dựa trên những đề án thu nhập và chi tiêu đáng tin cậy, chi phí đáng tin cậy dựa trên đầu ra đối với mỗi cấp độ của WHO; giải trình kết quả; dự báo cấp vốn gắn với các ưu tiên.
GPW 12 sẽ đề ra tầm nhìn 6 năm cho WHO với các ưu tiên dành cho các bệnh truyền nhiễm (HIV/AIDS, lao, sốt rét, các bệnh truyền nhiễm bị lãng quên, các bệnh có thể phòng ngừa nhờ vắc xin); các bệnh không truyền nhiễm (các bệnh không lây, sức khoẻ tâm thần, tai nạn thương tích, dinh dưỡng, người khuyết tật và phục hồi chức năng); nâng cao sức khoẻ qua quá trình sống (sức khoẻ bà mẹ và trẻ em, sức khoẻ sinh sản và sức khoẻ tình dục, sức khoẻ trẻ em, sức khoẻ phụ nữ, lão hoá và sức khoẻ người cao tuổi, giới và nhân quyền, sức khoẻ và môi trường, các yếu tố xã hội quyết định sức khoẻ); Các hệ thống y tế (chính sách, chiến lược và kế hoạch y tế quốc gia; dịch vụ tập trung vào người dân; luật lệ và tiếp cận với các sản phẩm thuốc); Chuẩn bị, giám sát và ứng phó (năng lực cảnh báo và ứng phó, nguy cơ khẩn cấp và quản lý khủng hoảng; các bệnh dễ bùng phát thành đại dịch; an toàn thực phẩm; loại trừ bại liệt); các chức năng trao quyền và dịch vụ đoàn thể (lãnh đạo trong y tế, tập trung quốc gia, quản lý và nhóm họp; chính sách chiến lược, ra kế hoạch, phối hợp nguồn lực và báo cáo; truyền thông chiến lược; quản lý kiến thức, giải trình và quản lý rủi ro; quản lý).
Tại phiên họp, các đại biểu của Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật, quần đảo Solomon, Samoa, Hoa Kỳ, Việt Nam, Pháp, Australia, Tokelau, New Zealand, Brunei, Nauru, quần đảo Cook tham gia đóng góp ý kiến. Trung Quốc, Việt Nam và các nước quốc đảo nêu lên những trọng tâm và ưu tiên mong muốn WHO trợ giúp. Các đối tác lớn trong khu vực như Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Pháp, Australia, New Zealand bày tỏ cam kết tiếp tục hỗ trợ cho ngân sách của WHO trong thời gian tới.
Dự thảo đề xuất ngân sách 2014-2015 và dự thảo GPW 12 giai đoạn 2014-2019 sẽ tiếp tục được hoàn thiện và chỉnh sửa vào năm 2013 thông qua tư vấn và phối hợp với văn phòng WHO các nước, các văn phòng WHO khu vực và trụ sở của WHO. Các tài liệu cuối cùng sẽ được trình lên Hội nghị WHO khu vực TTBD lần thứ 64 vào năm 2013. Các ý kiến đóng góp của Uỷ ban khu vực sẽ được chuyển lên Tổng Giám đốc WHO và cùng với các uỷ ban khu vực khác, sẽ xem xét GPW 12 và Đề xuất Ngân sách Chương trình 2014-2015 của WHO sẽ được phê chuẩn và trình cho các cơ quan chính phủ toàn cầu vào năm 2013.
· Tổng phân bổ các nguồn vốn cho các hạng mục đề xuất của WHO toàn cầu giai đoạn 2010-2011 là 3,717 tỷ USD, trong đó 1,274 tỷ USD (34%) dành cho ứng phó 3 (các bệnh bùng phát thành đại dịch); 785 triệu USD dành cho các bệnh truyền nhiễm (chiếm 21%); 805 triệu USD dành cho các dịch vụ đoàn thể (22%).
Tổng chi tiêu của WHO khu vực TTBD giai đoạn 2010-2011 là 247 triệu USD, trong đó đến 25% (tương đương 62 triệu USD) là dành cho các bệnh truyền nhiễm; 25 triệu USD (10%) dành cho NCD; 52 triệu USD (21%) dành cho chuẩn bị, giám sát và ứng phó.
· Tổng phân bổ các nguồn vốn cho các hạng mục đề xuất của WHO toàn cầu giai đoạn 2012-2013 là 3,959 tỷ USD trong đó 1,216 triệu USD (31%) là dành cho ứng phó 3 (các bệnh bùng phát thành đại dịch); 895 triệu USD (23%) cho các bệnh truyền nhiễm và 800 triệu USD (20%) cho dịch vụ đoàn thể/các chức năng trao quyền 4.