Phân biệt bệnh hen và COPD

28-02-2026 10:26 | Phòng mạch online

SKĐS – Bệnh hen và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) đều có triệu chứng khó thở khi gắng sức. Tuy nhiên, hai bệnh khác nhau và cách điều trị cũng khác nhau.

Bệnh COPD là gì?

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là một bệnh viêm phổi mạn tính được gây ra luồng khí bị tắc nghẽn từ phổi. Các triệu chứng bao gồm khó thở, ho, tiết chất nhầy (đờm) và thở khò khè. Nguyên nhân gây bệnh là do tiếp xúc lâu dài với các chất khí hoặc hạt vật chất kích thích, thường là từ khói thuốc lá. Những người bị COPD có nguy cơ mắc bệnh tim, ung thư phổi và một loạt các tình trạng khác.

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính bao gồm:

Khí phế thũng: Tổn thương túi khí trong phổi

Viêm phế quản mãn tính: Đặc trưng bởi sự tăng tiết nhiều đờm nhầy trong phế quản và có biểu hiện ho khạc đờm tối thiểu 3 tháng liên tục trong năm, kéo dài 2 năm liên tiếp.

COPD là một tình trạng phổ biến chủ yếu ảnh hưởng đến người trung niên hoặc người cao tuổi hút thuốc. COPD khiến người bệnh khó thở nặng lên khi gắng sức, khó thở cả ngày và đêm, không liên quan đến thời tiết.

Bệnh COPD không có khả năng hồi phục, không điều trị khỏi, diễn biến thất thường, đáp ứng kém với thuốc điều trị.

Phân biệt bệnh hen và COPD- Ảnh 1.

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là một bệnh viêm phổi mạn tính được gây ra luồng khí bị tắc nghẽn từ phổi.

Các triệu chứng chính của COPD là:

  • Tăng khó thở, đặc biệt là khi người bệnh hoạt động
  • Ho khan dai dẳng có đờm - một số người có thể coi đây chỉ là "ho của người hút thuốc"
  • Nhiễm trùng ngực thường xuyên
  • Khò khè liên tục

Nếu không điều trị, các triệu chứng của bệnh thường tiến triển nặng hơn. Cũng có thể có những giai đoạn khi chúng trở nên tồi tệ hơn, được gọi là đợt cấp hoặc đợt bùng phát.

Bệnh hen là gì?

Bệnh hen là bệnh mạn tính đường thở (phế quản) do viêm, co thắt và tăng tính phản ứng đường thở, gây ra các triệu chứng: ho, khò khè, tức ngực, khó thở tái phát.

Bệnh hen hay xảy ra ở người có cơ địa dị ứng và xuất hiện ở mọi lứa tuổi. Hầu hết bệnh hen xuất hiện triệu chứng khó thở trước 2 tuổi, còn lại hen xuất hiện nhiều vào khoảng 5 tuổi, tuổi thiếu niên và khoảng 40-50 tuổi.

Bệnh hen có hai loại: hen dị ứng và hen không dị ứng. Hen dị ứng thường khởi phát sớm. Khi tiếp xúc với các dị nguyên như: phấn hoa, lông súc vật, bọ nhà sẽ làm khởi phát bệnh hen. Bệnh xuất hiện ở người có cơ địa dị ứng, thường gặp ở trẻ em. Hen không dị ứng thường khởi phát muộn, không có cơ địa dị ứng, thường gặp ở người lớn. Tác nhân gây khởi phát cơn hen thường không đặc hiệu như: nhiễm khuẩn, nhiễm vius, sự thay đổi nhiệt độ, độ ẩm, khói thuốc.

Bệnh hen có thể xuất hiện hoặc nặng lên khi thời tiết thay đổi hoặc khi gắng sức. Gắng sức còn là nguyên nhân gây một loại bệnh hen, gọi là hen gắng sức.

Cơn hen phế quản thường xuất hiện đột ngột vào ban đêm sau khi tiếp xúc với các tác nhân gây khởi phát, bệnh nhân khó thở nhiều khi thở ra, phải ngồi dậy để thở. Có thể nghe thấy tiếng thở rít hay khò khè. Ngoài ra, bệnh nhân có thể ho, khạc đờm kèm theo. Đôi khi thấy hình ảnh lồng ngực biến dạng.

Phân biệt bệnh hen và COPD- Ảnh 2.

Bệnh hen có thể xuất hiện hoặc nặng lên khi thời tiết thay đổi hoặc khi gắng sức.

Tác hại khi nhầm lẫn giữa bệnh hen và COPD

Chẩn đoán nhầm giữa hen và COPD khá nguy hiểm. Hậu quả của việc chẩn đoán nhầm là bệnh không đỡ, tăng chi phí, mất lòng tin của bệnh nhân và gia đình bệnh nhân đối với thầy thuốc. Cụ thể:

Hậu quả chẩn đoán nhầm COPD thành bệnh hen:

Sẽ làm dụng corticoid dạng xịt (ICS), dùng không đủ thuốc cường beta 2 hoặc kháng cholinergic cho điều trị COPD.

Sẽ thiếu các biện pháp cần thiết điều trị cho COPD như: liệu pháp oxy phục hồi chức năng phổi...

Hậu quả chẩn đoán nhầm bệnh hen thành COPD:

Không đủ ICS, dùng quá liều thuốc cường beta 2 hoặc thuốc kháng cholinergic cho bệnh nhân hen.

Đánh giá sai về khả năng cải thiện chức năng phổi.

Không tiên lượng đúng tình trạng cải thiện triệu chứng và mức độ kiểm soát hen.

Phân biệt bệnh hen và COPD- Ảnh 3.Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD): Nóng lạnh đan xen dễ bùng phát các đợt cấp của COPD

SKĐS - Nhiệt độ môi trường thay đổi liên tục với các đợt nóng lạnh đan xen làm những người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính hay còn gọi là COPD dễ tái phát các đợt cấp. Đợt cấp của COPD có thể kéo dài vài ngày, vài tuần, nặng có thể nguy hiểm tính mạng.

TS.BS Nguyễn Đoàn
Ý kiến của bạn