Phát biểu tại phiên thảo luận Tổ về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị hoàn thiện các quy định nhằm ngăn chặn thông đồng, dìm giá, bỏ cọc, đồng thời đẩy mạnh đấu giá trực tuyến, bảo đảm công khai, minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Đề xuất cấm tham gia đấu giá đến 5 năm với trường hợp bỏ cọc
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, việc hoàn thiện dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) cần tập trung vào 5 nhóm vấn đề trọng tâm, trong đó ưu tiên bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật và tăng cường các chế tài phòng, chống thông đồng, dìm giá, bỏ cọc trong đấu giá tài sản.
Phiên thảo luận tại Tổ 2 sáng 19/10. Ảnh: Phạm Thắng
Theo Chủ tịch Quốc hội, Luật Đấu giá tài sản cần tập trung quy định thống nhất về trình tự, thủ tục và tổ chức cuộc đấu giá, không đi quá sâu vào những nội dung thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành. Các quy định phải bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất, thuận lợi trong quá trình thực hiện.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, tình trạng thông đồng, sử dụng “quân xanh, quân đỏ”, dìm giá và bỏ cọc sau khi trúng đấu giá là những vấn đề bức xúc, liên quan trực tiếp đến yêu cầu phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và bảo vệ tài sản công. Đặc biệt, trong lĩnh vực đất đai, hành vi thao túng đấu giá có thể tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản, ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
Để khắc phục tình trạng này, ông đề nghị nghiên cứu nâng mức tiền đặt trước đối với đấu giá quyền sử dụng đất ở cho cá nhân lên từ 20% đến 50%, trên cơ sở luật hóa các quy định có liên quan của Chính phủ; đồng thời xem xét áp dụng có chọn lọc đối với một số loại tài sản có nguy cơ bị thao túng.
Theo Chủ tịch Quốc hội, phải có chế tài đủ mạnh để ngăn chặn thông đồng, dìm giá, bỏ cọc. Ảnh: Phạm Thắng
Dự thảo luật cũng cần bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm như tiết lộ danh sách, hồ sơ người tham gia đấu giá trước thời điểm được phép công khai; can thiệp, chỉ đạo trái quy định trong việc lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá tài sản và đấu giá viên.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu quy định cấm tham gia đấu giá từ 6 tháng đến 5 năm đối với trường hợp trúng đấu giá nhưng bỏ cọc hoặc có hành vi thông đồng, tùy tính chất, mức độ vi phạm; đồng thời công khai danh sách các trường hợp vi phạm trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia.
“Phải có những chế tài đủ mạnh để ngăn chặn tình trạng thông đồng, dìm giá, bỏ cọc, nhất là đối với đấu giá quyền sử dụng đất”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Đẩy mạnh đấu giá trực tuyến, tăng công khai
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đồng tình với việc đẩy mạnh đấu giá trực tuyến, coi đây là yêu cầu phù hợp với chủ trương chuyển đổi số quốc gia, xây dựng Chính phủ số và hiện đại hóa quản lý nhà nước.
Theo đó, cần nghiên cứu ưu tiên đấu giá trực tuyến đối với hầu hết các loại tài sản, trừ những trường hợp đặc thù được quy định cụ thể. Cùng với đó, cần hoàn thiện Cổng Đấu giá tài sản quốc gia do cơ quan nhà nước quản lý, bảo đảm định danh, xác thực điện tử, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu.
Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị bổ sung quy định nghiêm cấm hành vi can thiệp trái phép vào hệ thống đấu giá trực tuyến, gian lận bằng công nghệ; đồng thời rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính không còn phù hợp với môi trường số.
Về tính minh bạch, dự thảo luật cần quy định rõ trách nhiệm công khai thông tin cuộc đấu giá, kết quả đấu giá và danh sách trường hợp trúng đấu giá nhưng bỏ cọc. Người có tài sản đấu giá phải cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của tài sản.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, dù pháp luật được xây dựng chặt chẽ đến đâu, yếu tố con người vẫn giữ vai trò quyết định. Vì vậy, cần nâng cao trách nhiệm của tổ chức hành nghề đấu giá, đấu giá viên trong phát hiện, ngăn chặn vi phạm; đồng thời làm rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm khi tạm dừng, dừng hoặc hủy cuộc đấu giá.
