Thời gian gần đây, liên tiếp có những vụ việc đau lòng liên quan đến sự an toàn của trẻ, như bị lạm dụng, bạo hành, kể cả bị bạn bè, người thân hành hung. Trong nhiều trường hợp, hậu quả để lại rất nặng nề, có trẻ tử vong, có trẻ bị thương tích nghiêm trọng... Vấn đề đặt ra là dường như có sự nhìn nhận chưa đầy đủ của người lớn về việc bảo vệ trẻ...
Chẳng hạn, một số bậc cha mẹ tin rằng đưa đón con từ nhà đến trường và ngược lại là đã bảo vệ tốt cho con, mà chưa phối hợp tốt với nhà trường, chưa dạy con các kỹ năng tự bảo vệ cần thiết. Còn nhà trường, về nguyên tắc chỉ chịu trách nhiệm bảo vệ trẻ trong thời gian trẻ ở trường, nhưng giờ tan trường lúc cha mẹ chưa đón thì ai bảo vệ trẻ? Ngay cả một số yêu cầu có tính pháp lý (như phải đội nón bảo hiểm cho trẻ từ 6 tuổi khi lưu thông bằng xe máy; quyền tự quyết của trẻ trong một số vấn đề (như tài sản riêng, ở với cha hay mẹ khi cha mẹ ly hôn); khi hỏi cung trẻ phải có người giám hộ...) cũng chưa được quan tâm thực hiện đầy đủ.
Đã vậy, cách thức bảo vệ trẻ chưa thực sự phù hợp. Hiểu một cách thông thường nhất, bảo vệ phải bao gồm cả thể chất và tinh thần, nhưng trên thực tế cả hai yêu cầu này cũng chưa được thực hiện đồng bộ và đầy đủ. Có không ít cha mẹ cho rằng chăm sóc đầy đủ các nhu cầu vật chất, tránh làm con bị thương tật là đã làm tròn nghĩa vụ bảo vệ con, nhưng kỳ thực còn thiếu bảo vệ về cảm xúc, nguyện vọng (được yêu thương, quan tâm chu đáo, được tạo điều kiện để con thỏa mãn các nhu cầu về tinh thần...).
Trẻ cần được vui chơi, học hành và sống lành mạnh. Các nguồn phúc lợi xã hội luôn ưu tiên cho trẻ em, từ y tế, giáo dục đến an sinh xã hội. Tuy nhiên, trẻ vẫn bị bạo hành ở nhiều nơi. Chẳng những người dưng bạo hành mà ngay cả người thân cũng nhẫn tâm ra tay mà nguyên nhân đôi khi chỉ là những chuyện vô lý.
Cùng với nạn bạo hành, trẻ em còn bị hủy hoại tương lai bởi sự thiếu ý thức của người lớn. Ba mẹ cho con uống bia quá sớm với tâm lý: “Uống bia độ cồn nhẹ không có hại cho sức khỏe”. Hoặc nhiều ông bố cứ hễ bày tiệc nhậu là sai con đi mua rượu đế, thuốc lá. Theo thời gian, đứa trẻ quen dần với những mùi ấy, lén dùng thử rồi sinh nghiện. Trẻ mang thói hư ấy vào trong học đường, kéo những đứa bạn khác cùng dùng và kết quả là cả tập thể học sinh hư hỏng.
Cũng có cha mẹ sợ con ra ngoài xã hội sớm sẽ dễ bị sa ngã nên bắt con phải ru rú trong nhà. Từ suy nghĩ thiển cận đó mà họ mua máy tính, iPad, níu con ở nhà để dễ quản lý hơn. Nhưng họ đã sai lầm, trên mạng có vô vàn “độc tố” hơn cả ngoài đời.
Những người có trách nhiệm đã bày tỏ trăn trở, băn khoăn bởi sự tác động của game online, rượu bia, thuốc lá... tới tương lai của trẻ: “Người lớn không bảo vệ thế hệ trẻ, không bảo vệ con em mình thì ai bảo vệ?”.
Thiết nghĩ, để bảo vệ trẻ trước những thói hư tật xấu, dạy trẻ nên người thì không ai khác ngoài cha mẹ gương mẫu, không thể cứ trông chờ, đùn đẩy hết trách nhiệm cho nhà trường, xã hội. Điều quan trọng là cha mẹ cần giáo dục con không chỉ bằng lời, mà bằng cả trái tim.
NGUYỄN THANH VŨ
