Mở đầu chuỗi báo cáo tại Hội nghị Khoa học Xơ vữa Động mạch Việt Nam lần IV (VAS 2026), PGS.TS.BS Trương Thanh Hương – Giám đốc Trung tâm Tim mạch Bệnh viện Đại học Phenikaa, Trưởng Bộ môn Nội – Khoa Y, Đại học Phenikaa, Phó Chủ tịch Phân hội Xơ vữa Động mạch Việt Nam trình bày chuyên đề "Lipoprotein(a) và bệnh đồng mắc: Tiếp cận toàn diện từ sinh lý đến thực hành", tập trung vào Lp(a) – một yếu tố nguy cơ ngày càng được quan tâm trong dự phòng bệnh tim mạch do xơ vữa (ASCVD).
Lp(a) và nguy cơ bệnh tim mạch
Lp(a) là một loại lipoprotein đặc biệt, có nồng độ chịu ảnh hưởng chủ yếu bởi yếu tố di truyền, ước tính khoảng 70–90%. Tuy nhiên, chỉ số này không hoàn toàn bất biến mà có thể thay đổi dưới tác động của một số bệnh lý, tình trạng nội tiết và trạng thái sinh lý. Theo PGS.TS.BS Trương Thanh Hương, vì vậy Lp(a) cần được đánh giá trong bối cảnh lâm sàng tổng thể, thay vì xem như một chỉ số độc lập.
PGS.TS.BS Trương Thanh Hương trình bày chuyên đề chuyên đề "Lipoprotein(a) và bệnh đồng mắc: Tiếp cận toàn diện từ sinh lý đến thực hành".
Người trưởng thành nên được đo Lp(a) ít nhất một lần trong đời để bổ sung dữ liệu phân tầng nguy cơ ASCVD. Khi Lp(a) tăng cao dù đã điều trị LDL-C đạt đích thì nguy cơ tim mạch tồn dư vẫn còn đáng kể vậy nên cần kiểm soát LDL-C tích cực hơn nữa bằng statin kết hợp Ezetimide và bổ xung thêm PCSK9 để đạt đích điều trị, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các yếu tố nguy cơ tim mạch đồng mắc như hạ huyết áp <120 mmHg, điều trị tiểu đường và béo phì ưu tiên nhóm thuốc SGLT2i và GLP-1RA, kiểm soát triglycerid, thay đổi lối sống như tập thể dục 150p/tuần, bỏ hút thuốc, ăn giảm chất béo.
Trong bối cảnh chưa có liệu pháp đặc hiệu giúp hạ Lp(a), kiểm soát tối ưu các yếu tố nguy cơ có thể can thiệp vẫn là chiến lược quan trọng, đặc biệt với LDL-C, huyết áp, HbA1c ( và lối sống. Lp(a) cao thì ngay cả khi LDL-C đã đạt mục tiêu nguy cơ tim mạch tồn vẫn còn đáng kể, do đó tùy mức độ nguy cơ, bác sĩ có thể cân nhắc kiểm soát LDL-C tích cực hơn nhằm giảm tổng gánh nặng xơ vữa.
PGS.TS.BS Trương Thanh Hương cũng lưu ý người bệnh đang sử dụng statin không nên tự ý ngừng thuốc chỉ vì Lp(a) tăng: "Mục tiêu của điều trị là giảm nguy cơ tim mạch tổng thể, trong đó kiểm soát LDL-C vẫn giữ vai trò rất quan trọng. Quyết định điều trị cần dựa trên toàn bộ nguy cơ của người bệnh chứ không chỉ dựa vào một chỉ số."
Một điểm đáng chú ý trong báo cáo còn cho biết Lp(a) ngoài tăng do di truyền thì còn tăng ở một số tình trạng bệnh lý và sinh lý, nội tiết,... Ở người bệnh thận mạn, Lp(a) có thể tăng theo mức độ suy giảm chức năng thận; trong khi đó, bệnh gan tiến triển có thể làm giảm Lp(a), do gan là nơi sản xuất apolipoprotein(a) – thành phần cấu tạo nên Lp(a). Bên cạnh đó, Lp(a) còn chịu ảnh hưởng bởi suy giáp, thai kỳ, mãn kinh và estrogen ngoại sinh. Vì vậy, kết quả Lp(a) cần được diễn giải thận trọng trong từng bối cảnh bệnh lý và sinh lý cụ thể.
PGS.TS.BS Trương Thanh Hương trình bày báo cáo về kiểm soát viêm trong xơ vữa.
PGS.TS.BS Trương Thanh Hương nhấn mạnh: "Xơ vữa động mạch là một quá trình kéo dài và âm thầm. Nếu chúng ta nhận diện được nguy cơ sớm hơn, chúng ta sẽ có thêm thời gian để can thiệp. Dự phòng chính xác không chỉ là điều trị đúng thuốc, mà trước hết là hiểu đúng nguy cơ của từng người bệnh."
Bên cạnh báo cáo về Lp(a), PGS.TS.BS Trương Thanh Hương còn trình bày hai chuyên đề "Kiểm soát viêm trong xơ vữa – hướng tới đa lợi ích tim mạch và điều hòa quá trình lão hóa" và "Dự phòng biến cố tim mạch do xơ vữa khi có bệnh đồng mắc".
Để phòng ngừa xơ vữa động mạch, không nên chỉ kiểm soát từng yếu tố nguy cơ một cách riêng lẻ mà cần đánh giá toàn diện, phát hiện sớm và cá thể hóa chiến lược dự phòng.
Ban Tổ chức và Chủ tịch Hội xơ vữa động mạch Châu Âu trao chứng nhận cho các báo cáo viên.
Kết nối chuyên gia quốc tế, hướng tới xây dựng Trung tâm Xơ vữa động mạch
Trước thềm VAS 2026, Trung tâm Tim mạch PhenikaaMec đã đón tiếp Chủ tịch Hội Xơ vữa Động mạch châu Âu cùng các chuyên gia trong lĩnh vực xơ vữa động mạch, trao đổi về xu hướng mới trong đánh giá nguy cơ, phát hiện tổn thương sớm, dự phòng biến cố và quản lý lâu dài.
Hoạt động này mở ra nền tảng hợp tác chuyên môn, đồng thời góp phần hiện thực hóa định hướng xây dựng Trung tâm Xơ vữa động mạch chuyên sâu tại PhenikaaMec – mô hình quản lý xuyên suốt từ nhận diện yếu tố nguy cơ, phân tầng nguy cơ, phát hiện tổn thương dưới lâm sàng đến kiểm soát, điều trị và theo dõi lâu dài.
Được dẫn dắt bởi PGS.TS.BS Trương Thanh Hương cùng đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, Trung tâm Tim mạch PhenikaaMec không ngừng đầu tư hệ thống trang thiết bị hiện đại và phát triển các kỹ thuật tim mạch chuyên sâu, hướng tới phát hiện nguy cơ sớm – can thiệp chủ động – quản lý lâu dài, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe tim mạch cho cộng đồng.
Kế thừa tinh thần "Đổi mới – Kiến tạo – Bền vững", PhenikaaMec phát triển mô hình y tế hàn lâm, kết hợp khám chữa bệnh – đào tạo – nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và tiến bộ y khoa để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Để biết thêm chi tiết về Trung tâm Tim mạch PhenikaaMec, vui lòng liên hệ:
• Địa chỉ: Tầng 7, Tòa C, Bệnh viện Đại học Phenikaa, Tổ 5 Hòe Thị, phường Xuân Phương, Hà Nội
• Hotline: 1900 2262
• Website: https://phenikaamec.com/
Bệnh viện Đại học Phenikaa