SKĐS - Trong bối cảnh ngành da liễu thẩm mỹ phát triển mạnh mẽ với hàng loạt công nghệ, xu hướng và mô hình làm đẹp mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là cập nhật kỹ thuật hiện đại mà còn phải bảo đảm nền tảng khoa học, an toàn và y đức trong thực hành.
Bên lề Hội nghị Da liễu Thẩm mỹ toàn quốc lần thứ 9, phóng viên đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Lê Hữu Doanh - Giám đốc Bệnh viện Da liễu Trung ương về những xu hướng nổi bật của ngành cũng như định hướng phát triển da liễu thẩm mỹ tại Việt Nam trong giai đoạn tới.
- Xin ông cho biết, Hội nghị Da liễu Thẩm mỹ toàn quốc lần thứ 9 có những điểm nhấn gì nổi bật so với các kỳ trước? Từ thành công của chuỗi hội nghị da liễu thẩm mỹ, ông nhận định như thế nào về xu hướng phát triển của ngành trong 3–5 năm tới?
Hội nghị năm nay ghi dấu ấn đặc biệt bởi sự phối hợp chặt chẽ giữa Bệnh viện Da liễu Trung ương với UBND tỉnh Lâm Đồng, Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng và Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận. Đây không chỉ là sự liên kết trong công tác tổ chức mà còn thể hiện quyết tâm nâng cao chất lượng chuyên môn da liễu thẩm mỹ trên phạm vi cả nước.
Về học thuật, hội nghị có 2 phiên toàn thể, 20 phiên chuyên đề với 80 báo cáo khoa học, trong đó có 11 báo cáo quốc tế. Nội dung trải rộng từ nghiên cứu chuyên sâu, chia sẻ kinh nghiệm lâm sàng cho tới cập nhật các đồng thuận và xu hướng mới nhất trong da liễu thẩm mỹ hiện đại.
Điểm nổi bật nhất lần này là sự chuyển dịch mạnh mẽ sang ba trụ cột cốt lõi gồm: Regenerative Aesthetics (thẩm mỹ tái tạo), Longevity (trường thọ) và Minimal Aesthetics (thẩm mỹ tối giản).
Các báo cáo đã tập trung tái định nghĩa cơ chế lão hóa theo hướng tiếp cận mới như "The Hallmarks of Aging" (những dấu hiệu đặc trưng của lão hóa), đồng thời cập nhật nhiều ứng dụng y học tái tạo như Plasma Complex, Polynucleotide (PN), Dual HA… trong thẩm mỹ nội khoa. Đây là những hướng đi rất thú vị, vừa mang giá trị khoa học vừa mở ra nhiều triển vọng trong thực hành lâm sàng.
Theo tôi, ngành da liễu thẩm mỹ Việt Nam đang bước vào giai đoạn trưởng thành, với trọng tâm là cá thể hóa điều trị và chẩn đoán chuyên sâu. Xu hướng "Đẹp như chính mình" sẽ trở thành chuẩn mực mới. Người làm đẹp hiện nay không còn muốn thay đổi hoàn toàn diện mạo mà mong muốn cải thiện một cách tự nhiên, tinh tế, vẫn giữ được dấu ấn cá nhân.
Bên cạnh đó, khái niệm "năng lượng tế bào" – tức tối ưu hóa hoạt động của ty thể để tăng sản sinh ATP, hỗ trợ tái cấu trúc làn da từ bên trong – sẽ trở thành hướng tiếp cận giàu tiềm năng trong tương lai.
Đối với cả bác sĩ và khách hàng, xu hướng cá thể hóa là tất yếu. Những giá trị cốt lõi như khoa học, an toàn, hiệu quả và xâm lấn tối thiểu sẽ tiếp tục là ưu tiên hàng đầu.
- Ông nghĩ sao trong bối cảnh thị trường thẩm mỹ hiện nay phát triển nhanh nhưng chất lượng đào tạo chưa đồng đều? Bệnh viện có định hướng gì để xây dựng chuẩn đào tạo chính thống cho bác sĩ và kỹ thuật viên thẩm mỹ trong thời gian tới?
Sự kỳ vọng ngày càng cao của xã hội khiến trách nhiệm của người làm chuyên môn trở nên nặng nề hơn. Dù là các kỹ thuật ít xâm lấn, nguy cơ biến chứng như nhiễm trùng, tắc mạch hay tăng sắc tố vẫn luôn hiện hữu nếu thực hiện không đúng chuyên môn.
Vì vậy, chúng tôi xác định rõ: mọi can thiệp thẩm mỹ phải được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa da liễu được đào tạo bài bản.
Hiện nay, bệnh viện đã phát triển nhiều đơn vị chuyên sâu về da liễu thẩm mỹ như khoa Laser, khoa Phẫu thuật thẩm mỹ, khoa Tế bào gốc… với đội ngũ chuyên gia đầu ngành nhằm phục vụ người bệnh theo hướng chuyên nghiệp, chuẩn hóa.
Ngoài ra, các hội nghị khoa học toàn quốc cũng được chúng tôi xác định là diễn đàn chuyên môn quan trọng để cập nhật kiến thức chính thống cho mạng lưới bác sĩ trên toàn quốc. Đào tạo trong lĩnh vực thẩm mỹ không thể dừng ở việc học kỹ thuật đơn lẻ, mà phải xây dựng được tư duy y khoa, năng lực xử trí biến chứng và đạo đức nghề nghiệp.
Trong thời gian tới, bệnh viện sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế, tạo điều kiện để bác sĩ Việt Nam tiếp cận, vươn lên làm chủ các công nghệ tiên tiến như y học tái tạo, công nghệ gen, liệu pháp tế bào và các xu hướng thẩm mỹ hiện đại trên thế giới.
- Làm thế nào để bác sĩ vừa tiếp cận công nghệ mới vừa giữ vững y đức và thực hành dựa trên bằng chứng khoa học, thưa PGS?
Đây là vấn đề mang tính sống còn.
Trong y khoa, giá trị khoa học phải được xây dựng từ nghiên cứu, từ thực tiễn lâm sàng và từ tổng kết kinh nghiệm điều trị. Mọi công nghệ, từ laser đa nền tảng cho tới thẩm mỹ nội khoa, đều phải đặt trên nền tảng y học thực chứng và sự an toàn của người bệnh.
Chúng tôi luôn định hướng đội ngũ bác sĩ ưu tiên các phương pháp "treatment nhẹ", cải thiện làn da theo hướng từ từ nhưng bền vững, thay vì chạy theo các can thiệp quá mức.
Đồng thời, bác sĩ cũng cần giúp khách hàng hiểu rằng làm đẹp phải gắn với lối sống khoa học, dinh dưỡng hợp lý và sức khỏe tinh thần ổn định. Một làn da khỏe không thể tách rời một cơ thể khỏe và một trạng thái tinh thần cân bằng. Can thiệp thẩm mỹ chỉ đóng vai trò hỗ trợ chứ không thể thay thế nền tảng sức khỏe toàn diện.
- Xu hướng đa liệu pháp và cá thể hóa điều trị sẽ được triển khai ra sao trong thực tiễn khám chữa bệnh?
Hiện nay, khách hàng không còn chấp nhận mô hình "một công thức cho tất cả". Vì vậy, bệnh viện yêu cầu quy trình phân tích da chi tiết để xây dựng phác đồ riêng cho từng cá nhân.
Đối với đa liệu pháp (multimodal treatment), chúng tôi áp dụng cách tiếp cận dựa trên cơ chế sinh học đa tầng của lão hóa. Việc phối hợp laser, filler, botox và các hoạt chất tăng sinh giúp tối ưu hiệu quả trẻ hóa, đồng thời giảm liều của từng phương pháp riêng lẻ, qua đó hạn chế tác dụng phụ, mang lại an toàn và hiệu quả cao nhất.
Trong tương lai, điều trị thẩm mỹ sẽ không còn là những can thiệp riêng lẻ mà là sự phối hợp đồng bộ nhiều giải pháp, được "đo ni đóng giày" cho từng cá nhân.
- Theo ông, AI và công nghệ số sẽ tác động như thế nào tới ngành da liễu thẩm mỹ trong tương lai?
Không chỉ là xu hướng, AI đang thay đổi hoàn toàn "hệ sinh thái" chẩn đoán: Chúng ta đang bước qua thời kỳ bác sĩ chỉ chẩn đoán dựa trên kinh nghiệm và quan sát bằng mắt thường. "Smart Beauty" trong giai đoạn tới nghĩa là cá nhân hóa phác đồ đến mức tối đa dựa trên Dữ liệu lớn (Big Data).
Tiên lượng trước kết quả (Predictive Analysis): Các hệ thống AI hiện nay không chỉ phân tích tổn thương hiện tại mà còn có khả năng "nhìn thấy" tương lai của làn da. AI có thể tính toán được tốc độ sụt giảm collagen, dự báo khả năng tăng sắc tố sau laser (PIH), từ đó giúp bác sĩ đưa ra thông số điều trị an toàn nhất.
Chúng tôi đã và đang tiên phong đưa các nền tảng công nghệ hàng đầu thế giới như VISIA Skin Analysis hay Canfield AI imaging system vào quy trình khám chuẩn. Sự khác biệt nằm ở chỗ, chúng tôi không dùng AI để "bán dịch vụ" như các cơ sở thương mại, mà dùng AI để thu thập bằng chứng y khoa.
Các chỉ số mà AI phân tích được chúng tôi số hóa vào hồ sơ bệnh án điện tử, tạo thành một "Ngân hàng dữ liệu da" của người Việt. Điều này giúp chúng tôi theo dõi sát sao hiệu quả của các liệu pháp y học tái tạo hoặc đa trị liệu qua từng năm, đảm bảo tính chính xác và an toàn tuyệt đối.
- Đâu là tiêu chí để phân biệt một cơ sở thẩm mỹ chuẩn y khoa với các mô hình thiếu chuẩn hóa, ông có thể chỉ rõ?
Thị trường thẩm mỹ hiện nay rất phức tạp, ranh giới giữa "làm đẹp" và "chữa bệnh" nhiều khi bị làm mờ. Để phân biệt một cơ sở chuyên môn bài bản, chúng ta cần nhìn vào 3 trụ cột:
Thứ nhất, nhân lực Y khoa thực thụ: Can thiệp thẩm mỹ, dù là ít xâm lấn nhất, vẫn phải được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa Da liễu được đào tạo chính quy. Làn da là một cơ quan sống, bác sĩ hiểu về giải phẫu, mạch máu và sinh lý bệnh, trong khi các cơ sở thiếu chuẩn hóa chỉ nhìn làn da như một bề mặt để bôi trát.
Thứ hai, làm đẹp dựa trên Y học thực chứng (Evidence-based): Cơ sở bài bản không chạy theo các "trend" làm đẹp vô căn cứ trên mạng xã hội. Mọi vật tư, máy móc (laser, filler, botox) đều phải qua kiểm định nghiêm ngặt của FDA, CE và Bộ Y tế.
Thứ ba, năng lực kiểm soát rủi ro và xử trí biến chứng: Đây là lằn ranh sinh tử. Cơ sở chuẩn hóa luôn chuẩn bị sẵn sàng phác đồ cấp cứu (ví dụ: sốc phản vệ, tắc mạch do filler), trong khi các cơ sở trôi nổi hoàn toàn bất lực khi sự cố xảy ra.
Bên cạnh đó, đào tạo liên tục (CME) có vai trò đặc biệt quan trọng. Kiến thức y khoa thay đổi từng ngày. Một kỹ thuật đúng của năm 2023 có thể đã lỗi thời hoặc được phát hiện nguy cơ mới vào năm 2026. Đào tạo liên tục chính là "hệ miễn dịch" của ngành y. Nó giúp các bác sĩ không bị tụt hậu, giữ vững y đức, không bị các xu hướng thương mại dẫn dắt và luôn đặt sự an toàn của người bệnh lên trên hết.
- Thời gian tới, bệnh viện sẽ phối hợp với các trường đại học, hội chuyên ngành và cơ quan quản lý ra sao để chuẩn hóa đào tạo?
Với vai trò là đơn vị đầu ngành, chúng tôi xác định không chỉ làm công tác khám chữa bệnh mà còn phải tham gia chuẩn hóa toàn hệ thống. Thời gian vừa qua, Bộ Chính trị cũng đã ban hành hai Nghị quyết chiến lược liên quan đến ngành Y tế là Nghị quyết 57 về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Nghị quyết 72 về tăng cường nâng cao sức khỏe nhân dân. Đây là những định hướng lớn có liên quan trực tiếp tới lĩnh vực y tế nói chung và da liễu thẩm mỹ nói riêng.
Thực hiện điều này, chúng tôi cũng thực hiện nhiều kế hoạch và giải pháp cụ thể trải rộng trên 3 mặt trận:
Thứ nhất, với các Trường Đại học Y dược: Chúng tôi phối hợp chặt chẽ để đưa mảng Da liễu Thẩm mỹ vào sâu hơn trong chương trình đào tạo sau đại học (Bác sĩ Nội trú, Chuyên khoa I, Chuyên khoa II). Đào tạo thẩm mỹ không thể chỉ là những khóa học "cầm tay chỉ việc" ngắn hạn vài tuần. Phải xây dựng một nền tảng tư duy lâm sàng vững chắc trước khi chạm vào máy laser hay cầm mũi kim.
Thứ hai, với Hội chuyên ngành (Hội Da liễu Việt Nam): Chúng tôi liên tục xây dựng, cập nhật và ban hành các Đồng thuận Y khoa (Ví dụ: Hướng dẫn tiêm an toàn, Hướng dẫn sử dụng laser đa nền tảng, Hướng dẫn ứng dụng Exosome hay tế bào gốc cho người Việt Nam. Đây sẽ là cẩm nang pháp lý và chuyên môn để các bác sĩ toàn quốc áp dụng.
Thứ ba, về Mạng lưới Xử trí biến chứng toàn quốc: Trong hội nghị lần này, sự gắn kết giữa Bệnh viện tuyến Trung ương và các cơ quan y tế địa phương (Sở Y tế, BVĐK tuyến tỉnh) là một bước đi chiến lược. Chúng tôi đang xây dựng hệ thống "Phản ứng nhanh" trong xử lý tai biến thẩm mỹ. Khi một ca tắc mạch, hoại tử hay nhiễm trùng nghiêm trọng xảy ra ở tuyến dưới do làm đẹp sai cách, chúng tôi có mạng lưới hội chẩn Telehealth (khám chữa bệnh từ xa) ngay lập tức, chuyển tuyến an toàn, nhằm cứu vãn tình trạng tổn thương cho bệnh nhân trong "thời gian vàng".
