'Ozempic tự nhiên' có hay không? Hiểu đúng để giảm cân an toàn, tránh tin vào quảng cáo sai lệch

Ozempic là một loại thuốc GLP-1 hiệu quả giúp kiểm soát cân nặng và giảm cảm giác thèm ăn. Mặc dù chế độ ăn uống hợp lý có thể hỗ trợ trong việc cảm thấy no, nhưng không thể thay thế tác dụng điều trị của ozempic.

Trào lưu 'ozempic tự nhiên' trên mạng xã hội

Cụm từ "ozempic tự nhiên" có hơn 10.400 lượt tìm kiếm trên google. Chỉ cần gõ cụm từ này người dùng có thể dễ dàng bắt gặp hàng loạt video, bài viết hoặc quảng cáo khẳng định một số loại đồ uống, món ăn, bột pha, viên uống hoặc thực phẩm chức năng có thể giúp "giảm cân như ozempic".

Điều đáng lo ngại là qua quảng cáo, không ít người hiểu rằng chỉ cần uống giấm táo, nước chanh, ăn hạt chia hoặc dùng một sản phẩm "kích hoạt GLP-1" là có thể giảm cân nhanh, thậm chí thay thế thuốc đang được bác sĩ kê đơn.

Cách hiểu này không đúng. "Ozempic tự nhiên" không phải là thuật ngữ y học chính thức, không phải tên thuốc, cũng không phải một nhóm thực phẩm được các hướng dẫn chuyên môn công nhận. Đây chủ yếu là cách gọi mang tính truyền thông, dễ tạo kỳ vọng quá mức cho người thừa cân, béo phì hoặc người mắc đái tháo đường.

Thông điệp quan trọng cần nhấn mạnh là: Thực phẩm có thể hỗ trợ cảm giác no và sức khỏe chuyển hóa, nhưng không thể thay thế thuốc GLP-1 khi thuốc đã được bác sĩ chỉ định.

GLP-1 là gì? Vì sao liên quan đến giảm cân?

GLP-1 là một hormone được cơ thể tiết ra sau bữa ăn, chủ yếu từ ruột. Có thể hiểu đơn giản, GLP-1 là một trong những "tín hiệu no" giúp cơ thể nhận biết đã ăn đủ.

Sau khi ăn, GLP-1 gửi tín hiệu đến nhiều cơ quan:

• Với não bộ, GLP-1 góp phần làm tăng cảm giác no và giảm cảm giác thèm ăn.
• Với dạ dày, GLP-1 làm thức ăn rời khỏi dạ dày chậm hơn, nhờ đó người ăn cảm thấy no lâu hơn.
• Với tụy, GLP-1 giúp tăng tiết insulin khi đường huyết tăng và làm giảm glucagon, từ đó hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau ăn.
• Với chuyển hóa toàn thân, GLP-1 gián tiếp góp phần cải thiện kiểm soát cân nặng và đường huyết.

Tuy nhiên, GLP-1 tự nhiên do cơ thể tiết ra có thời gian tồn tại rất ngắn, nhanh chóng bị phân hủy sau vài phút bởi một enzym có tên DPP-4. Vì vậy, dù một số thực phẩm có thể kích thích tiết GLP-1 ở mức sinh lý, tác dụng này thường ngắn và không thể so sánh với thuốc.

Ozempic khác GLP-1 tự nhiên như thế nào?

Ozempic là tên thương mại của semaglutide, một thuốc kê đơn thuộc nhóm đồng vận thụ thể GLP-1. Thuốc này được thiết kế để bắt chước tác dụng của GLP-1 nhưng có thời gian tác dụng kéo dài hơn nhiều so với GLP-1 tự nhiên.

Semaglutide không phải là "thuốc giảm cân thông thường" và càng không phải "thần dược" dành cho mọi người. Thuốc cần được bác sĩ đánh giá chỉ định dựa trên tình trạng thừa cân, béo phì, đái tháo đường, nguy cơ tim mạch, bệnh thận, thuốc đang dùng và mục tiêu điều trị.

Ở liều điều trị béo phì, semaglutide 2,4 mg mỗi tuần đã được chứng minh giúp giảm cân có ý nghĩa khi phối hợp với thay đổi lối sống. Ở một số nhóm người bệnh nguy cơ cao, thuốc còn cho thấy lợi ích về tim mạch.

Khi có bữa ăn, ruột tiết GLP-1 tự nhiên, sau đó tác động lên não – dạ dày – tụy giúp tăng cảm giác no, làm chậm rỗng dạ dày, hỗ trợ kiểm soát đường huyết; nhưng GLP-1 tự nhiên bị DPP-4 phân hủy nhanh, có tác dụng ngắn, thường chỉ trong thời gian ngắn sau bữa ăn.

Semaglutide gắn vào thụ thể GLP-1 - được thiết kế để có tác dụng kéo dài, duy trì hiệu quả trong khoảng một tuần. Từ đó giúp giảm ăn, giảm cân, cải thiện đường huyết. Ở một số nhóm người bệnh, có thể giúp giảm nguy cơ biến cố tim mạch.

Trong khi đó, semaglutide là thuốc đã được nghiên cứu qua các thử nghiệm lâm sàng lớn, có liều lượng rõ ràng, cơ chế tác dụng kéo dài, hiệu quả giảm cân và lợi ích chuyển hóa được đánh giá bằng tiêu chuẩn khoa học nghiêm ngặt.

Do đó, không nên hiểu rằng ăn một loại thực phẩm nào đó có thể tạo tác dụng giống thuốc. Cũng không nên tự ý bỏ thuốc điều trị đái tháo đường hoặc béo phì để chuyển sang các công thức lan truyền trên mạng xã hội. Điều quan trọng là hiệu quả đến từ chế độ ăn tổng thể, không đến từ một "siêu thực phẩm" đơn lẻ. Ăn nhiều hạt chia, uống nhiều giấm táo hoặc dùng thực phẩm chức năng nhưng vẫn thừa năng lượng, ít vận động, ngủ kém thì rất khó giảm cân bền vững.

Mời độc giả xem thêm video: