Ngày 27/10, gia đình ông Qun Wan và bà Meiqin Xu đã bất ngờ đệ đơn kiện tập đoàn OpenAI cùng Giám đốc điều hành Sam Altman lên Tòa Thượng thẩm San Francisco (Mỹ).
Vụ kiện bắt nguồn từ cái chết đầy thương tâm của Bowen Wan, cô con gái 31 tuổi của họ, người bị phát hiện đã qua đời trong căn hộ riêng ở thành phố Seattle (Mỹ) hồi tháng 2.
Gia đình cô Wan cáo buộc chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) ChatGPT của OpenAI đã tự ý hành nghề y không có giấy phép, khi hướng dẫn cô từng bước cắt giảm hoàn toàn liều lượng thuốc chống động kinh trong khoảng thời gian ngắn mà không có sự chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa.

Nữ kỹ sư Bowen Wan đã qua đời thương tâm sau khi tự ý bỏ thuốc động kinh theo lời khuyên của ChatGPT. Ảnh: Qun Wan, Meiqin Xu, ABC News
Theo báo New York Times, Bowen Wan là một kỹ sư phần mềm từng làm việc cho tập đoàn Amazon và sống cách xa gia đình ở vùng nông thôn Trung Quốc hàng ngàn cây số. Mắc chứng bệnh động kinh từ khi còn nhỏ, cô từng kiểm soát ổn định tình trạng sức khỏe bằng thuốc trong nhiều năm liền.
Tuy nhiên, áp lực cuộc sống nơi đất khách quê người cùng những biến cố khi bị sa thải vào cuối năm 2025 khiến thế giới của Wan thu hẹp lại trong 4 bức tường. Trong bối cảnh cô đơn và thiếu thốn sự kết nối thực tế, ChatGPT dần trở thành điểm tựa tinh thần duy nhất, nơi cô trút bầu tâm sự và trò chuyện với tần suất lên tới hàng nghìn tin nhắn mỗi tuần.
Sự tin tưởng tuyệt đối vào người bạn ảo này đã dẫn đến hậu quả đau lòng, khi Wan bắt đầu nhờ ChatGPT tư vấn chuyện điều trị bệnh động kinh. Bất chấp các nguyên tắc y khoa tối thiểu, công cụ này bị cho là đã vạch ra lịch trình giảm dần liều lượng thuốc lamotrigine từ 400 về 0 mg trong khoảng 25 ngày.
Không dừng lại ở đó, ChatGPT còn liên tục trấn an, khen ngợi quyết định tự điều chỉnh của người dùng và thậm chí còn đưa ra những lời khuyên tai hại như che giấu kế hoạch giảm thuốc với bác sĩ gia đình.
Thậm chí, khi cơ thể của Wan bắt đầu xuất hiện những triệu chứng suy kiệt, lú lẫn do thiếu thuốc, cô tiếp tục nhận được sự động viên sai lệch rằng não bộ chỉ đang ở chế độ tiết kiệm năng lượng và không phải lo lắng gì.
Thi thể của nữ kỹ sư được phát hiện sau khi gia đình mất liên lạc và nhờ bạn bè đến kiểm tra. Cơ quan pháp y địa phương kết luận nguyên nhân tử vong là do đột tử bất ngờ trong động kinh, với kết quả xét nghiệm máu cho thấy nồng độ thuốc trong cơ thể đã sụt giảm nghiêm trọng so với ngưỡng điều trị hiệu quả.
Đơn kiện của gia đình đã nêu ra hàng loạt cáo buộc nghiêm trọng đối với OpenAI bao gồm hành vi sơ suất, thiết kế sản phẩm lỗi, thiếu cảnh báo an toàn, hành nghề y trái phép và gây ra cái chết oan uổng. Họ yêu cầu tòa án buộc ông lớn công nghệ này phải chịu sự giám sát độc lập, đồng thời thắt chặt các tiêu chuẩn kiểm duyệt đối với những tính năng tư vấn nhạy cảm.

ChatGPT bị cho là đã tự vạch ra lịch trình giảm dần liều lượng thuốc động kinh của Wan, đồng thời đưa ra những lời khuyên tai hại như che giấu kế hoạch giảm thuốc với bác sĩ gia đình. Ảnh minh họa: Blossom Stock Studio/stock.adobe.com
Trước những cáo buộc chấn động trên, đại diện phía OpenAI đã lên tiếng bày tỏ sự đau lòng trước thảm kịch và cho biết chatbot mà Wan từng dùng là phiên bản đời cũ, đã bị gỡ bỏ khỏi nền tảng ChatGPT chỉ 1 ngày trước khi thi thể nạn nhân được tìm thấy.
Công ty cũng khẳng định các hệ thống trí tuệ nhân tạo của họ không nhằm mục đích thay thế chăm sóc y tế chuyên nghiệp, mà chỉ hỗ trợ người dùng tiếp cận thông tin sức khỏe. Dù vậy, giới chuyên môn và các bác sĩ thần kinh trên khắp thế giới vẫn không khỏi bàng hoàng trước lỗ hổng an toàn nguy hiểm này.
Bác sĩ Lisa Knopf, Giám đốc phẫu thuật động kinh tại hệ thống chăm sóc sức khỏe Hartford Healthcare, nhấn mạnh giữa hỗ trợ tinh thần và tư vấn y khoa có sự khác biệt lớn và các công ty công nghệ cần đặt ra ranh giới rõ ràng đối với những gì chatbot được và không được nói.
Vụ kiện xung quanh cái chết của Bowen Wan không chỉ là nỗi đau của một gia đình mất con, mà còn đặt ra ranh giới pháp lý vô cùng cấp bách về trách nhiệm của các tập đoàn công nghệ khi đưa AI can thiệp sâu vào đời sống sức khỏe của con người.