Omega-3 là một trong những dưỡng chất được nghiên cứu nhiều nhất trong lĩnh vực dinh dưỡng và sức khỏe chuyển hóa. Các acid béo omega-3, đặc biệt là EPA và DHA có trong cá béo và dầu cá, được chứng minh có vai trò hỗ trợ sức khỏe tim mạch thông qua việc giảm triglycerid máu, cải thiện chức năng mạch máu và góp phần kiểm soát tình trạng viêm mạn tính.
Ngoài ra, omega-3 còn tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa quan trọng của cơ thể, bao gồm điều hòa độ nhạy insulin và hỗ trợ chức năng não bộ. Tuy nhiên, để đạt được lợi ích tối ưu, việc sử dụng omega-3 cần đúng cách về liều lượng, nguồn bổ sung và thời điểm sử dụng.
Omega-3 không thay thế chế độ ăn uống lành mạnh hay điều trị y khoa, nhưng khi được bổ sung hợp lý, dưỡng chất này có thể góp phần cải thiện sức khỏe tim mạch, chuyển hóa và chất lượng cuộc sống lâu dài.
Omega-3 không phải là "thuốc chữa" kháng insulin
1. Omega-3 tác động đến kháng insulin như thế nào?
Omega-3 là nhóm acid béo không bão hòa đa, bao gồm EPA và DHA, có nhiều trong các loại cá biển béo như cá hồi, cá thu, cá mòi và cá trích. Các nhà khoa học từng đặt giả thuyết, rằng omega-3 có thể giúp cải thiện độ nhạy insulin thông qua một số cơ chế như giảm tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp, cải thiện chức năng tế bào và hỗ trợ chuyển hóa chất béo. Đây cũng là lý do nhiều sản phẩm bổ sung omega-3 được quảng bá với công dụng hỗ trợ giảm kháng insulin.
Tuy nhiên, giả thuyết sinh học không đồng nghĩa với hiệu quả điều trị đã được chứng minh trên thực tế. Để đánh giá một biện pháp có thực sự cải thiện kháng insulin hay không, cần dựa trên các nghiên cứu lâm sàng được thực hiện trên người.
Các nghiên cứu trong nhiều năm qua cho thấy, lợi ích rõ ràng và nhất quán nhất của omega-3 là giúp giảm nồng độ triglyceride trong máu, đặc biệt ở những người có triglyceride tăng cao. Ngược lại, khi đánh giá các chỉ số liên quan đến kháng insulin như insulin máu lúc đói, chỉ số HOMA-IR hoặc khả năng kiểm soát đường huyết, kết quả nghiên cứu lại không đồng nhất.
Nhiều tổng quan hệ thống và phân tích gộp quy mô lớn ghi nhận omega-3 có rất ít hoặc không tạo ra sự cải thiện đáng kể về độ nhạy insulin ở đa số đối tượng nghiên cứu. Một số nghiên cứu cho thấy, lợi ích nhỏ ở những nhóm bệnh nhân nhất định, nhưng mức độ cải thiện chưa đủ mạnh và chưa đủ nhất quán để trở thành khuyến cáo điều trị.
Các hướng dẫn chuyên môn hiện nay cũng không xem omega-3 là biện pháp điều trị kháng insulin. Thay vào đó, omega-3 chủ yếu được ghi nhận vai trò trong kiểm soát triglyceride máu và hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
2. Cách cải thiện kháng insulin hiệu quả
Để cải thiện kháng insulin cách tốt nhất vẫn là thay đổi lối sống. Một số biện pháp đã được chứng minh hiệu quả gồm:
- Giảm cân nếu đang thừa cân hoặc béo phì.
- Giảm mỡ bụng và vòng eo.
- Duy trì hoạt động thể lực thường xuyên.
- Kết hợp tập luyện sức bền và tập tăng sức mạnh cơ bắp.
- Hạn chế đồ uống có đường và thực phẩm chế biến sẵn.
- Tăng cường rau xanh, chất xơ và nguồn đạm chất lượng.
- Ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng.
Nghiên cứu cho thấy, chỉ cần giảm khoảng 5-10% trọng lượng cơ thể ở người thừa cân đã có thể cải thiện đáng kể độ nhạy insulin và giảm nguy cơ tiến triển thành đái tháo đường type 2.
Xem thêm video đang được quan tâm:
8 loại cá giàu dinh dưỡng tốt cho sức khỏe | SKĐS
