Những bất đồng giữa các nghị sĩ Mỹ về vai trò can thiệp của Nhà nước vào kinh tế khiến cho kế hoạch chấn hưng khó có thể được thông qua nhanh chóng. Về mặt thủ tục, cần phải ít nhất là hai tuần nữa, thì Quốc hội lưỡng viện mới đạt được đồng thuận về một văn bản duy nhất.
Trước sự lo âu của người dân, tân Tổng thống Mỹ nhấn mạnh rằng chỉ chính phủ liên bang mới có đủ các phương tiện để hồi phục nền kinh tế đang bị tê liệt. Ông nhận định: “Với khu vực tư nhân bị suy yếu nghiêm trọng bởi cuộc suy thoái, chính phủ liên bang là thực thể cuối cùng tồn tại có các nguồn lực để làm hồi sinh nền kinh tế”.
 Tổng thống Obama tuyên bố giải quyết thất nghiệp là ưu tiên hàng đầu. Ảnh: Reuters |
Một trong những ưu tiên hàng đầu của chính quyền Obama là giải quyết nạn thất nghiệp. Trong chiến dịch vận động tranh cử, ông Obama đã đề ra mục tiêu tạo từ 3 - 4 triệu công ăn việc làm trong vòng hai năm. Thế nhưng, các số liệu thống kê được công bố vào cuối tuần trước cho thấy tình hình rất ảm đạm. Trong tháng 1/2009, đã có tới 598.000 người bị mất việc làm, một con số kỷ lục kể từ năm 1974. Trước đó, trong tháng 12/2008, số người bị sa thải lên tới 577.000.
Tổng thống Mỹ cảnh báo là nước Mỹ đã mất 3,6 triệu việc làm và một nửa trong số này xảy ra vào 3 tháng gần đây nhất. Điều đó có nghĩa là khủng hoảng đang ngày càng trầm trọng. Đây không phải là một cuộc suy thoái thông thường. Mỹ đang trải qua một cuộc khủng hoảng kinh tế trầm trọng nhất kể từ cuộc đại suy thoái trong những năm 30 của thế kỷ trước.
Thượng viện Mỹ đã vượt qua các trở ngại cuối cùng về thủ tục để có thể đạt được đồng thuận về kế hoạch cứu trợ khẩn cấp 838 tỷ USD do ông Obama đề ra. Tổng thống Mỹ hy vọng kế hoạch nói trên sẽ được Quốc hội lưỡng viện thông qua chậm nhất là vào ngày 16/2 tới đây.
Thế nhưng, những bất đồng giữa các nghị sĩ Mỹ về vai trò can thiệp của Nhà nước vào kinh tế và quy trình thủ tục tại nghị viện có nguy cơ kéo dài thời gian tranh luận và kế hoạch chấn hưng kinh tế khó có thể được thông qua vào thời điểm mà chủ nhân Nhà Trắng mong muốn.
Chính vì vậy, ông Obama đã khẩn thiết kêu gọi Quốc hội lưỡng viện Mỹ hãy hành động không chậm trễ, ủng hộ kế hoạch kích thích kinh tế và nhu cầu tiêu dùng nội địa. Theo ông, chỉ có chính phủ mới có thể phá bỏ cái vòng luẩn quẩn giữa tạo công ăn việc làm và thúc đẩy tiêu dùng. Do mất việc làm, người dân giảm tiêu thụ và như vậy, không kích thích được sản xuất. Hậu quả là các doanh nghiệp lại phải sa thải nhân công.
Ông nhấn mạnh “không làm gì không phải là một sự lựa chọn, theo quan điểm của tôi”. Theo giới quan sát, tân Tổng thống Mỹ đã thể hiện một sự đoạn tuyệt với học thuyết tự do kinh tế, giải trừ quy định, phó mặc cho thị trường tự điều tiết, nhà nước chỉ can thiệp ở mức tối thiểu. Chủ thuyết này được Tổng thống Ronald Reagan ủng hộ và ông George Bush kế thừa.
Quyết tâm huy động các phương tiện của Chính phủ để đối phó với khủng hoảng của chính quyền Obama còn thể hiện qua việc Bộ trưởng Tài chính Timothy Geithner sẽ công bố các biện pháp thúc đẩy hoạt động cấp tín dụng cho các doanh nghiệp và người dân, kích thích đầu tư và tiêu dùng.
Tổng thống Obama hứa Chính phủ sẽ làm việc với các ngân hàng gặp khó khăn để “dọn dẹp các tài khoản”, giải tỏa luồng tín dụng. Bên cạnh đó, ông cho biết là sắp tới, sẽ có những biện pháp chấn hưng lĩnh vực bất động sản, nơi phát sinh ra cuộc khủng hoảng tài chính hiện nay.
Hoàng Long (Theo RFI, AP)