Trong những ngày không khí ô nhiễm hiện nay, số lượng bệnh nhân đến thăm khám các bệnh lý về mắt có xu hướng gia tăng. Theo ThS.BS Đỗ Việt Dũng (Bệnh viện Mắt Hà Nội) mắt là bộ phận trên cơ thể phơi nhiễm trực tiếp với môi trường bên ngoài mà không có lớp da bảo vệ che chắn.
Không khí ô nhiễm ảnh hưởng thế nào đến mắt
Cơ chế bảo vệ tự nhiên duy nhất của đôi mắt trước hàng tấn bụi bẩn ngoài kia chính là lớp phim nước mắt. Bác sĩ Dũng phân tích, cấu tạo của màng phim này thực chất rất mỏng manh, bao gồm 3 lớp chính: lớp lipid (mỡ), lớp nước và lớp nhầy.
Trong điều kiện bình thường, sự phối hợp nhịp nhàng của 3 lớp này bao phủ toàn bộ bề mặt nhãn cầu, đóng vai trò sống còn trong việc giữ ẩm, bôi trơn, cung cấp oxy cho giác mạc và ngăn chặn vi khuẩn xâm nhập. Nhờ có lớp phim này, bề mặt mắt mới giữ được độ trơn láng và duy trì thị lực ổn định.
Không khí ô nhiễm có thể gây ảnh hưởng đến đôi mắt của bạn.
Tuy nhiên, trước sự tấn công dồn dập của không khí khô hanh kết hợp với nồng độ bụi mịn dày đặc, lớp màng bảo vệ này này rất dễ bị phá vỡ. Khi sự cân bằng của màng phim nước mắt bị tổn thương, đôi mắt mất đi cơ chế bảo vệ tự nhiên, mở đường cho hàng loạt bệnh lý xâm nhập.
Tác động của ô nhiễm không khí lên mắt không chỉ dừng lại ở cảm giác cộm hay khó chịu tức thời. Bác sĩ Dũng cảnh báo, các tác nhân độc hại trong không khí có thể gây ra nhiều tình trạng bệnh lý phức tạp.
Phổ biến nhất là hội chứng khô mắt, đặc biệt trầm trọng trong những ngày độ ẩm thấp. Nguy hiểm hơn, khi màng phim nước mắt - lớp bảo vệ ngoài cùng bị tổn thương, các tác nhân gây hại sẽ tấn công sâu hơn, gây ra các ổ viêm nhiễm bên trong mắt.
Bên cạnh đó, tình trạng dị ứng mắt cũng trở nên phổ biến. Trong không khí ô nhiễm chứa vô số các dị nguyên và tác nhân lạ. Khi tiếp xúc với bề mặt nhãn cầu, cơ thể sẽ kích hoạt cơ chế phản ứng lại, dẫn đến tình trạng ngứa ngáy, đỏ mắt và sưng nề do dị ứng.
Cách bảo vệ đôi mắt khi không khí ô nhiễm
Sự ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đối với mỗi người là khác nhau. Các chuyên gia nhãn khoa nhấn mạnh, những người đã có sẵn bệnh nền tại mắt như viêm kết mạc dị ứng mạn tính hay khô mắt cơ địa sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề hơn cả.
Bác sĩ khuyến cáo người dân nên giữ ẩm cho mắt và đeo kính khi đi ra ngoài.
Đáng chú ý, nhóm thanh niên và trung niên - những người thường xuyên sử dụng điện thoại, máy tính - lại chính là đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Bởi những người thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử vốn đã có màng phim nước mắt yếu và nhạy cảm hơn người bình thường. Khi cộng hưởng với yếu tố không khí bẩn, đôi mắt của họ phải chịu áp lực kép, khiến tốc độ suy giảm thị lực và tổn thương bề mặt giác mạc diễn ra nhanh hơn.
Để bảo vệ cửa sổ tâm hồn trong bối cảnh chất lượng không khí ngày càng suy giảm, Bác sĩ Dũng đưa ra những khuyến cáo thiết thực mà người dân cần tuân thủ ngay:
- Thứ nhất, cần hạn chế tối đa việc ra đường vào những khung giờ cao điểm hoặc những ngày các ứng dụng đo lường cảnh báo mức độ ô nhiễm nặng (chỉ số AQI cao).
- Thứ hai, tạo thói quen đeo kính bảo vệ mỗi khi di chuyển ngoài trời. Kính không chỉ giúp chắn gió làm khô mắt mà còn ngăn cản bụi mịn tiếp xúc trực tiếp với nhãn cầu.
- Thứ ba, chú trọng việc giữ ẩm cho mắt. Người dân có thể sử dụng các loại nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản để hỗ trợ màng phim nước mắt, giúp mắt được làm sạch và bôi trơn thường xuyên.
Cuối cùng, việc chủ động thăm khám sớm khi có các biểu hiện bất thường như cộm, rát, đỏ mắt hay nhìn mờ là vô cùng quan trọng. Việc phát hiện và điều trị kịp thời không chỉ giúp giảm nguy cơ tổn thương trước mắt mà còn phòng tránh các biến chứng mãn tính về lâu dài. Đừng đợi đến khi mắt mờ mới bắt đầu lo lắng, hãy bảo vệ đôi mắt ngay từ những thói quen nhỏ nhất hôm nay.
