1. Tác dụng của nước mướp đắng
Theo Đông y, mướp đắng (có tên khoa học là Momordica charantia L., Cucurbitaceae; họ Bầu bí) có vị đắng, tính hàn (khi dùng sống hoặc còn xanh), quy vào các kinh Tâm, Tỳ, Vị, Can, Phế.
Mướp đắng có tác dụng:
Thanh nhiệt, giải thử: Tính hàn giúp làm mát cơ thể, đẩy lùi nhiệt hỏa bên trong, phòng và hỗ trợ điều trị trúng thử (say nắng, cảm nắng) trong mùa hè.
Tả hỏa: Vị đắng có khả năng thanh nhiệt ở tạng Tâm và Can, giúp làm dịu tâm phiền, mất ngủ, lưỡi lở mụn đỏ do tâm hỏa, mắt đỏ, sưng đau, chảy nước mắt do can hỏa thượng viêm.
Giải độc, tiêu thũng: Hỗ trợ điều trị các chứng mụn nhọt, rôm sảy, lở ngứa ngoài da do nhiệt độc gây ra.
Lợi thấp nhiệt: Giúp loại bỏ thấp nhiệt tích tụ ở đường tiêu hóa và tiết niệu, hỗ trợ điều trị kiết lỵ cấp tính, tiêu chảy do thấp nhiệt và các chứng viêm đường tiết niệu.
Dưỡng huyết, ích khí (khi nấu chín): Khi được nấu chín, tính hàn của mướp đắng giảm bớt, chuyển sang vị đắng nhẹ kèm ngọt, có tác dụng dưỡng huyết, tư can, nhuận tỳ, bổ thận, ích khí.
Nước mướp đắng chứa nhiều hoạt chất của thảo dược có tác dụng tốt với sức khoẻ. Ảnh AI
2. Cách làm nước mướp đắng và liều lượng sử dụng
Tùy mục đích và khẩu vị, bạn có thể chọn một trong các cách làm và liều lượng như sau:
Trà mướp đắng khô (dễ bảo quản, dùng dần): Mướp đắng rửa sạch, thái lát mỏng 1-2mm, sấy hoặc phơi khô đến khi chuyển màu nâu trắng. Bảo quản trong hộp kín, để ngăn mát tủ lạnh. Khi dùng, lấy 5-7 lát hãm với 200-300ml nước sôi khoảng 2-3 phút là có thể uống. Với dạng trà mướp đắng khô này mỗi ngày chỉ nên dùng tối đa 200-500ml là đủ để cơ thể hấp thu dưỡng chất mà không lo tác dụng phụ.
Nước sắc từ quả tươi: Dùng 1-2 quả mướp đắng, rửa sạch, bổ đôi, tách bỏ ruột rồi thái lát; cho mướp đắng vào nồi, đun sôi với lượng nước vừa đủ, sắc lấy nước uống trong ngày. Cách này thường dùng cho các trường hợp sốt cao mất nước, miệng khô, họng khát. Với người có nhu cầu hỗ trợ ổn định đường huyết, liều thường được khuyến nghị là 50-100ml nước ép mỗi ngày, hoặc dùng 1 quả nhỏ/ngày.
Nước ép mướp đắng mật ong (giảm vị đắng): Mướp đắng rửa sạch, bổ đôi, nạo thật kỹ phần hạt già và lớp màng trắng bên trong để giảm đắng và tránh kích ứng dạ dày. Thái mỏng, ép lấy nước, thêm 1-2 thìa cà phê mật ong nguyên chất, khuấy đều và sử dụng.
Thời điểm uống: Buổi sáng là thời điểm tốt nhất để uống, giúp cơ thể hấp thụ dưỡng chất tối đa.
3. Những lưu ý khi dùng
Mướp đắng tuy tốt nhưng tính hàn và có dược tính mạnh, không phù hợp với tất cả mọi người. Một số trường hợp cần lưu ý khi dùng bao gồm:
Phụ nữ mang thai và cho con bú: Tuyệt đối tránh uống nước mướp đắng vì hoạt chất trong loại quả này có thể gây co bóp tử cung, tăng nguy cơ sảy thai hoặc sinh non.
Người tỳ vị hư hàn: Những người hay đau bụng, đầy bụng, khó tiêu, tiêu chảy không nên dùng vì tính hàn của mướp đắng sẽ làm các triệu chứng này nặng hơn.
Người huyết áp thấp: Mướp đắng có tác dụng hạ huyết áp, người huyết áp thấp dùng nhiều có thể bị hoa mắt, chóng mặt do hạ huyết áp quá mức.
Người có bệnh gan, thận: Dùng mướp đắng cô đặc với liều cao có thể làm tăng men gan nên các trường hợp bệnh gan, thận dùng nhiều có thể gây tăng nặng tình trạng bệnh.
Bên cạnh đó, cần lưu ý không uống nước mướp đắng ngay sau khi ăn mướp đắng vì có thể ảnh hưởng đến dạ dày. Người đang dùng thuốc hạ đường huyết cần theo dõi chặt chẽ, vì mướp đắng có thể làm tăng tác dụng của thuốc, dẫn đến hạ đường huyết quá mức.
