Nước cỏ mần trầu thường được nhân dân sử dụng uống vào mùa hè. Cỏ mần trầu (tên khoa học Eleusine indica) là loài thực vật thuộc họ Lúa, thường mọc ở ven đường, bờ ruộng, bãi đất trống hoặc các khu vực đất khô cằn. Do khả năng sinh trưởng mạnh, nhiều người xem đây là một loại cỏ dại khó diệt trừ trong sản xuất nông nghiệp.
Cỏ mần trầu trong sách thuốc có tên là dã kê thảo, tất suất thảo, thanh tâm thảo (cỏ mát tim ); có vị ngọt, hơi đắng, tính mát; vào kinh can, thông hành huyết, bổ khí, lợi tiểu, giải độc, mát gan, tăng cường sinh lực; dùng trong các trường hợp hư tổn, chướng bụng, tiểu tiện không thông, phong thấp, trị sốt rét, sốt ốm, gan nóng, huyết áp cao, viêm não, viêm màng não, trị viêm nhiễm tiết niệu, mụn nhọt…
Ngày nay, nước cỏ mần trầu vẫn được nhiều người sử dụng như một loại nước uống thảo dược, đặc biệt vào mùa hè.
Hình ảnh cỏ mần trầu.
1. Nước cỏ mần trầu thanh nhiệt, giải khát
Theo quan niệm của y học cổ truyền, cỏ mần trầu có tính mát, giúp làm dịu cảm giác nóng trong người và hỗ trợ cân bằng cơ thể trong điều kiện thời tiết nắng nóng. Nhiều gia đình thường đun cỏ mần trầu lấy nước uống như một loại trà thảo dược để giải khát. Trong dân gian, cỏ mần trầu còn được kết hợp với một số loại thảo dược quen thuộc như rau má, mã đề, diếp cá hoặc rễ cỏ tranh nhằm tăng tác dụng thanh nhiệt.
2. Hỗ trợ hạ sốt
Một trong những ứng dụng phổ biến của cỏ mần trầu là dùng trong các bài nước sắc hỗ trợ người bị cảm sốt. Theo kinh nghiệm dân gian, khi xuất hiện các triệu chứng như sốt nhẹ, mệt mỏi hoặc cảm nắng, người dân thường sử dụng cỏ mần trầu kết hợp với rau má hoặc diếp cá để nấu nước uống.
Một số nghiên cứu cho thấy cỏ mần trầu chứa flavonoid và các hợp chất chống oxy hóa có hoạt tính sinh học nhất định. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng lâm sàng để khẳng định cỏ mần trầu có thể điều trị các bệnh lý nhiễm trùng hoặc thay thế thuốc hạ sốt.
Các chuyên gia khuyến cáo nếu sốt cao kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, người bệnh cần được thăm khám tại cơ sở y tế thay vì chỉ sử dụng các bài thuốc dân gian.
Nước cỏ mần trầu.
3. Hỗ trợ lợi tiểu và đào thải dịch trong cơ thể
Theo y học cổ truyền, cỏ mần trầu có tác dụng lợi tiểu nhẹ. Nhờ đặc tính này, nước cỏ mần trầu thường được sử dụng trong các bài thuốc hỗ trợ người có biểu hiện nóng trong, tiểu ít hoặc cảm giác cơ thể tích nhiệt.
Việc tăng lượng nước đưa vào cơ thể kết hợp với tác dụng lợi tiểu nhẹ của dược liệu có thể giúp quá trình đào thải chất chuyển hóa diễn ra thuận lợi hơn. Tuy nhiên, những người mắc bệnh thận hoặc đang điều trị bệnh lý mạn tính nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên.
4. Hỗ trợ chăm sóc tóc từ nước cỏ mần trầu
Bên cạnh việc uống, cỏ mần trầu còn được sử dụng trong các bài thuốc dân gian chăm sóc tóc. Nhiều người thường kết hợp cỏ mần trầu với vỏ bưởi, bồ kết hoặc hương nhu để nấu nước gội đầu. Theo kinh nghiệm dân gian, cách làm này giúp làm sạch da đầu và hỗ trợ giảm gãy rụng tóc. Ngoài ra, một số bài thuốc cổ truyền còn phối hợp cỏ mần trầu với thục địa, đỗ trọng hoặc dâu tằm để hỗ trợ sức khỏe mái tóc từ bên trong.
Tuy nhiên, hiện chưa có nghiên cứu lâm sàng chất lượng cao chứng minh nước cỏ mần trầu có thể làm tóc bạc trở lại màu đen hoặc điều trị hiệu quả các bệnh lý gây rụng tóc.
5. Tiềm năng chống oxy hóa và kháng khuẩn từ các nghiên cứu hiện đại
Một số nghiên cứu trong những năm gần đây cho thấy cỏ mần trầu chứa nhiều hoạt chất sinh học như flavonoid, alkaloid và polyphenol. Các hoạt chất này được ghi nhận có khả năng chống oxy hóa và thể hiện hoạt tính kháng khuẩn trong điều kiện phòng thí nghiệm. Đây là cơ sở để các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu về tiềm năng ứng dụng của loại dược liệu này trong tương lai.
Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu hiện nay vẫn dừng ở mức thực nghiệm. Do đó, cần thêm nhiều nghiên cứu trên người để đánh giá chính xác hiệu quả và độ an toàn khi sử dụng lâu dài.
Để đảm bảo an toàn, người dân nên lưu ý:
- Chỉ thu hái cỏ ở khu vực sạch, tránh nơi phun thuốc bảo vệ thực vật hoặc gần nguồn ô nhiễm.
- Rửa kỹ trước khi sử dụng.
- Không nên lạm dụng hoặc dùng thay thế thuốc điều trị bệnh.
- Người đang mang thai, người mắc bệnh mạn tính hoặc đang dùng thuốc điều trị nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi sử dụng thường xuyên.
- Ngừng sử dụng nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường.
Mời đọc giả xem thêm:
