Cố gắng gồng mình tập luyện với cường độ cao để nhanh chóng đạt mục tiêu thể hình, nữ vận động viên phong trào bất ngờ đột quỵ trên máy tập vì rách màng mạch máu lớn. Đây là một tai nạn y khoa khẩn cấp gióng lên hồi chuông cảnh báo về những rủi ro có thể gây mất mạng khi lạm dụng các bài tập tạ nặng và nín thở sai kỹ thuật.
1. Cơn đau xé ngực giữa phòng tập
Theo báo cáo được công bố trên chuyên san y khoa quốc tế European Heart Journal - Case Reports, một nữ vận động viên thể hình phong trào 30 tuổi đang tập luyện hết công suất với các bài tập tạ nặng nhằm tăng cơ bắp.
Trong một động tác dùng toàn lực nâng tạ kết hợp nín thở sâu để dồn sức, cô đột ngột cảm thấy một cơn đau nhói dữ dội xé dọc từ lồng ngực lan ra sau lưng, kèm theo hoa mắt, chóng mặt và vã mồ hôi lạnh. Nghĩ rằng bản thân chỉ bị căng cơ liên sườn do quá sức, cô dừng tập và ngồi nghỉ tại chỗ. Tuy nhiên, cơn đau không những không dịu đi mà ngày càng bóp nghẹt lồng ngực, khiến cô khó thở nặng và ngã gục ngay xuống sàn tập.
Trường hợp nữ vận động viên suýt mất mạng là lời cảnh báo về những sai lầm kỹ thuật nguy hiểm. Ảnh minh họa AI.
2. Áp lực lồng ngực đột ngột có thể gây mất mạng
Được đưa đến phòng cấp cứu trong tình trạng nguy kịch, kết quả chụp cắt lớp vi tính động mạch chủ ngực khiến toàn bộ ê-kíp bác sĩ tim mạch phải kích hoạt báo động đỏ: Bệnh nhân bị bóc tách động mạch chủ ngực cấp tính (Type A), thành trong của động mạch chủ lớn nhất cơ thể đã bị rách toác, đe dọa vỡ bất cứ lúc nào.
Các chuyên gia từ European Heart Journal - Case Reports phân tích rõ cơ chế gây tai nạn: Khi người tập thực hiện các bài tập nặng, việc nín thở đột ngột kết hợp gồng cứng cơ (được gọi là nghiệm pháp Valsalva) sẽ làm tăng vọt huyết áp tâm thu và áp lực nội lồng ngực lên mức cực đại trong thời gian ngắn. Đối với những người có cấu trúc thành mạch yếu tiềm ẩn hoặc lạm dụng cường độ quá mức, áp lực khổng lồ này sẽ làm rách lớp nội mạc động mạch chủ, dẫn đến nguy cơ tử vong nhanh chóng nếu không được phẫu thuật cấp cứu trong "thời gian vàng".
Khi tập thể hình, cần tăng dần cường độ, tránh nóng vội nâng tạ quá sức và chú ý kiểm soát nhịp thở đúng cách. Ảnh minh họa AI.
Từ ca bệnh trên, các chuyên gia đưa ra khuyến cáo nghiêm ngặt cho cộng đồng tập luyện thể thao không lạm dụng tạ nặng cực đoan. Quá trình tập luyện thể hình cần tuân thủ nguyên tắc tăng dần cường độ, tuyệt đối không nóng vội nâng mức tạ vượt quá giới hạn chịu đựng của cơ thể. Trong quá trình tập cần kiểm soát nhịp thở khoa học. Tránh tuyệt đối thói quen nín thở dài khi gồng tạ nặng để ngăn ngừa tình trạng tăng huyết áp đột ngột gây tổn thương hệ thống mạch máu trung ương.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thu Huyền (Viện Tim mạch, Bệnh viện 1908) cho biết khi vận động mạnh, cơ thể tiết ra hàng loạt chất dẫn truyền thần kinh như endorphin, dopamine và adrenaline giúp tạo cảm giác hưng phấn, sảng khoái và giảm đau. Vấn đề là cảm giác hưng phấn này che lấp tín hiệu mệt mỏi thật sự của tim và hệ thần kinh. Nếu lặp lại thường xuyên, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng quá tải, suy giảm khả năng phục hồi và tăng nguy cơ tổn thương tim mạch âm thầm. Thói quen này cũng gây thiếu ngủ mạn tính, làm tăng viêm mạch máu và liên quan chặt chẽ tới đột quỵ.
