Nhập viện điều trị vì ăn vô độ... rồi gây nôn để giảm cân
Chiều 12/10, Viện Sức khỏe tâm thần - Bệnh viện Bạch Mai tổ chức cung cấp thông tin về chứng ăn vô độ tâm thần (Bulimia nervosa), một rối loạn ăn uống ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần.
ThS.BS Phạm Thị Nguyệt Nga, Viện Sức khỏe tâm thần cho biết mới đây các bác sĩ của Viện vừa tiếp nhận trường hợp nữ bệnh nhân 21 tuổi, sinh viên đại học đến thăm khám vì thường xuyên ăn lượng lớn thức ăn rồi tự... gây nôn.
Theo người nhà, bệnh nhân vốn trầm tính, ít chia sẻ. Khi lên đại học, cô thường bị bạn bè chê bai ngoại hình, từ đó chú ý nhiều hơn đến cân nặng, nhịn ăn và sử dụng trà, cà phê với mục đích giảm cân.
Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai tổ chức buổi cung cấp thông tin về chứng ăn vô độ tâm thần. Ảnh: Thế Anh
Áp lực học tập, quan hệ bạn bè và gia đình khiến tình trạng ngày càng nghiêm trọng. Bệnh nhân xuất hiện các cơn ăn nhiều mất kiểm soát, thường ăn lượng lớn cơm, thịt, cá, bánh quy, khoai tây chiên và đồ ăn vặt.
Sau khi ăn, dù cảm thấy thoải mái hơn, cô lại tự gây nôn và tập luyện quá mức để tránh tăng cân. Tần suất các cơn ăn vô độ tăng lên 8-10 lần mỗi tuần, sau đó gần như xảy ra hằng ngày. Bệnh nhân còn sử dụng thuốc nhuận tràng, thuốc lợi tiểu.
Tình trạng kéo dài ảnh hưởng không nhỏ đến học tập, đồng thời gây rối loạn kinh nguyệt. Khi thăm khám, bệnh nhân có chỉ số khối cơ thể (BMI) 17,6 và hạ kali máu.
Nữ sinh được chẩn đoán ăn vô độ tâm thần kèm hạ kali máu, trên nền tiền sử tự gây thương tích khi căng thẳng.
ThS.BSNT Ngô Tuấn Khiêm - Viện Sức khỏe tâm thần cũng chia sẻ thêm về trường hợp khác là nam sinh viên 22 tuổi nhập viện sau hơn một năm thường xuyên ăn lượng thức ăn lớn bất thường, có lúc gấp ba lần bình thường, rồi tự móc họng gây nôn.
Có lần nôn nhiều đến ngất xỉu, bệnh nhân được đưa đến bệnh viện và phát hiện hạ kali máu do rối loạn điện giải.
Sau một tháng điều trị bằng thuốc kết hợp can thiệp tâm lý, tình trạng người bệnh cải thiện khoảng 50-60%. Qua 4-5 lần tái khám tiếp theo, tình trạng của bệnh nhân ổn định hơn, không còn những đợt ăn quá mức như trước.
Cảnh báo từ chuyên gia sức khoẻ tâm thần
Theo PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần, ăn vô độ tâm thần là rối loạn ăn uống đặc trưng bởi những đợt ăn lượng thức ăn lớn bất thường, đi kèm cảm giác mất kiểm soát.
Sau đó, người bệnh lặp lại các hành vi bù trừ nhằm ngăn tăng cân như tự gây nôn, lạm dụng thuốc nhuận tràng hoặc thuốc lợi tiểu, nhịn ăn và tập thể dục quá mức.
Điểm phân biệt với việc ăn nhiều thông thường là cảm giác không thể dừng hoặc kiểm soát lượng thức ăn. Người bệnh có thể ăn nhanh, ăn khi không đói, ăn một mình vì xấu hổ và cố che giấu hành vi.
PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần chia sẻ thêm thông tin với báo chí về chứng ăn vô độ. Ảnh: Thế Anh
Bệnh thường khởi phát ở tuổi vị thành niên hoặc đầu tuổi trưởng thành. Nữ giới được chẩn đoán nhiều hơn, nhưng nam giới và người đa dạng giới cũng có thể mắc bệnh. Người có cân nặng bình thường hoặc cao vẫn có thể mắc chứng này.
Theo PGS Tuấn, các yếu tố liên quan gồm di truyền, hoạt động của hệ thần kinh và nội tiết, tính cầu toàn, lòng tự trọng thấp, khó điều hòa cảm xúc, tiền sử sang chấn, áp lực ngoại hình, bắt nạt và ảnh hưởng từ mạng xã hội.
Các chuyên gia Viện Sức khoẻ tâm thần cảnh báo chứng ăn vô độ tâm thần có thể gây tổn thương răng, thực quản, tuyến nước bọt, thận và đường tiêu hóa.
Đặc biệt, tự gây nôn và lạm dụng thuốc lợi tiểu, nhuận tràng có thể gây rối loạn điện giải. Hạ kali máu có thể dẫn đến yếu cơ, ngất, rối loạn nhịp tim, thậm chí tử vong.
Bệnh cũng có thể đi kèm trầm cảm, lo âu và các vấn đề sức khỏe tâm thần khác như trầm cảm, tự hại.
Cũng theo các chuyên gia, so xấu hổ, sợ bị phán xét hoặc cho rằng mình thiếu ý chí, nhiều người giấu kín triệu chứng và trì hoãn điều trị.
"Vì vậy, gia đình cần lưu ý các dấu hiệu như người bệnh thường xuyên vào nhà vệ sinh ngay sau bữa ăn, ăn uống bí mật, ăn kiêng khắt khe xen kẽ những đợt ăn mất kiểm soát, tập luyện cưỡng bức hoặc sử dụng thuốc nhuận tràng, thuốc lợi tiểu.
Khi nhận thấy những biểu hiện này, người thân nên lắng nghe, tránh trách móc, đồng thời khuyến khích người bệnh đến cơ sở chuyên khoa để được đánh giá và điều trị"- BS Khiêm khuyến cáo.
