Viêm não Nhật Bản có thể cướp đi sinh mạng chỉ sau vài ngày
Căn nhà nhỏ tại phường Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa những ngày qua vẫn chưa nguôi nỗi đau sau sự ra đi của em N.T.T.L., 14 tuổi.
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thanh Hóa, bệnh nhi xuất hiện các triệu chứng sốt cao, đau đầu, nôn và mệt mỏi từ ngày 1/5. Sau đó trẻ nhanh chóng có biểu hiện nói ngọng, rối loạn ý thức, tăng trương lực cơ và được chuyển đến Bệnh viện Nhi Thanh Hóa trong tình trạng nặng.
Kết quả xét nghiệm xác định bệnh nhi mắc viêm não Nhật Bản bằng phương pháp MAC-ELISA. Mặc dù các bác sĩ đã tích cực hồi sức, thở máy và sử dụng thuốc vận mạch liều cao nhưng người bệnh không qua khỏi, tử vong vào rạng sáng ngày 6/5. Điều đáng tiếc là em chưa được tiêm vắc-xin phòng bệnh.
Theo các chuyên gia, viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra và lây truyền qua muỗi đốt. Bệnh thường gia tăng vào mùa hè, đặc biệt tại các khu vực nông thôn có hoạt động trồng lúa và chăn nuôi. Trẻ em là nhóm đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao nhất.
Điều nguy hiểm là các triệu chứng ban đầu của bệnh khá giống cảm cúm hoặc sốt virus thông thường như sốt cao, đau đầu, buồn nôn, nôn và mệt mỏi. Tuy nhiên chỉ trong thời gian ngắn, virus có thể tấn công hệ thần kinh trung ương, gây viêm não, phù não, co giật, rối loạn ý thức, hôn mê và suy đa cơ quan.
Tiêm vắc xin phòng chống dịch bệnh cho trẻ.
Các chuyên gia cho biết tỷ lệ tử vong của viêm não Nhật Bản có thể lên tới 20-30%. Ngay cả những người sống sót cũng có nguy cơ cao phải đối mặt với các di chứng nặng nề như động kinh, liệt vận động, rối loạn ngôn ngữ, giảm trí nhớ, suy giảm khả năng học tập và lao động.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 67.900 ca mắc viêm não Nhật Bản. Ước tính khoảng 3 tỷ người đang sinh sống trong vùng nguy cơ tại 24 quốc gia châu Á, trong đó có khoảng 700 triệu trẻ em dưới 15 tuổi.
Một nghiên cứu thực hiện tại Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar cho thấy viêm não Nhật Bản chiếm tới 33% số trường hợp viêm não xác định được nguyên nhân. Tỷ lệ tử vong ghi nhận là 16% và gần một nửa số bệnh nhân để lại di chứng thần kinh.
Tiêm vắc xin vẫn là "lá chắn" hiệu quả nhất
Các chuyên gia nhận định, điều đáng lo ngại là đến nay viêm não Nhật Bản vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Việc điều trị chủ yếu dựa vào hồi sức tích cực, kiểm soát triệu chứng và hỗ trợ chức năng sống. Vì vậy, tiêm chủng vẫn là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất.
Tại Việt Nam, trước khi triển khai rộng rãi vắc-xin, mỗi năm ghi nhận từ 2.000-3.000 ca mắc viêm não Nhật Bản. Có thời điểm số ca bệnh lên tới gần 5.000 trường hợp. Nhờ chương trình tiêm chủng mở rộng, số ca mắc hiện giảm xuống còn khoảng 100-200 ca mỗi năm.
Tuy nhiên, ngành y tế vẫn ghi nhận các trường hợp mắc bệnh ở những người chưa tiêm chủng, tiêm không đủ liều hoặc bỏ sót các mũi tiêm nhắc. Đây là khoảng trống miễn dịch khiến nguy cơ mắc bệnh vẫn tồn tại.
Theo chương trình tiêm chủng, trẻ cần được tiêm 3 mũi cơ bản gồm mũi đầu tiên lúc 1 tuổi, mũi thứ hai sau 1-2 tuần và mũi thứ ba sau mũi thứ hai một năm. Sau đó cần tiêm nhắc lại mỗi 3-4 năm cho đến khi đủ 15 tuổi để duy trì miễn dịch bảo vệ.
Theo BS Nguyễn Tuấn Hải vắc xin là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa viêm não Nhật Bản. Việc tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch giúp cơ thể tạo miễn dịch bảo vệ, giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh, biến chứng nặng và tử vong.
Ngoài tiêm chủng, người dân cần chủ động phòng chống muỗi đốt bằng cách ngủ màn, vệ sinh môi trường, loại bỏ các ổ nước đọng và tăng cường bảo vệ trẻ em trong mùa cao điểm từ tháng 5 đến tháng 9 hằng năm.
Các chuyên gia nhấn mạnh, viêm não Nhật Bản là bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa hiệu quả. Trong bối cảnh vẫn ghi nhận những ca bệnh nặng và tử vong, thông điệp quan trọng nhất là không bỏ sót bất kỳ mũi vắc xin nào, đặc biệt là các mũi tiêm nhắc lại để duy trì miễn dịch bảo vệ lâu dài.
