Sự can thiệp của Nhà nước đối với giá điện hiện đang là một vấn đề nóng với nhiều tranh luận. Tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội mới đây, trong khi Ủy ban Tài chính Ngân sách (UBTCNS) cho rằng Luật Giá chỉ nên quy định Nhà nước định giá đối với điện bán lẻ thì liên bộ Tài chính - Công Thương lại cho rằng, mức can thiệp của Nhà nước sẽ có nhiều mức độ khác nhau tùy vào các khâu cụ thể.
Cần thiết phải giữ ổn định giá điện
Chủ nhiệm UBTCNS Phùng Quốc Hiển cho biết, điện là mặt hàng thiết yếu, song lại độc quyền kinh doanh. Trong điều kiện hiện nay, cần thiết phải giữ ổn định giá điện để bảo đảm ổn định sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân. Tuy nhiên, để bảo đảm giá điện thực hiện theo cơ chế thị trường nhưng vẫn có sự điều tiết của Nhà nước thì chỉ nên quy định Nhà nước định giá đối với “giá điện bán lẻ bình quân”, còn mức giá cụ thể do doanh nghiệp tự điều chỉnh.
 Giá điện tăng ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống của người dân. |
Liên quan đến vấn đề này, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho rằng, trong cơ cấu giá điện có nhiều loại giá và phí (8 loại giá, 2 loại phí) nên Bộ Tài chính không thể “bao” hết mà chỉ có thể giám sát rồi trình Thủ tướng ban hành một mức giá điện chung gọi là giá bán lẻ. Giá bán lẻ đó dành cho từng đối tượng khác nhau lại khác nhau, Nhà nước không định giá ở từng khâu, từng khúc.
Nhà nước can thiệp như thế nào?
 Giá điện đang là mối quan tâm của toàn xã hội. |
Tuy nhiên, theo Chủ nhiệm UBTCNS Phùng Quốc Hiển, nếu quy định quá nhiều loại giá và phí, tầng tầng lớp lớp, cộng dồn lại sẽ đẩy giá điện lên cao, ví dụ như phí điều độ vận hành hệ thống điện - trái với quy định về phí, lệ phí. Chủ nhiệm UBTCNS đề xuất định hướng để Thủ tướng quy định giá bán lẻ điện bình quân. Giá này có tính đầy đủ chi phí hợp lý theo giá thị trường để “trị” hướng phát sinh giá độc quyền mà Nhà nước không can thiệp, điều tiết được.
Về vấn đề này, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho rằng, không nên định giá điện, chỉ nên đưa ra khung giá bình quân. Còn giá bán lẻ để đơn vị kinh doanh được tự chủ. Thực tế hiện đang có bất công trong việc phân chia tiền bán điện thu được trong nội bộ EVN, khâu sản xuất, mức hưởng thụ hạn chế nên không thu hút được đầu tư. Trong khi khoản lỗ 40-50 nghìn tỷ đồng Nhà nước không bù nổi vì lỗ này do giá định ra chứ không phải đã thực hành tiết kiệm, chống tiêu hao hiệu quả mà vẫn lỗ.
Liên quan đến các phiên thảo luận về Luật Điện lực và Luật Giá, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã yêu cầu ba bên bao gồm Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và UBTCNS cùng ngồi lại với nhau để thảo luận, sau đó gửi lại phương án cho TVQH, Thường vụ sẽ trình hồ sơ cho Quốc hội xem xét.
Anh Nguyên