Ngày 28/10, Bộ Tài chính công bố dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về ban hành chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế trong thực hiện pháp luật về quản lý thuế, đáp ứng yêu cầu cấp bách trong thực hiện cam kết quốc tế về trao đổi thông tin theo yêu cầu.
Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp của khoản nợ lệ phí môn bài, đồng thời miễn việc khai, nộp lệ phí môn bài đối với nghĩa vụ chưa thực hiện theo điều kiện quy định.
Đề xuất này xuất phát từ những vướng mắc trong quá trình triển khai chiến dịch "Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh". Nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động thực tế nhưng vẫn còn nợ thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp hoặc chưa hoàn thành hồ sơ khai thuế.
Bộ Tài chính đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp và xử lý các khoản nợ thuế tồn đọng nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế. (Ảnh minh hoạ Tuấn Anh)
Đáng chú ý, nhiều đơn vị đã ngừng kinh doanh từ lâu, không còn khả năng thanh toán các khoản nợ. Một số doanh nghiệp bỏ địa chỉ đăng ký, không thể liên hệ với người đại diện theo pháp luật hoặc không còn lưu giữ đầy đủ sổ sách, chứng từ. Những vướng mắc này khiến việc chấm dứt hiệu lực mã số thuế và giải thể doanh nghiệp gặp khó khăn.
Theo số liệu Bộ Tài chính nêu trong dự thảo, có hơn 753.000 người nộp thuế thuộc trạng thái 03 và 06 kéo dài trên 10 năm. Việc xử lý các trường hợp tồn đọng được đặt ra nhằm giúp dữ liệu quản lý thuế phản ánh sát hơn tình hình hoạt động thực tế.
Bên cạnh đó, từ ngày 1/1/2026, chính sách thu lệ phí môn bài đã chấm dứt theo Nghị quyết 198/2025 của Quốc hội. Vì vậy, Bộ Tài chính đề xuất cơ chế xử lý các khoản nợ lệ phí môn bài tồn đọng.
Theo dự thảo, nợ lệ phí môn bài phát sinh đến hết năm 2025 sẽ được xóa đối với người nộp thuế thuộc diện áp dụng chính sách. Đối với tiền chậm nộp, dự thảo đề xuất xóa nợ có điều kiện đối với người nộp thuế thuộc trạng thái 03 và 06. Người nộp thuế phải hoàn thành nghĩa vụ nợ thuế gốc, đồng thời thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo quy định.
Cơ quan thuế dự kiến chủ động rà soát, xử lý trên hệ thống dữ liệu quản lý hiện có, hạn chế yêu cầu người nộp thuế chuẩn bị hồ sơ xin miễn, giảm riêng. Chính sách dự kiến được áp dụng đến hết ngày 30/6/2028 nếu được Quốc hội thông qua.
Như vậy, dự thảo phân biệt hai nhóm chính sách: Xóa các khoản nợ lệ phí môn bài đã phát sinh và miễn khai, nộp đối với nghĩa vụ chưa thực hiện. Việc áp dụng phải đáp ứng các điều kiện cụ thể, không đồng nghĩa với việc tất cả người nộp thuế còn nợ lệ phí môn bài đều được xóa nợ.
Đề xuất xử lý gần 10.000 tỉ đồng tiền chậm nộp thuế
Ngoài các khoản nợ lệ phí môn bài, Bộ Tài chính còn đề xuất cơ chế xử lý tiền chậm nộp đối với người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế (trạng thái 03) hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (trạng thái 06).Bộ Tài chính cho biết, phần lớn người nộp thuế thuộc hai trạng thái này đã ngừng hoạt động trong thời gian dài, không còn tài sản, nguồn thu hoặc không thể liên hệ với người đại diện để thực hiện các biện pháp thu hồi nợ.
Mặc dù không còn hoạt động thực tế, tiền chậm nộp vẫn tiếp tục phát sinh, làm gia tăng số nợ trên hệ thống quản lý thuế. Điều này gây khó khăn cho công tác quản lý, đồng thời làm tăng chi phí theo dõi và xử lý các khoản nợ khó có khả năng thu hồi.
Trước tình trạng trên, Bộ Tài chính đề xuất xóa tiền chậm nộp đối với người nộp thuế thuộc trạng thái 03 và 06, theo các điều kiện, trình tự và thủ tục quy định trong dự thảo nghị quyết.
Việc xóa tiền chậm nộp không đồng nghĩa với xóa toàn bộ số thuế nợ gốc. Chính sách được thiết kế nhằm xử lý các khoản tiền chậm nộp tồn đọng, đồng thời bảo đảm trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.