Với lịch sử, 20 năm là một quãng thời gian quá ngắn ngủi, nhưng đối với mỗi đời người, đặc biệt là giới nghệ sĩ, 20 năm có thể đã làm thay đổi tất cả và nó trở nên quá dài. Chỉ biết rằng không ai có thể học hết được chữ ngờ, dù người ấy có mẫn tiệp đến đâu...
Trong như cánh hạc bay qua
Vào cuối những năm 80, đầu 90 của thế kỷ trước, khi nền kinh tế chuyển hướng sang thị trường, hoạt động văn hóa cũng bắt đầu khởi sắc. Nhiều đại gia ở phía Nam đã mạnh dạn bỏ tiền ra làm phim, trong số đó phải kể đến cha con Lý Huỳnh và Lý Hùng.
Sự ra đời của một vài hãng phim tư nhân lúc bấy giờ là bước đột phá theo hướng kinh tế thị trường đối với ngành sản xuất phim. Có nhà sản xuất, ắt sẽ phải có đạo diễn, diễn viên, quay phim... đến làm thuê cho ông chủ mới. Những gương mặt như Lý Hùng, Lê Công Tuấn Anh, Lê Tuấn Anh, Công Hậu, cô gái miền Tây Việt Trinh, người đẹp đền Hùng Giáng My, rồi Mộng Vân, Diễm Hương, Diễm My, Thu Hà, Thủy Tiên... đã gia nhập vào đội quân làm thuê cho các ông chủ mới lúc bấy giờ. Chưa cần bàn đến chất lượng diễn xuất, nhưng công bằng mà nói, chính họ đã đem đến cho điện ảnh nước nhà một diện mạo mới từ phong cách làm việc, lối suy nghĩ, thái độ lao động. Họ đã thổi vào màn ảnh Việt một luồng gió mới trên tinh thần làm theo năng lực, hưởng theo sức lao động.
Thế rồi chẳng hiểu vì nguyên do gì, những gương mặt trên cùng với các ông chủ của nó “lặn một hơi không sủi tăm”, để lại phía sau một khoảng trống vắng không nhỏ đối với điện ảnh nước nhà. Có người bảo sản xuất phim tư nhân là thú chi của các đại gia. Nhưng chẳng có đại gia nào đủ mạnh về hầu bao để mà đánh đu mãi với môn nghệ thuật thứ bảy này. Khi các đại gia tàn cuộc chơi thì đồng thời kéo theo hàng loạt diễn viên, đạo diễn, quay phim... mất việc. Mỗi người một cách, họ lặng lẽ đi vào quên lãng, chỉ có niềm đam mê nghề diễn đối với những người đẹp này vẫn còn âm ỉ cháy trong lòng như một nghiệp chướng, khiến 20 năm sau, nhiều người lại tìm đến với trường quay và màn ảnh.
 Diễn viên Việt Trinh. |
Đục như nước suối mới sa nửa vời
Dường như không ai cưỡng lại được cái định mệnh nghiệt ngã đã dẫn dụ họ đến với phim trường. Có lẽ cái cảm giác khó nguôi ngoai nhất đối với họ chính là quãng thời gian trước đây, khi công chúng nô nức đi xem người diễn hơn là xem phim. Đạo diễn Lê Hoàng vẫn còn nhớ như in: “Tôi nhớ một thói quen đi xem phim của khán giả hồi xưa, họ đến rạp không phải vì tên phim, không phải vì ông đạo diễn hay ông tác giả kịch bản mà đến để xem các cô Việt Trinh, Diễm Hương khóc cười ra sao, hoặc để xem mọi khi Lý Hùng đóng cặp với Diễm Hương, giờ lại cặp với một cô khác thì sẽ thế nào. Khán giả hồn nhiên thế đấy nhưng đó là thời mà họ dành cho điện ảnh một tình yêu khác đậm đà và chân thật nhất”.
Dẫu rằng ngày trở lại hôm nay đã khác xa so với ngày xưa ngái. Cát-sê đóng phim của những ngôi sao “phim thị trường” hồi đó được tính bằng vàng, mặc cho cuộc sống thời bao cấp vẫn còn rớt lại trong đời sống thường trực của số đông người dân lúc bấy giờ. Khi ấy người ta vẫn chủ yếu còn mặc quần áo vá và di chuyển bằng xe đạp với những bữa ăn đạm bạc ở phần lớn các gia đình làm công ăn lương. Nhưng xét theo cả nghĩa bóng lẫn nghĩa đen, đấy là một trong những thời hoàng kim nhất của điện ảnh Việt. Những diễn viên sáng giá nhất cỡ như Lý Hùng, Việt Trinh, Diễm Hương... từng được trả 30 triệu đồng cho một phim video, quy ra vàng cũng được khoảng 10 cây vàng, theo thời giá hiện nay chừng khoảng 470 triệu đồng, có khi lên đến 490 triệu đồng. Nói như vậy để thấy đối với những diễn viên hạng nhất nhì thời kỳ đầu của dòng “phim thị trường” (xin đừng nhầm với loại “phim mì ăn liền” những năm sau này) vẫn là một giấc mơ với những diễn viên đắt giá nhất của những năm đầu thập niên thứ nhất của thế kỷ XXI này. Họ đã từng là ngôi sao đúng nghĩa khi các đạo diễn phải “xếp hàng” đợi dài cổ, phải chen lấn, giành giật để có được chữ ký của diễn viên cho một bộ phim sắp khởi quay.
Gần đây, công chúng lại có dịp tái ngộ một vài mỹ nhân xưa như Diễm Hương, Thúy An, Thủy Tiên... khi mà thời gian 20 năm cũng đã đủ để họ chiêm nghiệm và tìm lại bản chất thực của cuộc đời không phải lúc nào cũng đầy hoa hồng và ánh sáng, mà đôi khi còn có cả gai và bóng tối nữa khi họ buộc phải đối mặt và thích nghi với một thực tế khó khăn của điện ảnh hôm nay.
 Người đẹp đền Hùng Giáng My. |
Với việc quyết định xuất hiện lại trong Huyền sử thiên đô khi người đẹp Giáng My đã là một nữ giám đốc thành đạt là một nỗ lực rất đáng ghi nhận. Mặc dù vậy, với dòng phim “mì ăn liền” hiện nay, người đẹp đền Hùng xưa đã nhiều lúc phải kêu trời vì guồng quay của công việc gấp gáp quá khiến cô có lúc cảm thấy dường như kiệt sức. Nhưng có lẽ quan trọng hơn là bóng hồng lúc xế chiều không còn được nghênh tiếp, săn đón như thuở nào khiến cô không khỏi chạnh lòng, nhưng vẫn phải chấp nhận vì đấy là sự thật nghiệt ngã của thời gian và cuộc đời.
Có lẽ công chúng chưa hết ngỡ ngàng khi thấy một trong những bóng hồng màn ảnh thuở nào trở lại với một dáng vẻ hoàn toàn khác. Có người bảo Việt Trinh là một trong số không nhiều người “biết mình là ai” ở thế gian này, sau khi bị dư luận tẩy chay vì dính líu với một đại gia sa vào vòng lao lý. Việt Trinh không chỉ năng nổ mà còn rất cẩn trọng, nghiêm túc trong việc “sửa mình” qua những công việc như đóng phim, làm video ca nhạc, làm đạo diễn... Đối với cô, quá khứ là một chuỗi những sai lầm, nhưng cô vẫn còn đủ can đảm giữ lại cậu con trai mới lên hai mà công chúng chưa bao giờ biết đến.
Giờ đây, khi đã bên kia sườn dốc, Việt Trinh chẳng còn được săn đón như các chân dài tuổi teen nữa. Và do vậy, giá cát-sê của cô cũng chỉ bằng những diễn viên thuận chân trái mà thôi. Việt Trinh bao giờ cũng đến nơi làm việc sớm hơn vài phút, làm theo đúng kế hoạch mà đoàn trưởng đã vạch ra rồi tự lái xe trở về Bình Dương dù muộn đến mấy để được ở bên con trai.
Được coi là nữ hoàng của phim Tình khúc 68, Mộng Vân đã làm điên đảo những khán giả thế hệ 7x một thời, bây giờ cũng vui vầy với 3 đứa con nhỏ. Sau scandal đêm sinh nhật hoành tráng vào loại nhất nhì thành phố lúc bấy giờ với một Việt kiều, cô lặng lẽ rút vào hậu trường, lấy chồng, sinh con và những tưởng cuộc đời của mỹ nhân này không còn dính líu gì với phim ảnh.
Dũng cảm đứng dậy sau sự vấp ngã định mệnh với một vai nhỏ Hoàng hậu Y Bình trong phim Tây Sơn hào kiệt của Mộng Vân là một điều khiến không ít người đặt câu hỏi diễn viên là nghề hay là nghiệp mà nó cứ bám riết lấy Mộng Vân như thế. Mỹ nhân dù không còn kiêu sa như 20 năm trước, nhưng sự thành thật của cô khiến nhiều người phải mủi lòng khi Vân cho biết trở lại phim trường vì hai lẽ, một là tìm lại chút cảm giác của ngày xưa và hai là sự biết ơn những người thầy, người bạn như nghệ sĩ Lý Huỳnh, Lý Hùng, Công Hậu đã một thời chia ngọt sẻ bùi và nếm mùi đắng cay để vượt qua những sóng gió cuộc đời, trong đó có phim ảnh.
Những bóng hồng xưa, ngày trở lại, mỗi người mang theo một tâm sự riêng tùy theo hoàn cảnh gia đình và thời cuộc, nhưng tuyệt nhiên không một ai lại không tiếc nuối, có phần chua chát khi nghĩ về ngày xưa. Và dường như ai cũng mơ có một phép thần nào đó giúp mình trở lại cái ngày xưa ấy.
Hoàng Hồng