Nối những vòng tay, đưa liệt sĩ trở về quê hương

Những vòng tay nối dài trên hành trình trở về

Đúng 4 giờ 26 phút ngày 26/9, đoàn tàu SE4 từ TP Hồ Chí Minh đến Ga Hà Nội, đưa hài cốt liệt sĩ Vi Ngọc Vinh trở về miền Bắc sau hơn nửa thế kỷ nằm lại nơi chiến trường xưa. Tại đây, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam tổ chức đón tiếp, sau đó tiễn đưa hài cốt liệt sĩ tiếp tục hành trình về quê hương Phú Thọ để an táng.

Trước đó, ngày 24/9, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Hóc Môn, TP Hồ Chí Minh, lễ cất bốc, di chuyển và tiễn đưa hài cốt liệt sĩ Vi Ngọc Vinh được tổ chức trang nghiêm.

Liệt sĩ Vi Ngọc Vinh sinh năm 1952, quê Phương Lĩnh, Thanh Ba, Vĩnh Phú, nay thuộc xã Hoàng Cương, tỉnh Phú Thọ. Ông nhập ngũ tháng 8/1970, là Trung sĩ, lái xe thuộc Trung đoàn 273, Quân đoàn 3; hy sinh ngày 30/4/1975 khi làm nhiệm vụ chiến đấu tại khu vực sân bay Tân Sơn Nhất.

Hành trình ấy không chỉ có những người thân trong gia đình. Từ phía Nam, Văn phòng Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam phối hợp hỗ trợ gia đình hoàn thiện các thủ tục, đính chính thông tin về phần mộ, tổ chức cất bốc và đưa hài cốt liệt sĩ ra Ga Sài Gòn.

Theo ông Trần Tấn Hùng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, kể từ khi Chiến dịch 500 ngày đêm được triển khai, Hội và các tổ chức thành viên đã hỗ trợ hơn 30 trường hợp đưa hài cốt liệt sĩ về quê; một số trường hợp khác đang tiếp tục hoàn thiện thủ tục.

"Với tinh thần cao nhất là hỗ trợ thân nhân liệt sĩ, chúng tôi tham gia từ việc thu thập, tìm kiếm thông tin, hoàn thiện thủ tục đến hỗ trợ di chuyển hài cốt liệt sĩ từ các nghĩa trang trên khắp mọi miền đất nước về quê hương", ông Hùng chia sẻ.

Một mắt xích đặc biệt trong hành trình này là ngành đường sắt. Theo chương trình phối hợp với Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam hỗ trợ vận chuyển miễn phí hài cốt liệt sĩ cùng hai thân nhân từ phía Nam ra Hà Nội.

Từ một phần mộ tại TP Hồ Chí Minh đến chuyến tàu xuyên Việt, rồi từ Ga Hà Nội tiếp tục về Phú Thọ, mỗi chặng đường đều có sự tham gia của những con người, cơ quan và tổ chức khác nhau.

Từ Ga Hà Nội, hài cốt liệt sĩ tiếp tục được đưa về Phú Thọ để an táng tại nghĩa trang gia đình ở thôn Phương Lĩnh, xã Hoàng Cương.

Chiến dịch 500 ngày đêm có sự chung sức của cộng đồng

Câu chuyện đưa liệt sĩ Vi Ngọc Vinh trở về là một lát cắt nhỏ trong một hành trình rộng lớn hơn.

Chiến dịch 500 ngày đêm được phát động ngày 2/4/2026, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, với mục tiêu đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Chính phủ xác định đây là nhiệm vụ cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị, các lực lượng và nhân dân.

Trong quá trình ấy, bên cạnh lực lượng quân đội, công an, chính quyền địa phương và các đơn vị chuyên môn, các tổ chức xã hội cũng trở thành cầu nối giữa thân nhân liệt sĩ với cơ quan chức năng.

Ông Trần Tấn Hùng cho biết, hiện Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam có 14 tổ chức hội tại các tỉnh, thành phố. Hoạt động của Hội tập trung vào thu thập, tìm kiếm thông tin liệt sĩ và hài cốt liệt sĩ; hỗ trợ đính chính thông tin liệt sĩ, thông tin bia mộ; hỗ trợ thủ tục và di chuyển hài cốt liệt sĩ về quê hương.

Theo ông Hùng, đến nay Hội đã hỗ trợ xây dựng gần 1.700 nhà tình nghĩa cho các gia đình liệt sĩ có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời góp phần hỗ trợ trả lại tên cho gần 1.000 liệt sĩ thông qua phương pháp thực chứng và giám định ADN.

Những con số ấy cho thấy việc tìm kiếm và đưa các liệt sĩ trở về không chỉ diễn ra tại các hố khai quật, nghĩa trang hay phòng giám định ADN. Đằng sau mỗi trường hợp còn là một chuỗi công việc kéo dài từ thu thập thông tin, xác minh hồ sơ, hỗ trợ pháp lý, di chuyển hài cốt đến việc đồng hành cùng gia đình sau khi người thân trở về.

Tính đến cuối tháng 7/2026, Chiến dịch 500 ngày đêm đã tìm kiếm, quy tập hơn 1.500 hài cốt liệt sĩ và phát hiện nhiều vị trí mộ tập thể; song song với đó là việc rà soát hồ sơ, lấy mẫu ADN và xác minh thông tin do các tổ chức, cá nhân cung cấp.

Điều đáng chú ý là phía sau những kết quả ấy không chỉ có các lực lượng chuyên trách. Đó còn là sự góp sức của cựu chiến binh cung cấp thông tin, người dân chỉ vị trí mộ, những tổ chức hỗ trợ gia đình, các đơn vị vận tải, đội ngũ giám định ADN và thân nhân liệt sĩ.

Vì thế, chuyến tàu đưa liệt sĩ Vi Ngọc Vinh từ phương Nam trở về không chỉ khép lại hơn nửa thế kỷ chờ đợi của một gia đình. Nó còn cho thấy một cách cụ thể tinh thần của Chiến dịch 500 ngày đêm: mỗi lực lượng góp một phần việc, cùng nối dài hành trình đưa những người đã hy sinh trở về với tên tuổi, gia đình và quê hương.