Nỗi lo từ giá điện

Bắt đầu từ 20/12/2011, giá điện bình quân sẽ được Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) điều chỉnh tăng 5% so với giá bán hiện hành. Theo đó, giá bán điện bình quân là 1.304 đ/kWh (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng), tăng 62 đồng/kWh so với giá bán điện bình quân hiện hành được duyệt (1.242 đồng/kWh). Theo EVN, việc tăng giá điện lần này là đảm bảo phản ánh đúng chi phí sản xuất kinh doanh (KD) điện thực tế, bù đắp một phần chi phí phát sinh khách quan trong năm 2010… Nhưng đối với người dân thì trong thời điểm năm 2011-2012 với nhiều khó khăn về kinh tế, trong đó có việc lạm phát thì việc tăng giá điện sẽ khiến mọi người lo lắng hơn.

 

Đấy là chưa kể lạm phát cả năm 2011 dự báo khoảng 18%, đây là một mức rất cao và khi tất cả đang lo lắng một cái Tết eo hẹp với giá cả đắt đỏ và một năm 2012 nhiều khó khăn thì tăng giá điện thực sự là một cú sốc. Nhất là dịp gần Tết, nhu cầu mua sắm của người dân tăng cao, nhiều sản phẩm luôn tiềm ẩn khả năng tăng giá lớn, nay giá điện tăng sẽ là cơ hội để những người KD trục lợi đẩy giá lên kiếm lời và gây tác động tiêu cực tới thị trường. Ngoài ra, khi EVN quyết định tăng giá điện cũng khiến nhiều người đặt câu hỏi tăng giá điện liệu có đúng chỉ là do lỗ về chi phí sản xuất điện hay cho cả những lĩnh vực không liên quan đến điện mà EVN đầu tư bị thua lỗ?

 

Mặc dù việc tăng giá điện đã được bàn đến và nói đến từ lâu, nhiều chuyên gia đã dự báo sẽ tăng nhưng không ngờ việc tăng giá đến sớm như thế, nhất là tăng vào dịp cuối năm. Theo lý giải giá điện tăng 5% tác động trực tiếp đến chỉ số giá tiêu dùng không lớn bởi điện chỉ chiếm 3% trong tổng CPI, còn tác động gián tiếp thì cần phải có tính toán cụ thể.

 

Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế thì lại cho rằng giá điện dù chỉ tăng 1% cũng sẽ ảnh hưởng tới việc kiềm chế lạm phát và đời sống của người dân cũng như hoạt động sản xuất KD của doanh nghiệp (DN). Giá điện tăng sẽ tác động dây chuyền khiến cho giá cả nhiều mặt hàng tăng vì nhiều DN lo ngại với việc giá điện tăng, DN có thể chủ động kiểm soát được, nhưng việc tăng giá cộng hưởng từ phía các nhà cung ứng nguyên vật liệu đầu vào sẽ gây trở ngại không nhỏ cho việc kiểm soát chi phí của DN dẫn đến phải tăng giá để bù đắp các chi phí đầu vào phát sinh.

 

Dư luận cho rằng việc tăng giá điện có thể chấp nhận được, nhưng về thời điểm thì chưa hợp lý. Bởi theo xu hướng từ trước tới nay, khi giá xăng, điện tăng thì sẽ kéo theo việc tăng giá các mặt hàng hay các loại dịch vụ. Trong khi đó, đây là thời điểm giáp Tết, việc tăng giá điện vào lúc này sẽ rất có thể kéo theo sự khó khăn của người dân trong việc chi tiêu. Ông Phạm Văn Mạnh, chủ cửa hàng KD máy tính ở Hai Bà Trưng, Hà Nội cho biết: “Đợt tăng giá điện đầu tiên trong năm, tôi đã hạn chế để cho máy tính ở chế độ chờ, khi nào có khách mới bắt đầu bật máy tính, nhưng có lẽ thời gian tới, cửa hàng sẽ tăng giá cho mỗi giờ khách truy cập máy để bù cho việc trả tiền điện”.

 

Năm nay, kinh tế khó khăn, mọi thứ đều đắt đỏ. Đặc biệt là vào thời điểm giáp Tết, các mặt hàng thực phẩm đua nhau tăng giá. “Nay lại đến giá điện, sợ rằng sắp tới sẽ còn nhiều mặt hàng khác cũng đua nhau tăng giá theo điện. Nếu tôi không tăng giá, chắc sẽ khó chi trả cho những khoản cần phải chi hàng ngày”. Nhiều DN KD cũng cho biết, khi giá điện tăng trong thời điểm khó khăn như thế này, cũng nên tính tới phương án tăng giá. Nhưng tôi sẽ cố gắng tính toán trong việc tăng giá để đủ cho việc chi trả tiền điện, chứ không tăng giá đến mức khiến khách hiểu lầm là mình lợi dụng việc tăng giá điện rồi tăng giá để kiếm lời”.