Tết đến là mùa xuân, hoa nở, nụ đâm chồi, cùng với những dự cảm tốt lành của mỗi người trước năm mới. Thế nhưng Tết đến cũng không ít nỗi lo, nhất là dịp trước và sau Tết về chuyện giá hàng tiêu dùng leo thang.
Hình như đa thành quy luật “đa lên là không thể xuống”. Giá lên vì lý do phục vụ ngày nghỉ, ngày lễ nhưng ngày nghỉ, ngày lễ qua rồi song giá cả vẫn dậm chân tại chỗ hoặc nhích xuống không đáng kể. Phía trước là Tết cổ truyền song ngay khi vào năm 2011, các cửa hàng tại nhiều chợ lẻ ở Hà Nội đa dựa vào đó để đẩy giá một số loại thực phẩm lên. Khoảng cách “Tết dương - Tết âm” là thời gian nhích giá ngọt ngào một cách từ từ báo hiệu cơn sốt giá trước Tết Nguyên đán. Sự bình ổn xã hội trong vật giá chủ yếu nằm ở giá hàng bán lẻ, giá thực phẩm bởi đây là những mặt hàng phải mua hàng ngày, tác động tới mọi gia đinh, mọi người dân. Từ Tết dương lịch, theo các bà nội trợ thì giá thực phẩm tại các chợ Hà nội đa tăng khoảng 20%. Chợ bán lẻ tăng giá, nhiều doanh nghiệp phân phối, siêu thị tham gia bình ổn giá cũng muốn đề đạt ngành công thương, tài chính cho phép tăng giá các mặt hàng thực phẩm, tiêu dùng từ 5 - 10% với lý do áp lực từ các yếu tố đầu vào quá lớn. Năm nay, trước Tết lại có đợt rét đậm, rét hại kéo dài và đấy cũng là lý do để tăng giá. Hoặc hàng nội có thể giữ giá nhưng một số mặt hàng tiêu dùng thiết yếu như dầu ăn, rau quả, thực phẩm tươi sống nhập ngoại là do… nguyên liệu đầu vào ! Rồi “ngoại” lên thì “nội” cũng lên và cuộc leo giá trước Tết cứ âm thầm như cuộc đánh lấn từng bước.
Tất cả đều có muôn vàn lý do tăng giá và chỉ cán bộ nhà nước, các cụ hưu trí không có lý do gì đành yên phận với đồng lương thậm chí nếu có dự báo sẽ tăng lương lại càng lo vì lương suốt đời chạy lẽo đẽo theo giá. Chính phủ đa có chủ trương và nhiều biện pháp bình ổn giá những mặt hàng thiết yếu song thực tế, chỉ có thể bình ổn giá tại các siêu thị như bỏ kinh phí ra bình ổn giá trong dịp trước Tết. Thế nhưng, hàng hóa tại các siêu thị chỉ chiếm khoảng 1/5 thị phần bán lẻ và hàng hóa ngoài thị trường tự do khó kiểm soát chặt cũng là một thách thức. Những cố gắng ban đầu rất được ghi nhận khi các nhà cung cấp lùi thời hạn tăng giá đến hết quý I-2011, đồng thời bảo đảm nguồn hàng đủ phục vụ cho đợt cao điểm mua sắm Tết Nguyên đán hoặc nhiều siêu thị đang cố gắng tăng lượng hàng hóa lên 35 - 40% so với cùng kỳ năm ngoái, nhất là 9 mặt hàng thiết yếu.
Với sự chênh lệch giá giữa thị trường tự do với giá mặt hàng được bình ổn trong siêu thị, không tránh khỏi nhiều người tranh thủ mua gom, tích trữ hoặc tâm lý đám đông mua sắm cũng khiến việc bình ổn giá khó khăn hơn và giá cả hàng hóa sẽ tiếp tục biến động có lẽ là điều khó tránh khỏi.
Càng gần ngày Tết, giá cả càng có nhiều đột biến khó lường khiến không ít người lo. Ngày cận Tết, gia đinh nào cũng tranh thủ mua để dành, sợ mua trong ngày Tết thì đắt, hiếm nên giá cả cũng theo đó mà tăng. Tuy nhiên, Tết xong thì cái giá đa leo khó mà hạ cũng thành nỗi băn khoăn của không ít gia đinh, nhất là những nhà nghèo, cận nghèo, lực lượng sinh viên, công nhân trong các thành phố.
Mùa xuân đang phía trước và hy vọng sau Tết, mặt bằng giá cả không tăng cao quá, nhất là thực phẩm, điện nước, hàng tiêu dùng hàng ngày bằng những nỗ lực của Chính phủ, của các cơ quan quản lý để mùa xuân được trọn vẹn vẻ đẹp của nó.
LÊ QÚY