Theo báo cáo của Chính phủ, trong tổng số 25 chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội chủ yếu năm 2009, có 17 chỉ tiêu kinh tế đạt cao hơn mức đã trình Quốc hội, còn 8 chỉ tiêu không đạt kế hoạch đề ra gồm 4 chỉ tiêu về môi trường, 2 chỉ tiêu về nguồn nhân lực, 2 chỉ tiêu về lao động. Trong khi 17 chỉ tiêu đạt được đều thuộc về lĩnh vực phát triển kinh tế, 8 chỉ tiêu không đạt đều thuộc lĩnh vực xã hội. Ðiều đó cho thấy vấn đề chất lượng cuộc sống và yếu tố phát triển bền vững chưa phát triển cân bằng chưa được quan tâm, giải quyết rốt ráo.
Điều khiến nhiều đại biểu Quốc hội băn khoăn là trong 8 chỉ tiêu không đạt được đều thuộc về các vấn đề xã hội, trong đó có các chỉ tiêu môi trường, phản ánh chất lượng sống, tạo việc làm, sử dụng nước sạch, rác thải qua xử lý. Theo đại biểu Nguyễn Thị Bích Ngọc (Hà Tây): "Chính phủ chưa thực sự chú trọng, quyết tâm trong việc thực hiện các vấn đề xã hội này". Còn đại biểu Nguyễn Đăng Trừng (TP. Hồ Chí Minh) nhấn mạnh, trong 8 chỉ tiêu không đạt có đến 4 chỉ tiêu về môi trường. Vụ việc Vedan 2 năm chưa giải quyết xong. Chính phủ cần phải coi trọng hơn vấn đề môi trường. Phát triển phải đi đôi với nâng cao chất lượng cuộc sống. Cũng liên quan đến môi trường, đại biểu Trần Hoàng Thám (TP. Hồ Chí Minh): "Tiếp xúc cử tri, bà con kêu rất nhiều về môi trường, nhưng có vẻ chưa có lối ra trong việc giải quyết tình trạng ô nhiễm, rất nguy hiểm đến sức khỏe người dân".
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của QH, bà Lê Thị Nga (Thái Nguyên) cho rằng, báo cáo của Chính phủ còn nhẹ với các vấn đề trật tự an toàn xã hội. Theo bà, bên cạnh tai nạn giao thông, ùn tắc giao thông, vi phạm pháp luật thì thời gian gần đây nổi cộm các vụ giết người dã man, bạo lực học đường, đạo đức học sinh xuống cấp, bạo hành trong gia đình, bạo hành trẻ em... là hàng loạt vấn đề xã hội bức xúc hiện nay song chưa được coi trọng đúng mức để có giải pháp.
 Kinh tế phát triển nhưng vấn nạn gây ô nhiễm môi trường như vụ Tung Kuang đang kéo chất lượng cuộc sống người dân xuống. |
Đầu tư nông nghiệp, nông thôn
Đại biểu Trần Đình Long (Đắk Lắk) băn khoăn: “Kinh tế phát triển, ngân sách nhảy vọt, song đầu tư trở lại cho người dân và xã hội không tương xứng”. Ông cho biết, vốn đầu tư phát triển năm qua trị giá khoảng 10 tỉ USD, trong đó Đồng bằng sông Hồng khoảng 1 tỉ USD, TP.HCM và Bà Rịa - Vũng Tàu chiếm tới 6,7 tỉ USD, còn lại chia đều cho cả nước. Theo ông Long, đầu tư như vậy thì dễ dẫn đến phân hóa giàu - nghèo vì khi Nhà nước quy hoạch vào đâu thì tiền, lao động, học hành... đổ vào đó. Ông Long cũng dẫn chứng thêm gói kích cầu trị giá 8 tỉ USD nhưng chủ yếu đổ vào ngân hàng và doanh nghiệp chứ nông dân không được bao nhiêu.
Còn đại biểu Ngô Thị Doãn Thanh (Hà Nội) đánh giá 8 chỉ tiêu không đạt của năm 2009 đều rơi vào lĩnh vực xã hội, trong khi 17/25 chỉ tiêu đạt được đều thuộc về phát triển kinh tế. Điều này cho thấy kinh tế vẫn tăng trưởng nhưng chất lượng cuộc sống không được cải thiện.
Nhiều ý kiến đề nghị, thời gian tới cần triển khai quyết liệt hơn nữa, đề ra những chính sách đồng bộ triển khai mạnh mẽ Nghị quyết Hội nghị BCH TW Đảng lần thứ 7 về nông nghiệp, nông dân và nông thôn; quan tâm chuyển đổi kinh tế để thu hút lao động từ khu vực này; đầu tư phát triển doanh nghiệp lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, chế biến nông sản, tiêu thụ sản phẩm cho nông dân, tạo công ăn việc làm. Qua đó cũng góp phần giảm gánh nặng cho các chương trình an sinh xã hội của Nhà nước. Các đại biểu cũng đề nghị Chính phủ quan tâm đầu tư và đề ra những chính sách khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia phát triển xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng, quan tâm thực hiện tốt công tác tái định cư, công tác bảo vệ môi trường trong quá trình triển khai một số công trình, dự án đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi để người dân xóa đói, giảm nghèo, vươn lên phát triển bền vững...
Thanh Phúc