Tình trạng lạm thu tại một số địa phương, đặc biệt là tại vùng nông thôn đang có chiều hướng gia tăng. Hàng chục khoản đóng góp với số tiền lên tới vài triệu đồng/hộ/năm đang ảnh hưởng rất lớn tới đời sống của người nông dân. Thời điểm cuối tháng 9 vừa qua, hàng chục hộ dân thuộc xã Nông Trường, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa đã có đơn kiến nghị vượt cấp lên chính quyền huyện để kiện xã về các khoản thu vô lý tại địa phương. Theo người dân, mỗi năm, các hộ gia đình đều phải đóng góp cho xã hơn chục khoản thu với số tiền lên tới gần 2 triệu đồng/hộ/năm trong khi thu nhập bình quân đầu người tại xã này chỉ là 4,5 triệu đồng/người/năm. Chưa dừng lại ở đó, chính quyền xã còn tiến hành cưỡng chế đối với những hộ gia đình chưa hoàn thành các khoản đóng góp. Trước những bức xúc của người dân, UBND huyện Triệu Sơn đã thành lập đoàn thanh tra để xác minh các khoản thu không đúng quy định tại địa phương. Theo Thanh tra huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa, sai ở mức độ nào thì sẽ xem xét cụ thể. Bởi theo lý giải của Thanh tra huyện, có sai thì dân mới kêu, trong mười mấy khoản thu thì sẽ có khoản đúng, khoản không đúng.
Không chỉ ở Thanh Hóa, tình trạng lạm thu cũng xảy ra tương tự, chính từ những khoản thu chưa đúng đã dẫn đến những khó khăn của các hộ dân ở đây. Như việc người chăn nuôi heo ở đồng bằng Sông Cửu Long đóng hàng loạt các loại phí như phí chuồng trại, lò mổ, vận chuyển... trong khi giá cả xuống thấp khiến không ít hộ dân phải thu hẹp sản xuất dẫn đến đời sống của không ít gia đình gặp nhiều khó khăn nhưng mà kêu ai được. Thế nên bí quá nhiều gia đình phải bán một vài tạ thóc đi để chi tiêu, nếu không thì rất khó khăn vì gia đình không có khoản thu nào cả...
Quá nhiều khoản phí mà người dân phải đóng góp. Tuy nhiên, việc chi tiêu đối với những khoản tiền này lại không được chính quyền các địa phương công khai. Điều này đã dẫn tới những nghi vấn của người dân. Nhiều người dân vẫn đặt câu hỏi với những khoản thu như phí dịch vụ hợp tác xã, phí thủy lợi nội đồng, phí chuồng trại, vận chuyển... Người dân nghi vấn bởi lẽ trong quy định thu của Nhà nước có những khoản có trong quy định nhưng có những khoản không hề có những khoản phí này. Bên cạnh đó, còn có nhiều trường hợp tiền thì đã thu mà hiệu quả lại chưa nhìn thấy được.
Trước tình trạng lạm thu xảy ra tràn lan tại các vùng nông thôn, vừa qua, Chính phủ đã yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương kiểm tra, chỉ đạo các ngành các cấp chính quyền địa phương rà soát, chấn chỉnh kịp thời việc thu phí, lệ phí và huy động đóng góp của người dân, đảm bảo đúng quy định của pháp luật. Động thái trên cho thấy làm thế nào để việc thu không ảnh hưởng tới đời sống của người dân, đồng thời không còn tình trạng lạm thu vẫn còn là vấn đề bức xúc cần phải được xem xét giải quyết thấu tình đạt lý tại các địa phương hiện nay.
Gia Đạt